Giáo dục

Ngoại ngữ, STEM, năng lực số: Động lực đổi mới giáo dục

Tây Ninh

Tỉnh Tây Ninh hướng tới những chuyển biến thực chất về chất lượng giáo dục, tạo nền tảng để học sinh hội nhập và thích ứng với kỷ nguyên số.

Giáo dục xác định đào tạo những công dân có khả năng sáng tạo, nghiên cứu, hội nhập và đóng góp cho sự phát triển của địa phương. 
Ảnh: Đức Hạnh - TTXVN

Ngoại ngữ, STEM và năng lực số đang được xác định là ba trụ cột quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn mới. Năm học vừa qua, nhiều trường học tại Tây Ninh đạt kết quả tích cực, tạo tiền đề để ngành Giáo dục địa phương tiếp tục triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong năm học 2026-2027. Tỉnh hướng tới những chuyển biến thực chất về chất lượng giáo dục, tạo nền tảng để học sinh hội nhập và thích ứng với kỷ nguyên số.

* Quản trị bằng kết quả

Năm học 2026-2027, ngành Giáo dục Tây Ninh triển khai nhiệm vụ với chủ đề “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”. Thay vì chủ yếu đánh giá qua số lượng hoạt động, phong trào hay mức độ hoàn thành kế hoạch, năm học này tỉnh đặt ra yêu cầu cao hơn: Các nhiệm vụ phải được đo lường bằng kết quả cụ thể.

Ngoại ngữ, STEM và năng lực số đang được xác định là ba trụ cột quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn mới. 
Ảnh: Đức Hạnh - TTXVN

Theo Quyết định số 17066/QĐ-UBND của UBND tỉnh, ngành Giáo dục Tây Ninh sẽ đổi mới quản trị theo hướng chuyển từ quản lý hành chính, nặng về đầu vào sang kiến tạo môi trường giáo dục, tăng quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình, đánh giá theo hiệu quả đầu ra và tác động thực tế. Thước đo không chỉ là số lượng báo cáo hay hội nghị được tổ chức mà còn là sự tiến bộ của người học, chất lượng đội ngũ nhà giáo, hiệu quả hoạt động của cơ sở giáo dục và chất lượng nguồn nhân lực được đào tạo.

Đây là bước chuyển trong tư duy quản lý giáo dục của địa phương. Trong bối cảnh chuyển đổi số và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, giáo dục không chỉ dừng lại ở truyền đạt kiến thức mà còn phải hình thành năng lực thích ứng, sáng tạo và hội nhập cho người học.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được tỉnh xác định là đẩy mạnh giáo dục STEM, ngoại ngữ và năng lực số. Theo đó, Tây Ninh hướng tới đưa STEM trở thành phương thức học tập, nghiên cứu và sáng tạo thường xuyên trong nhà trường, thay vì chỉ tổ chức các hoạt động trải nghiệm, cuộc thi mang tính phong trào; từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; đồng thời trang bị cho học sinh những năng lực số cần thiết để thích ứng với môi trường học tập và làm việc hiện đại.

Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn ngành, từ học bạ số, văn bằng số, cơ sở dữ liệu giáo dục dùng chung đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dạy học và kiểm tra, đánh giá. Các giải pháp này hướng tới giảm gánh nặng hành chính, nâng cao hiệu quả quản trị và cá thể hóa quá trình học tập của học sinh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Tấn Hòa nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là số hóa hồ sơ mà phải hướng tới khai thác dữ liệu phục vụ quản trị giáo dục, dự báo, hoạch định chính sách và nâng cao chất lượng dạy học. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng cần được triển khai phù hợp trong quản lý, giảng dạy và đánh giá, góp phần giúp người học phát triển những kỹ năng cần thiết trong kỷ nguyên số.

* Từ trường chuyên đến giáo dục đại trà

Trường THPT chuyên Trần Văn Giàu xác định rõ "điểm nghẽn" để nâng cao mục tiêu trong dạy và học ngoại ngữ. 
Ảnh: Đức Hạnh - TTXVN

Những định hướng đổi mới đang từng bước được cụ thể hóa tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh. Tại Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Văn Giàu, bên cạnh mục tiêu nâng cao thành tích học sinh giỏi, nhà trường xác định ba trụ cột phát triển gồm ngoại ngữ, STEM/STEAM và năng lực số.

Từ việc nhận diện những hạn chế như ngoại ngữ chưa thực sự trở thành công cụ học thuật, giáo dục STEM còn mang tính sự kiện, chuyển đổi số chưa đi sâu vào quản trị dữ liệu, nhà trường đã xây dựng mô hình giáo dục tích hợp nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, công nghệ số và hội nhập quốc tế.

Kết quả bước đầu cho thấy hướng đi này mang lại những tín hiệu tích cực. Năm học 2025-2026, học sinh nhà trường đạt 26 giải học sinh giỏi quốc gia, 128 giải cấp tỉnh; số học sinh theo học các ngành STEM tăng gần 50%, số học sinh có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế tăng gần 30%. Nhiều dự án nghiên cứu khoa học về trí tuệ nhân tạo, robot, dữ liệu và nông nghiệp công nghệ cao được triển khai, trong đó có dự án đạt giải cấp quốc gia.

Theo Ban Giám hiệu nhà trường, mục tiêu của trường chuyên trong giai đoạn mới không chỉ là đào tạo học sinh giỏi mà quan trọng hơn là góp phần hình thành những công dân có khả năng sáng tạo, nghiên cứu, hội nhập và đóng góp cho sự phát triển của địa phương.

Năm học 2026-2027, Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Văn Giàu đặt mục tiêu đạt mức 1 và 50% tiêu chí mức 2 theo bộ tiêu chuẩn đánh giá việc triển khai đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Nhà trường cũng phấn đấu tiếp tục nâng tỷ lệ học sinh có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế thêm 30%; đồng thời tăng điểm trung bình môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông từ 5% so với năm học trước.

Nếu Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Văn Giàu đại diện cho mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thì Trường Trung học phổ thông Hậu Nghĩa lại phản ánh một bài toán khác của giáo dục Tây Ninh: Nâng cao chất lượng giáo dục đại trà.

Năm học vừa qua, trường được UBND tỉnh tuyên dương Tập thể lao động xuất sắc. Với quy mô 73 lớp và gần 3.000 học sinh, Trung học phổ thông Hậu Nghĩa là một trong những trường trung học phổ thông có quy mô lớn của tỉnh. Nhà trường vẫn đối mặt với không ít khó khăn như thiếu giáo viên ở một số môn học Ngữ văn, Lịch sử, chất lượng đầu vào không đồng đều, địa bàn cư trú của học sinh rộng và điều kiện học tập giữa các em còn chênh lệch.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không phải là chạy theo các thành tích nổi bật mà là bảo đảm mọi học sinh đều được tiếp cận giáo dục chất lượng, được trang bị kỹ năng số, năng lực nghề nghiệp và cơ hội phát triển phù hợp với khả năng của mình. “Chính vì vậy, bài toán đặt ra với Hậu Nghĩa là làm thế nào để hàng nghìn học sinh với xuất phát điểm khác nhau đều được tiếp cận giáo dục chất lượng, được trang bị kỹ năng số, nâng cao năng lực tiếng Anh, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng với thị trường lao động tương lai”, Hiệu trưởng Trung học phổ thông Hậu Nghĩa Trần Văn Truyến chia sẻ.

Đó chính là ý nghĩa của chủ đề “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”. Khi giáo dục không còn chỉ hướng tới những con số đẹp trên báo cáo mà tập trung vào sự tiến bộ của từng học sinh, chất lượng của từng giờ học và khả năng đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội, những chuyển biến thực chất mới thực sự được tạo ra.

Từ mô hình giáo dục chất lượng cao ở Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Văn Giàu đến nỗ lực nâng chất lượng giáo dục đại trà tại Trung học phổ thông Hậu Nghĩa, có thể thấy ngành Giáo dục Tây Ninh đang cùng hướng tới một mục tiêu chung: Xây dựng nguồn nhân lực có tri thức, kỹ năng số, khả năng hội nhập và năng lực đổi mới sáng tạo./.

Đức Hạnh

Tin liên quan

Xem thêm