Kết quả bước đầu, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đã được chuyển từ quy định pháp lý sang giai đoạn tổ chức triển khai. Một số đề án, trường hợp đang được chuẩn bị thí điểm thực hiện.
Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đang được chuyển từ quy định pháp lý sang tổ chức triển khai thực tế, với một số mô hình bước đầu được lựa chọn để thí điểm, qua đó hoàn thiện quy trình và đúc rút kinh nghiệm. Nhiều địa phương cũng đang quan tâm nghiên cứu mô hình, ứng dụng phù hợp để tham gia triển khai cơ chế này.
Tại họp báo thường kỳ Bộ Khoa học và Công nghệ diễn ra chiều 29/4, ông Trần Anh Tú, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin đã chia sẻ về tình hình triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox).
Theo đó, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đã được quy định trong Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025. Trong lĩnh vực công nghệ số, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 353/2025/NĐ-CP có một chương quy định thử nghiệm có kiểm soát, trong đó đã phân cấp triệt để cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phối hợp với các cơ quan liên quan cấp phép thử nghiệm trên địa bàn tỉnh mình. Đến nay, việc triển khai thực tế cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đang được các cơ quan liên quan tích cực thúc đẩy, tập trung vào một số trường hợp điển hình ban đầu để làm mẫu, đúc rút kinh nghiệm, từ đó quy trình tổ chức hoàn thiện hơn.
Tỉnh Điện Biên đang phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ xem xét đề án thử nghiệm có kiểm soát đối với mô hình ứng dụng UAV trong các lĩnh vực như nông nghiệp, lâm nghiệp, logistics và quản lý nhà nước. Hiện nay, hồ sơ của tỉnh đang ở giai đoạn xem xét, lấy ý kiến liên ngành và tiến hành cấp phép. “Không chỉ Điện Biên, theo chúng tôi ghi nhận các ý kiến hiện nay, nhiều địa phương bày tỏ sự quan tâm đến việc sẽ triển khai mô hình sandbox này. Tuy nhiên, các địa phương cũng đang ở giai đoạn tìm kiếm mô hình, ứng dụng phù hợp để tiến hành thử nghiệm”, ông Trần Anh Tú nói.
Cũng theo đánh giá của ông Trần Anh Tú, kết quả bước đầu, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đã được chuyển từ quy định pháp lý sang giai đoạn tổ chức triển khai. Một số đề án, trường hợp đang được chuẩn bị thí điểm thực hiện.
Về khó khăn trong quá trình triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hiện nay, theo ông Trần Anh Tú, chủ yếu có hai nhóm. Thứ nhất là khó khăn trong khâu chuẩn bị và tổ chức triển khai. Dự án về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát áp dụng đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới nên cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để làm rõ mục tiêu, phạm vi, điều kiện, giới hạn thử nghiệm và các yêu cầu cụ thể đối với từng mô hình; Đồng thời, cần xây dựng cơ chế giám sát để đảm bảo kiểm soát rủi ro.
Một khó khăn nữa, theo ông Trần Anh Tú là các mô hình thử nghiệm đều có tính liên ngành. Đối với mô hình thử nghiệm UAV tại Điện Biên, phạm vi quản lý liên quan đến rất nhiều Bộ, ngành như: Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, một số địa phương. Cơ chế này cũng cần được rà soát đồng bộ và lấy ý kiến đóng góp liên ngành bởi việc tiến hành thử nghiệm cũng cho phép có thể miễn trừ một số quy định hoặc phải áp dụng một số quy định đặc thù. Thành công tại Điện Biên sẽ là mô hình cho các thử nghiệm tiếp theo.
Về lâu dài, theo ông Trần Anh Tú, sau khi kết thúc những trường hợp đầu tiên, cơ quan có thẩm quyền tiếp tục theo dõi, tổng hợp thực tiễn để nghiên cứu triển khai rộng rãi. Trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tháo gỡ khó khăn để triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát rộng rãi hơn.
Qua quá trình thí điểm, việc tổng hợp thực tiễn và tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện sẽ là cơ sở để cơ chế thử nghiệm có kiểm soát được triển khai rộng rãi hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý đối với những công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới./.
