Xã hội

Những nút thắt trên các tuyến vành đai nghìn tỷ ở Hà Nội

Hà Nội

Việc giải quyết những điểm nghẽn còn lại trên từng tuyến có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư và khả năng kết nối của hệ thống giao thông Thủ đô trong những năm tới

Đường song hành Vành đai 4 đã đạt trên 92% sản lượng, ba đoạn Vành đai 2,5 phía Tây được bàn giao toàn bộ mặt bằng nhưng công trường Vành đai 3,5 từ cầu Thượng Cát đến Quốc lộ 32 mới đạt 5,06%. Những kết quả và khoảng trống tiến độ ấy cho thấy Hà Nội đang phải giải quyết nhiều phần việc khác nhau để nối thông mạng lưới đường vành đai, trong đó mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật tiếp tục là những khâu cần tập trung xử lý.

Giữa tháng 11/2026, bức tranh thi công các tuyến vành đai Hà Nội có những gam màu khác nhau. Trên một số đoạn tuyến, mặt đường đã được thảm nhựa, phương tiện có thể lưu thông kỹ thuật; ở những công trường khác, nhà thầu vẫn chờ bàn giao đất hoặc di chuyển công trình nằm trong chỉ giới.

Báo cáo số 442/BC-BQLCTGT ngày 12/11/2026 của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội ghi nhận nhiều chuyển biến trong những tuần cuối năm.

Dù đã thông xe kỹ thuật nhưng trên tuyến vành đai 1 vẫn còn 2 cầu vượt đang thi công. 
Ảnh: Thế Đoàn

Mặt bằng quyết định nhịp thi công

Tại Vành đai 2,5, đoạn Đầm Hồng - Quốc lộ 1A dài khoảng 1,6 km đã cơ bản hoàn thành và thông xe kỹ thuật đồng bộ với hầm chui tại nút giao Giải Phóng.

Ba đoạn khác gồm Khu đô thị mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ, Vũ Phạm Hàm - Trần Duy Hưng và Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi cũng đã nhận đủ 100% mặt bằng. Các nhà thầu đang thi công thoát nước mưa, thoát nước thải, đào đắp nền đường và hoàn thiện những hạng mục còn lại. Đoạn Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ thông xe kỹ thuật dịp 10/10; sản lượng thi công chung của ba đoạn đạt 74,77% theo báo cáo ngày 12/11.

Ngày 9/9, kiểm tra thực địa các đoạn tuyến Vành đai 2,5 tại khu vực Khương Đình, Thanh Xuân, Cầu Giấy và điểm kết nối với Vành đai 3 - Lĩnh Nam, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu huy động tối đa nhân lực, thiết bị, duy trì thi công “3 ca, 4 kíp” để bù tiến độ. Đối với những đoạn còn thi công, các đơn vị phải rà soát hạng mục trên đường găng, bổ sung năng lực nhà thầu khi cần thiết; đồng thời hoàn thiện hệ thống chiếu sáng, cây xanh và phương án tổ chức giao thông tại các nút giao.

Những chỉ đạo ấy được đưa ra khi công trường gặp khó do phải bảo vệ các tuyến hạ tầng ngầm hiện hữu, thời tiết mưa kéo dài và hạn chế trong vận chuyển đất thải.

Ở Vành đai 3,5, tình hình khó khăn hơn. Đoạn từ cầu Thượng Cát đến Quốc lộ 32 dài khoảng 3,5 km, có tổng mức đầu tư 1.495 tỷ đồng, hiện mới tiếp nhận 80,71% mặt bằng. Phần còn lại khoảng 1,567 ha liên quan đến đất ở, đất nông nghiệp và đất khu công nghiệp Lai Xá tại phường Tây Tựu. Trên địa bàn phường Thượng Cát, còn 100 ngôi mộ vô danh và một hộ tại khu vực vườn đào cạnh nút giao Tây Thăng Long chưa di dời.

Trong điều kiện đó, nhà thầu đang đúc cấu kiện, thi công nền đường tại những vị trí có thể triển khai; sản lượng mới đạt 5,06%. Với một tuyến đường cần tổ chức thi công liên tục, các vị trí chưa giải phóng xong mặt bằng có thể làm gián đoạn việc triển khai nền, mặt đường, thoát nước và nút giao, đồng thời hạn chế khả năng huy động thiết bị trên toàn tuyến.

Vướng mắc tại khu vực Tây Tựu và Thượng Cát đã được Ban Quản lý dự án nêu cụ thể trong báo cáo gửi UBND thành phố. Đối với diện tích đất còn lại, các phương án bồi thường, hỗ trợ và bàn giao cần được giải quyết theo từng trường hợp. Riêng việc di dời mộ và xử lý công trình trong phạm vi nút giao đòi hỏi phối hợp trực tiếp với địa phương để có mặt bằng đủ điều kiện thi công.

Một tuyến khác đang hoàn thiện các hạng mục cuối là Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục. Công trình đã thông xe kỹ thuật ngày 28/8, trong khi các phần việc về hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan và hai cầu vượt tại nút giao Láng Hạ, Nguyễn Chí Thanh tiếp tục được triển khai.

Vành đai 4: Khối lượng lớn, phần việc còn nhiều

Với Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, đường song hành trên địa bàn Hà Nội đang tiến gần mốc hoàn thành. Dự án thành phần 2.1 đã thi công bê tông nhựa khoảng 42 trong tổng số 50,76 km; các hạng mục cầu, cống và công trình liên quan cơ bản hoàn thiện, sản lượng đạt trên 92%.

Tuy nhiên, tỷ lệ thi công của đường song hành không phản ánh toàn bộ tiến độ tuyến Vành đai 4. Dự án thành phần 3, gồm tuyến cao tốc và các công trình liên quan, vẫn đang triển khai nhiều hạng mục lớn. Doanh nghiệp dự án đã bố trí 43 mũi thi công thuộc 9 gói thầu, đồng thời tổ chức thi công cầu dẫn, nút giao và các kết cấu trên tuyến.

Toàn cảnh nút giao vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long. 
Ảnh: Thế Đoàn

Hai cầu Hồng Hà và Mễ Sở là những công trình quan trọng của tuyến. Đến ngày 12/11, cầu Hồng Hà đã hoàn thành 941 cọc khoan nhồi, thi công 69 trong tổng số 70 bệ trụ; sản lượng đạt khoảng 54,2%. Tại cầu Mễ Sở, toàn bộ 116 cọc khoan nhồi cầu chính đã hoàn thành, sản lượng đạt khoảng 51,14%. Các đội thi công tiếp tục triển khai thân trụ, xà mũ, đúc và lắp dầm, với nhiều hạng mục được thực hiện đồng thời.

Khó khăn hiện nay nằm ở những phạm vi mặt bằng chưa được bàn giao trọn vẹn. Ban Quản lý dự án cho biết công tác bồi thường, thu hồi đất và chi trả tại các địa phương đã hoàn thành nhưng một số nơi vẫn đang phá dỡ công trình, chưa bàn giao đầy đủ cho nhà thầu. Tại Hà Nội có các địa bàn Mê Linh, Yên Nghĩa, Bình Minh, ngoài ra còn những vị trí thuộc Hưng Yên và Bắc Ninh. Dù diện tích tồn tại không lớn so với toàn dự án, đây vẫn là những điểm phải xử lý để bảo đảm thi công liên tục và kết nối giữa các hạng mục.

Đối với đường song hành, yêu cầu trước mắt là hoàn thiện các đoạn còn lại, hệ thống an toàn giao thông và điều kiện khai thác. Với tuyến chính, tiến độ cầu, nút giao và phần đường phải được phối hợp chặt chẽ.

Chỉ đạo đến từng công trường

Các dự án vành đai đã được Thành ủy Hà Nội đưa vào diện theo dõi thường xuyên. Tại Thông báo số 117-TB/TU ngày 13/12/2025, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ hầm chui Vành đai 2,5 và đoạn Đầm Hồng - Quốc lộ 1A. Thông báo số 144-TB/TU ngày 22/12/2025 tiếp tục đề cập tiến độ Vành đai 2,5, Vành đai 3,5, Vành đai 4 cùng các cầu qua sông Hồng và Quốc lộ 6.

Việc đôn đốc được thực hiện theo kỳ báo cáo hằng tuần. Tính đến ngày 11/11/2026, Ban Quản lý dự án đã gửi 41 kỳ báo cáo về các công trình thuộc nội dung chỉ đạo tại Thông báo 144-TB/TU.

Trong báo cáo mới nhất, Ban Quản lý dự án đề nghị UBND các xã, phường đẩy nhanh giải phóng mặt bằng theo tiến độ đã cam kết, đặc biệt tại Vành đai 3,5 và những vị trí còn tồn tại của Vành đai 4. Cơ quan này cũng kiến nghị các địa phương hoàn thành phá dỡ, di chuyển công trình ngầm nổi, bàn giao mặt bằng sạch để nhà thầu triển khai thi công, đồng thời kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền những vướng mắc vượt khả năng xử lý.

Áp lực cuối năm còn thể hiện ở kế hoạch vốn. Đến ngày 10/11, Ban Quản lý dự án đã giải ngân 13.197,3 tỷ đồng trên tổng kế hoạch 17.815,9 tỷ đồng, đạt 74%. Đầu tháng 11, kế hoạch vốn năm 2026 của đơn vị được bổ sung thêm 4.618,6 tỷ đồng. Khối lượng công việc trong thời gian còn lại vì vậy gắn với cả tiến độ thi công, nghiệm thu và thanh toán những hạng mục đủ điều kiện.

Từ Vành đai 2,5 đến Vành đai 4, những đoạn đã thông xe kỹ thuật cho thấy kết quả của việc tập trung tháo gỡ khó khăn và huy động nguồn lực. Với Vành đai 3,5, yêu cầu cấp thiết vẫn là xử lý phần mặt bằng còn tồn tại để mở rộng công trường.

Hà Nội đang phát triển nhiều trục giao thông hướng tâm, cầu qua sông và tuyến kết nối vùng. Các đường vành đai có vai trò liên kết những công trình ấy thành mạng lưới, phân bổ lại luồng phương tiện và tạo điều kiện phát triển đô thị ở các khu vực mới. Bởi vậy, việc giải quyết những điểm nghẽn còn lại trên từng tuyến có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư và khả năng kết nối của hệ thống giao thông Thủ đô trong những năm tới./.


Kiều Hoa

Xem thêm