Sau 40 năm đổi mới, thành phố Huế đã có bước chuyển mình mạnh mẽ từ một đô thị chịu nhiều hậu quả chiến tranh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 6 của cả nước.
Ngày 12/5, Hội Khoa học Lịch sử thành phố Huế đã tổ chức hội thảo khoa học “Huế trong tiến trình 40 năm đổi mới cùng đất nước (1986-2026)”. Bên cạnh ý nghĩa khẳng định hành trình phát triển của thành phố, hội thảo còn là cơ hội để ghi nhận những đề xuất giải pháp phát huy giá trị di sản văn hóa như động lực quan trọng cho phát triển bền vững của Cố đô Huế trong giai đoạn mới.
Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn cho biết, sau 40 năm đổi mới, thành phố Huế đã có bước chuyển mình mạnh mẽ từ một đô thị chịu nhiều hậu quả chiến tranh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 6 của cả nước. Kinh tế tăng trưởng ổn định, đời sống nhân dân ngày càng nâng cao, an ninh trật tự được giữ vững, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh. Đặc biệt, Huế đã khẳng định hướng đi riêng mang tính đặc trưng: phát triển hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội; từng bước định vị rõ nét là trung tâm văn hóa, du lịch đặc sắc của Việt Nam, hướng tới mô hình đô thị di sản tiêu biểu của khu vực.
Ông Nguyễn Khắc Toàn đánh giá, hội thảo có ý nghĩa hết sức thiết thực và kịp thời. Đây không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới của thành phố, mà còn là diễn đàn khoa học quan trọng để trao đổi, thảo luận, đề xuất những định hướng, giải pháp phát triển trong giai đoạn mới.
Hội thảo đã nhận được 25 tham luận từ các nhà nghiên cứu, chuyên gia đến từ các sở, ban, ngành, các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài địa phương. Nội dung các tham luận tập trung làm rõ ba nhóm chủ đề chính: Lãnh đạo các vấn đề chính trị, kinh tế - xã hội trong quá trình đổi mới; Di sản văn hóa Huế: Bảo tồn và phát huy giá trị; Văn hóa, du lịch và kinh tế di sản trong phát triển đô thị Huế.
Các tham luận tập trung làm rõ quá trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Huế trong 40 năm đổi mới với cách tiếp cận từ nhiều góc độ lý luận và thực tiễn. Hành trình chuyển biến của công tác bảo tồn di sản từ tư duy gìn giữ đơn thuần sang gắn kết chặt chẽ với phát triển bền vững được tái hiện, qua đó khẳng định vai trò trung tâm của di sản trong chiến lược phát triển của thành phố Huế.
Các ý kiến cũng làm rõ quá trình hoàn thiện chủ trương, chính sách của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 54-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng Huế trở thành đô thị di sản đặc thù. Nhiều nghiên cứu phân tích sự chuyển đổi trong cách tiếp cận di sản, từ biểu tượng vương quyền truyền thống sang phát huy “quyền lực mềm”, phát triển kinh tế di sản và nâng cao vị thế Huế trong quá trình hội nhập. Hệ thống thiết chế văn hóa, nhất là các bảo tàng được xác định giữ vai trò quan trọng trong bảo tồn, diễn giải và lan tỏa giá trị di sản, qua đó khẳng định di sản văn hóa vừa là nền tảng, vừa là động lực cho sự phát triển bền vững của Huế trong thời kỳ đổi mới.
Phân tích những thành tựu, hạn chế của du lịch địa phương, ông Nguyễn Quang Trung Tiến (Hội Khoa học Lịch sử thành phố Huế) thẳng thắn chỉ ra các điểm nghẽn cần được khai thông. Đó là vướng mắc về chính sách, thủ tục đối với các dự án đầu tư dự án; nguồn nhân lực còn khá mỏng, chưa chuyên nghiệp; kết nối giao thông thành phố và đường hàng chưa đồng bộ, thiếu vắng các đường bay quốc tế. Bên cạnh đó, hạ tầng lưu trú và dịch vụ cao cấp đang thiếu hụt trầm trọng; sản phẩm du lịch còn đơn điệu, phụ thuộc vào khai thác nguồn di sản có sẵn và "khoảng trống về đêm".
Hội thảo cũng ghi nhận những đóng góp của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Mạnh (Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế) về giải pháp đưa di sản văn hóa Huế vào cuộc sống, góp phần phát triển bền vững xã hội, theo đó cần tập trung vào 2 trụ cột: kỷ cương nền nếp lối sống, tính cách Huế và pháo đài giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống Huế. Kỷ cương nền nếp, lối sống, tính cách Huế được xây dựng từ "gốc rễ" gia đình. Di sản văn hóa Huế cần được đưa vào chương trình dạy học ngoại khóa, đồng thời tuyên truyền sâu rộng cho học sinh, sinh viên trong các trường học./.
