Các tổ chức hội thuộc lĩnh vực văn học nghệ thuật đã gửi đến Đại hội những đề xuất, kiến nghị thiết thực, góp phần xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới.
Văn hóa và văn học nghệ thuật được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng của dân tộc. Thấm nhuần tư tưởng ấy, các hội văn học nghệ thuật Việt Nam đã nỗ lực biến những định hướng chiến lược của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam thành những chương trình hành động cụ thể, khẳng định vai trò của đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức trong việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo tồn bản sắc văn hóa và lan tỏa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI (diễn ra từ 11-13/5/2026), các tổ chức hội thuộc lĩnh vực văn học nghệ thuật đã gửi đến Đại hội những đề xuất, kiến nghị thiết thực, góp phần xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới.
* Đổi mới tư duy, phát huy vai trò tiên phong của văn nghệ sĩ
Trong hành trình hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ X, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam luôn ý thức sâu sắc trọng trách của mình trong “ngôi nhà chung” của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thành tựu cốt lõi và mang tính xuyên suốt của Liên hiệp trong nhiệm kỳ qua chính là việc khơi dậy tâm huyết, phát huy mạnh mẽ sứ mệnh sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ.
Liên hiệp đã cụ thể hóa Chương trình hành động của Mặt trận thông qua việc tổ chức thành công “Hội nghị triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam” vào ngày 20/03/2026. Đây được coi là một dấu mốc đột phá, chuyển hóa các chủ trương lớn của Đảng thành nhận thức tự thân của đội ngũ văn nghệ sĩ, góp phần khơi thông tư tưởng, giúp giới văn nghệ sĩ quán triệt sâu sắc các quan điểm chiến lược, từ đó định hướng sáng tạo tương xứng với vị thế mới của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Liên hiệp cũng đã đóng góp ý kiến cùng các cơ quan quản lý trong tham mưu chủ trương, xây dựng chính sách của Nhà nước về hoạt động văn học nghệ thuật. Tiếng nói thực tiễn của đội ngũ văn nghệ sĩ đã được đưa trực tiếp vào quy trình hoạch định thể chế thông qua việc tích cực tham gia vào các Tổ soạn thảo, Tổ biên tập cấp Trung ương, để tham mưu xây dựng các nghị quyết chiến lược có tầm nhìn dài hạn…
Thấm nhuần tư tưởng “lấy dân làm gốc”, Liên hiệp đã chuyển hóa các phong trào thi đua thành những đợt sinh hoạt chính trị - nghệ thuật sâu rộng, tiêu biểu là chuỗi hoạt động Tổng kết 50 năm nền văn học, nghệ thuật Việt Nam sau ngày đất nước thống nhất (30/4/1975 - 30/4/2025). Thông qua các diễn đàn chuyên sâu và những đợt thâm nhập thực tế tại vùng biên giới, hải đảo, đội ngũ văn nghệ sĩ đã trực tiếp cảm thụ những đổi thay của đất nước, từ đó tạo động lực mạnh mẽ cho những tác phẩm xứng tầm với giai đoạn phát triển mới của dân tộc.
Xác định việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy là nhiệm vụ trọng tâm để tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động, Đảng ủy và Thường trực Đoàn Chủ tịch Liên hiệp đã chủ động rà soát, kiện toàn các đầu mối bên trong cơ quan cũng như các tổ chức hội thành viên, đảm bảo sự tinh gọn tổ chức bộ máy, phù hợp với tình hình thực tế của đội ngũ cán bộ và yêu cầu nhiệm vụ của từng cơ quan Hội.
Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam xác định, nhiệm kỳ 2026-2031 là giai đoạn then chốt để chuyển mình, đưa văn hóa nghệ thuật trở thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ. Để phát huy tối đa vai trò của tổ chức thành viên trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Liên hiệp đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm.
Trong đó, nhóm giải pháp thứ nhất là đổi mới phương thức gắn kết, đồng hành cùng đội ngũ văn nghệ sĩ. Liên hiệp mong muốn chuyển mạnh từ việc phổ biến văn bản hành chính sang hình thức đối thoại, lắng nghe thông qua các diễn đàn văn hóa chuyên sâu. Liên hiệp kiến nghị MTTQ Việt Nam quan tâm, định kỳ tổ chức các buổi gặp gỡ giữa lãnh đạo Mặt trận với đại diện văn nghệ sĩ tiêu biểu, để các trí thức, văn nghệ sĩ được bày tỏ tâm tư, nguyện vọng trực tiếp. Thông qua đó, những chủ trương của Đảng, Nhà nước và MTTQ Việt Nam sẽ đến gần với văn nghệ sĩ hơn, trở thành nguồn cảm hứng cho những tác phẩm phản ánh chân thực công cuộc đổi mới và khát vọng bình yên, phồn vinh của nhân dân trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
Nhóm giải pháp thứ hai là phát huy vai trò tư vấn, phản biện xã hội bằng tinh thần trách nhiệm và chuyên môn. Theo đó, dựa trên những kinh nghiệm bước đầu khi tham gia đóng góp ý kiến cho các văn kiện chiến lược, Liên hiệp mong muốn được phối hợp chặt chẽ hơn với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trong việc giám sát, phản biện các chính sách văn hóa. Liên hiệp sẽ nỗ lực kiện toàn các hội đồng tư vấn chuyên môn để đóng góp tiếng nói có trách nhiệm vào các dự án luật, các đề án phát triển kinh tế - xã hội có tác động đến đời sống tinh thần của nhân dân.
Nhóm giải pháp thứ ba là từng bước ứng dụng công nghệ để lan tỏa các giá trị văn hóa trên không gian mạng. Liên hiệp xác định Dự án “Đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin và phần mềm phục vụ công tác chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2028” là bước đi khởi đầu để Liên hiệp tự làm mới mình, nhằm tạo ra không gian lưu trữ và giới thiệu các tác phẩm chính thống đến gần hơn với công chúng. Đây không chỉ là công cụ để hiện đại hóa quản trị nội bộ mà còn là nỗ lực của văn nghệ sĩ trong việc dùng cái đẹp để dẹp cái xấu, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng và những giá trị văn hóa tốt đẹp trên môi trường mạng.
Nhóm giải pháp thứ tư là đóng góp vào công tác đối ngoại nhân dân thông qua “sức mạnh mềm” của văn hóa. Liên hiệp mong muốn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ về cơ chế từ MTTQ Việt Nam để văn nghệ sĩ tham gia sâu rộng hơn vào các hoạt động đối ngoại nhân dân. Liên hiệp và các hội thành viên sẽ nỗ lực xây dựng các chương trình quảng bá văn hóa thiết thực thông qua triển lãm và dịch thuật các tác phẩm tiêu biểu; nhằm khẳng định rằng ngôn ngữ nghệ thuật chính là nhịp cầu chân thành nhất để bạn bè quốc tế hiểu thêm về một Việt Nam đoàn kết, yêu chuộng hòa bình và đang tự tin vươn mình phát triển.
* Phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số
Ngay từ khi thành lập, Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam đã tập hợp được những nhân sĩ, trí thức, những người ưu tú về văn hóa, văn học nghệ thuật của các dân tộc thành một lực lượng đoàn kết, gắn bó. Mỗi hội viên đều cố gắng khai thác những giá trị văn hóa - nghệ thuật đặc sắc, những di sản văn hóa, lịch sử, nghệ thuật phong phú ở những vùng văn hóa của miền núi và dân tộc trên cả nước.
Hàng trăm tác phẩm nghệ thuật văn xuôi, thơ, âm nhạc, mỹ thuật, nhiếp ảnh, điện ảnh... ra đời, đã đóng góp vào sự phát triển của văn học nghệ thuật nước nhà, trong đó có nhiều tác phẩm có giá trị. Sự đổi thay lớn lao của các vùng, miền, dân tộc, gia đình, cá nhân tại các làng, buôn, phum, sóc... đã được phản ánh thông qua nhiều bút pháp, nhiều góc nhìn đầy sống động. Các di sản văn hóa được sáng tạo qua bao thế hệ được gìn giữ, tiếp tục phát huy, phát triển. Những nét đẹp của con người, sắc phục, kiến trúc đền tháp, chùa, nhà ở; những làn điệu dân ca, điệu múa được thể hiện từ những nhạc cụ của dân tộc đã đến với bạn bè trong nước và thế giới; những danh lam thắng cảnh, phong tục tập quán, ẩm thực đặc sắc đang thu hút khách du lịch trong và ngoài nước góp phần nâng cao đời sống kinh tế - văn hóa - xã hội của nhân dân.
Là thành viên của MTTQ Việt Nam, Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam luôn bám sát các chủ trương, chương trình hành động của Mặt trận, phát huy cao nhất chức năng, nhiệm vụ của Hội; phát huy vai trò, chức năng của văn học nghệ thuật vào tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần phát triển kinh tế, văn hóa địa phương; quảng bá văn hóa, văn học nghệ thuật các dân tộc ra với bạn bè thế giới.
Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam đã gửi đến Đại hội một số đề xuất, kiến nghị thiết thực. Trong đó, đề nghị Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn Hội, nghiên cứu, giúp đỡ, ủng hộ các đề án, dự án, kế hoạch Hội đang xây dựng, triển khai, thực hiện.
Có thể thấy, đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức và các tổ chức hội nghề nghiệp đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đại hội lần này không chỉ là dịp tổng kết nhiệm kỳ, mà còn mở ra kỳ vọng về một giai đoạn phát triển mới của văn hóa Việt Nam - nơi văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, thành động lực phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và hội nhập bền vững./.



