Phát triển hoạt động xuất bản trở thành hạt nhân của hệ sinh thái kiến tạo giá trị
Kế hoạch đặt tầm nhìn đến năm 2045, xây dựng ngành xuất bản Việt Nam trở thành ngành công nghiệp nội dung số hiện đại, có trình độ phát triển tiên tiến trong khu vực.
Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 1062/QĐ-TTg ngày 13/6/2026 ban hành Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.
Mục tiêu tổng quát của Kế hoạch nhằm bảo đảm hoạt động xuất bản giữ vững và phát huy vai trò là lĩnh vực tư tưởng - văn hóa quan trọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; tuyên truyền chính sách, pháp luật của Nhà nước; xây dựng, bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia; góp phần xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước; bảo đảm hoạt động xuất bản là trụ cột của hệ thống giáo dục, đào tạo và học tập suốt đời; phát triển văn hóa đọc, lấy người đọc làm trung tâm, là mục tiêu của hoạt động xuất bản; đẩy mạnh vai trò xuất bản là công cụ ngoại giao văn hóa, góp phần xây dựng và phát huy sức mạnh mềm quốc gia.
Đồng thời, Kế hoạch đặt mục tiêu phát triển hoạt động xuất bản trở thành lĩnh vực kinh tế - công nghệ giữ vai trò hạt nhân của hệ sinh thái kiến tạo giá trị; bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa, hình thành chuỗi giá trị nội dung số, tài sản số; gia tăng hiệu quả kinh tế và khả năng cạnh tranh quốc gia; bảo đảm Đảng, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong định hướng, kiến tạo hoạt động xuất bản; hoàn thiện cơ chế, chính sách và triển khai mô hình hợp tác công - tư đối với hoạt động xuất bản và văn hóa đọc; phát triển mạnh mẽ công nghệ và hạ tầng số; xây dựng nền xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hoạt động xuất bản; đổi mới căn bản chương trình đào tạo và phương pháp quản trị nguồn nhân lực; xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo; bảo đảm có đội ngũ cán bộ, biên tập viên, chuyên gia công nghệ, nhà quản trị giỏi đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới.
*Đến năm 2030, có ít nhất 1 đến 2 tập đoàn xuất bản - truyền thông chủ lực
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030, hoàn thiện Luật Xuất bản và hệ thống pháp luật về xuất bản; xây dựng cơ chế, chính sách vượt trội về đầu tư, tài chính, thuế, đất đai, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; đổi mới phương thức quản lý nhà nước theo hướng kết hợp chặt chẽ giữa tiền kiểm và hậu kiểm có kiểm soát; tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; tăng cường bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan; phòng, chống in lậu, phát hành trái phép và vi phạm trên môi trường số.
Bên cạnh đó, phấn đấu đến năm 2030, cơ bản hoàn thiện thể chế phát triển hoạt động xuất bản; khắc phục căn bản chồng chéo, bất cập; giảm rõ rệt tình trạng in lậu, phát hành trái phép; nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bản quyền, nhất là trên môi trường số; sắp xếp, củng cố hệ thống nhà xuất bản theo hướng tinh gọn, chất lượng, hiện đại hóa; đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng nội dung, năng lực cạnh tranh và thích ứng với cơ chế thị trường, môi trường số; hình thành mô hình xuất bản - truyền thông có vai trò dẫn dắt.
Đồng thời, phấn đấu đến năm 2030, năng lực xuất bản đạt bình quân 6 - 6,5 bản/người/năm; hình thành ít nhất 01 - 02 tập đoàn xuất bản - truyền thông chủ lực, giữ vai trò nòng cốt trong tổ chức xuất bản phẩm phục vụ nhiệm vụ chính trị, giáo dục, khoa học, văn hóa, có năng lực dẫn dắt thị trường; 80% cơ sở in có công nghệ hiện đại, quy mô và là ngành công nghiệp phụ trợ quan trọng.
*Mục tiêu đến năm 2030, 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử và ứng dụng chuyển đổi số
Cùng với đó, Kế hoạch đặt mục tiêu đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động xuất bản; phát triển xuất bản điện tử, xuất bản đa phương tiện và phân phối trên nền tảng số; xây dựng hạ tầng số, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu ngành xuất bản đồng bộ, hiện đại, phục vụ quản lý nhà nước và phát triển thị trường; thúc đẩy tích hợp giữa xuất bản với báo chí, truyền thông, giáo dục, khoa học - công nghệ, hình thành chuỗi giá trị nội dung số.
Phấn đấu đến năm 2030, cơ bản hoàn thành cơ sở dữ liệu ngành xuất bản; phần lớn quy trình xuất bản, phát hành được thực hiện trên môi trường số; xuất bản điện tử và đa phương tiện chiếm tỷ trọng ngày càng cao; gia tăng đáng kể tỷ trọng doanh thu từ nội dung số trong tổng doanh thu ngành; 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử và ứng dụng chuyển đổi số trong quy trình xuất bản; xuất bản phẩm điện tử chiếm khoảng 13 - 15% tổng số đầu sách hằng năm.
Đồng thời, thúc đẩy mạnh mẽ phát triển văn hóa đọc; xây dựng và phát triển đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa đọc; mở rộng tiếp cận sách và tri thức cho người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo; tăng cường liên kết giữa nhà trường, gia đình, thư viện, nhà xuất bản và cộng đồng nhằm hình thành thói quen đọc bền vững; đồng thời đẩy mạnh văn hóa đọc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài thông qua các kho tài liệu số đa ngôn ngữ và không gian đọc trực tuyến. Phấn đấu đến năm 2030, mức đọc bình quân đạt 7 - 8 bản/người/năm, tiệm cận mức phổ biến của các nước có trình độ phát triển tương tự trong khu vực.
*Đến năm 2030, mỗi năm có khoảng 150 - 200 đầu sách Việt Nam được dịch và phát hành ở nước ngoài
Kế hoạch cũng nêu rõ mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hoạt động xuất bản theo hướng vững vàng về chính trị, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp; giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, công nghệ và kỹ năng thích ứng với môi trường số. Phấn đấu đến năm 2030, phần lớn nhân lực ngành được đào tạo, bồi dưỡng về công nghệ số, kỹ năng biên tập, xuất bản trên môi trường điện tử và quản trị hiện đại; từng bước hình thành đội ngũ chuyên gia về công nghệ, dữ liệu và bản quyền trong hoạt động xuất bản; tăng cường hợp tác quốc tế, nâng cao vị thế của xuất bản Việt Nam; mở rộng thị trường xuất khẩu xuất bản phẩm và bản quyền; tăng số lượng xuất bản phẩm Việt Nam được dịch và phát hành ở nước ngoài; đẩy mạnh hoạt động dịch thuật, giới thiệu, quảng bá xuất bản phẩm Việt Nam có giá trị đến bạn bè quốc tế; đưa các hội sách và sự kiện xuất bản trở thành một cấu phần trong các hoạt động ngoại giao văn hóa của quốc gia. Phấn đấu đến năm 2030, mỗi năm có khoảng 150 - 200 đầu sách Việt Nam được dịch và phát hành ở nước ngoài; mở rộng thị trường xuất bản và bản quyền ra khoảng 20 - 30 quốc gia, vùng lãnh thổ; từng bước hình thành thị trường giao dịch bản quyền xuất bản phẩm Việt Nam có tổ chức, chuyên nghiệp.
*Đến năm 2045, xây dựng ngành xuất bản Việt Nam là trung tâm sáng tạo, hợp tác hàng đầu ở khu vực và quốc tế
Kế hoạch đặt tầm nhìn đến năm 2045, xây dựng ngành xuất bản Việt Nam trở thành ngành công nghiệp nội dung số hiện đại, có trình độ phát triển tiên tiến trong khu vực, có khả năng cạnh tranh và tham gia ngày càng sâu vào thị trường xuất bản quốc tế, là trung tâm sáng tạo, giao lưu, hợp tác hàng đầu với các nước có hoạt động xuất bản, truyền thông lớn ở khu vực Đông Nam Á và quốc tế.
Đồng thời, hình thành môi trường xuất bản lành mạnh, chuyên nghiệp, sáng tạo; hệ thống xuất bản, in, phát hành vận hành hiệu quả trên nền tảng công nghệ hiện đại; hoạt động quản lý nhà nước được số hóa, kết nối, liên thông, minh bạch và hiệu quả cao.
Hoạt động xuất bản thật sự trở thành một trong những trụ cột quan trọng của đời sống văn hóa, có đóng góp ngày càng lớn vào phát triển con người, phát triển tri thức, xây dựng xã hội học tập và phát triển kinh tế văn hóa của đất nước.
Để thực hiện được các mục tiêu nêu trên, Kế hoạch đưa ra các nhiệm vụ, giải pháp để các bộ, ngành, cơ quan liên quan triển khai thực hiện như sau:
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành, các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản; hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật; tháo gỡ điểm nghẽn; tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ cho phát triển hoạt động xuất bản; đổi mới mô hình phát triển; xây dựng ngành xuất bản chuyên nghiệp, hiện đại; phát triển kinh tế xuất bản gắn với công nghiệp văn hóa; đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện; phát triển xuất bản điện tử, xuất bản đa phương tiện; xây dựng hạ tầng và nền tảng số của ngành xuất bản; nâng cao chất lượng nội dung xuất bản; phát huy vai trò định hướng tư tưởng, giáo dục, khoa học và văn hóa của xuất bản phẩm; phát triển văn hóa đọc, xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời; phát triển nguồn nhân lực ngành xuất bản đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới; tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra; kiên quyết đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật trong lĩnh vực xuất bản; mở rộng hợp tác quốc tế; phát triển thị trường bản quyền; quảng bá xuất bản phẩm Việt Nam ra nước ngoài; bảo đảm nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và các điều kiện cần thiết để thực hiện thống nhất Kế hoạch./.
