Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nêu rõ cần xác định đúng vị thế, vai trò của y tế dự phòng, y tế cơ sở, y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về "chăm sóc sức khỏe nhân dân", bên cạnh y học hiện đại, nhiều trạm y tế của Hà Nội đã đưa y học cổ truyền vào khám, chữa bệnh cho người dân. Thực tế, việc đưa y học cổ truyền về tuyến cơ sở đang ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân, nhất là với các bệnh lý cần điều trị kéo dài.
* Khi cung - cầu gặp nhau
Gần 1 tuần nay, bà Dương Thúy Vinh (72 tuổi) đều đặn đạp xe đến Phòng khám Đa khoa Chèm (đường Thụy Phương - đơn vị trực thuộc Trạm Y tế phường Đông Ngạc, Hà Nội) để điều trị viêm khớp vai. Trước đây, bà thường phải nhờ con đưa đến bệnh viện tuyến Trung ương để chữa trị bằng thuốc Tây trong thời gian dài. “Uống thuốc Tây thì đỡ rất nhanh, nhưng hiệu quả không lâu dài và bệnh cũng không khỏi dứt điểm. Nghe lời khuyên của các con, tôi quay sang điều trị bằng phương pháp châm cứu và xoa bóp, nhưng lại phải đi xa, khá bất tiện. Khi biết trạm y tế gần nhà có điều trị bằng y học cổ truyền, tôi đến tìm hiểu, điều trị và thấy thực sự hiệu quả, thuận tiện đi lại”, bà Vinh chia sẻ.
Chị Nguyễn Hồng Hoa bất ngờ khi biết Trạm Y tế phường Nghĩa Đô (Hà Nội) có dịch vụ điều trị bằng y học cổ truyền với các máy móc, thiết bị hiện đại. Chị Hoa mắc bệnh đau cổ vai gáy kinh niên do đặc thù công việc ngồi máy tính liên tục trong ngày. Chị Hoa cho biết: “Tôi đã đi khắp nơi, uống thuốc bổ, thuốc giãn cơ liên tục nhưng hiệu quả không lâu dài. Tôi chuyển sang châm cứu, bấm huyệt ở Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương và thấy hiệu quả rõ rệt, nhưng lại phai đi xa". Sau đó, chị biết được trạm y tế phường cũng điều trị bằng y học cổ truyền, đặc biệt là trình độ chuyên môn và máy móc thiết bị không thua kém bệnh viện tuyến trên.
Theo bác sĩ Nguyễn Hải Yến, Giám đốc Trạm Y tế phường Nghĩa Đô, việc đưa y học cổ truyền vào khám, chữa bệnh tại trạm y tế đã đáp ứng nhu cầu của đại đa số người dân. Trung bình, mỗi ngày trạm y tế phường tiếp nhận khoảng 10 bệnh nhân điều trị y học cổ truyền, chiếm khoảng 50% tổng lượng bệnh nhân đến khám. Trong đó, chủ yếu là bệnh nhân trung niên, người cao tuổi mắc những bệnh cần điều trị lâu dài như đau vai gáy, đau lưng, thoái hóa cột sống, thoái hóa khớp gối, đau thần kinh tọa, đau đầu, mất ngủ… Người dân được hưởng quyền lợi bảo hiểm y tế theo qui định, đi lại thuận tiện, thủ tục nhanh gọn nên ngày càng có nhiều người tìm đến điều trị, nhất là những bệnh nhân có nhu cầu điều trị kéo dài. Những trường hợp vượt khả năng chuyên môn, có dấu hiệu nặng hoặc cần kỹ thuật chuyên sâu, chúng tôi sẽ hướng dẫn người bệnh đến cơ sở phù hợp để khám và điều trị.
* Phát triển y học cổ truyền từ tuyến cơ sở
Thời gian gần đây, nhiều mô hình kết hợp giữa bệnh viện tuyến trên và trạm y tế xã, phường được Hà Nội triển khai, trong đó y học cổ truyền được chú trọng nhằm đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân hơn. Điển hình như Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông và Trạm Y tế phường Hà Đông đã ký kết hợp tác hỗ trợ chuyên môn trong khám, chữa bệnh cho người dân trên địa bàn, cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương, thành phố Hà Nội và của địa phương trong việc phát triển y tế cơ sở theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đức Minh, Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông, bệnh viện tư vấn, hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật để Trạm Y tế phường Hà Đông triển khai các dịch vụ khám, chữa bệnh thuộc lĩnh vực y học cổ truyền; qua đó nâng cao năng lực khám sàng lọc, quản lý, chẩn đoán và điều trị cho người bệnh. Bệnh viện hỗ trợ đào tạo, chuyển giao các kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền khi có nhu cầu và phù hợp với điều kiện thực tế của hai đơn vị.
“Chúng tôi cử nhân lực chuyên môn tham gia khám bệnh luân phiên tại trạm y tế, trực tiếp hướng dẫn thực hành, “cầm tay chỉ việc” cho đội ngũ bác sĩ, y sĩ của trạm trong việc thực hiện các kỹ thuật thuộc lĩnh vực y học cổ truyền. Ngoài ra, bệnh viện hỗ trợ xây dựng, hoàn thiện các quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền phù hợp để triển khai tại trạm y tế; đồng thời hỗ trợ công tác dược, đặc biệt trong bào chế, chế biến và sử dụng dược liệu, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị bằng y học cổ truyền cho người dân trên địa bàn”, bác sĩ Nguyễn Đức Minh cho biết.
Nhằm nâng cao năng lực y tế cơ sở trên nền tảng kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại, Bệnh viện Đa khoa Y học cổ truyền Hà Nội và Trạm Y tế phường Từ Liêm đã ký kết hợp tác hỗ trợ chuyên môn. Với vai trò là đơn vị đầu ngành về y học cổ truyền của Thủ đô, Bệnh viện Đa khoa Y học cổ truyền Hà Nội đã trực tiếp hướng dẫn chuyên môn, nâng cao năng lực chẩn đoán ban đầu, theo dõi và xử trí các bệnh thường gặp cho cán bộ y tế tại Trạm Y tế phường Từ Liêm, từng bước đưa các dịch vụ y học cổ truyền đến gần hơn với người dân ngay tại địa phương.
Trước đây, y học cổ truyền thường được nhìn nhận như một phương pháp điều trị bổ sung, được sử dụng song song với y học hiện đại. Tuy nhiên, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nêu rõ cần xác định đúng vị thế, vai trò của y tế dự phòng, y tế cơ sở, y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân; phát huy tiềm năng và thế mạnh của y học cổ truyền; tăng cường quản lý nhà nước, nâng cao năng lực của hệ thống y học cổ truyền; kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại trong đào tạo nhân lực, phòng bệnh và khám bệnh, chữa bệnh…
Phát huy thế mạnh trong y học cổ truyền không chỉ góp phần gìn giữ tinh hoa của nền y học dân tộc mà còn là giải pháp thiết thực nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân trong giai đoạn hiện nay. Với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của ngành Y tế Thủ đô, người dân không chỉ được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương, góp phần giảm tải cho tuyến trên, mà còn có thêm lựa chọn phù hợp trong điều trị, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe lâu dài; qua đó, từng bước khẳng định vai trò của y học cổ truyền trong hệ thống y tế cơ sở, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng của người dân./.
