Để chuyển đổi số thành công, trước hết cần thay đổi tư duy và phương thức triển khai; trong đó phải thực hiện đồng bộ trong từng khâu, từ quản lý đến triển khai thực tế, nhằm tạo ra những tác động thực sự đối với lĩnh vực giáo dục.
Chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ là việc ứng dụng công nghệ, mà cốt lõi sự thay đổi về tư duy, phương thức dạy học và quản lý, hướng đến một nền giáo dục hiện đại, linh hoạt và phù hợp với bối cảnh mới. Đây là nội dung được nhấn mạnh tại Hội thảo khoa học “Chuyển đổi số trong giáo dục” do Đảng ủy phường Tân Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Tôn Đức Thắng phối hợp tổ chức chiều 21/4.
Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Dương Anh Đức cho rằng, để chuyển đổi số thành công, trước hết cần thay đổi tư duy và phương thức triển khai; trong đó phải thực hiện đồng bộ trong từng khâu, từ quản lý đến triển khai thực tế, nhằm tạo ra những tác động thực sự đối với lĩnh vực giáo dục. Thực tế, các hệ thống hay ứng dụng công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, còn yếu tố quyết định là ở cách thức tổ chức và con người sử dụng; chuyển đổi số phải phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý, giảng dạy và học tập.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, ông cho rằng cần chú trọng giáo dục đạo đức, ý thức sử dụng công nghệ cho học sinh ngay từ nhỏ, thực hiện một cách thường xuyên song song với việc trang bị hạ tầng và công cụ số. Khi có nhận thức đúng và kỹ năng tốt, công nghệ mới thực sự phát huy giá trị. Nếu lạm dụng các công cụ số sẽ phát sinh nhiều vấn đề khó kiểm soát, nhất là khi học sinh tiếp cận công nghệ ngày càng sớm và nhanh hơn. Đây là thách thức lớn đối với đội ngũ quản lý giáo dục và giáo viên đứng lớp.
Bên cạnh đó, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh đến sự sự phối hợp giữa các ngành, địa phương, đơn vị trong quá trình triển khai chuyển đổi số. Qua những sáng kiến, mô hình hiệu quả, Thành phố có thể mạnh dạn đề xuất thử nghiệm chính sách, phương thức mới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực.
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tân Hưng Hoàng Minh Tuấn Anh nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là xu hướng, mà là yêu cầu tất yếu, động lực quan trọng để thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay. Chuyển đổi số trong giáo dục rất khó và rất khác. Nếu ở các lĩnh vực khác, chuyển đổi số có thể tập trung vào quy trình, dữ liệu và công nghệ, thì trong giáo dục, đối tượng trung tâm là con người - học sinh, thầy cô giáo và quá trình hình thành tri thức, nhân cách của cả một thế hệ tương lai.
Do đó, chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ là việc đưa công nghệ vào lớp học, mà là ứng dụng toàn diện công nghệ số nhằm thay đổi căn bản cách thức tổ chức, quản lý và thực hiện các hoạt động giáo dục, từ đó nâng cao hiệu quả giảng dạy, học tập và quản trị hệ thống. Đây không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà là sự chuyển đổi về tư duy, mô hình, quy trình và cả văn hóa giáo dục - một quá trình toàn diện, lâu dài và có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số.
Nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng điểm nghẽn lớn hiện nay không nằm ở công nghệ, mà nằm ở phương thức quản lý chưa theo kịp yêu cầu chuyển đổi. Vì vậy, cần xây dựng hệ sinh thái quản trị giáo dục thông minh, tích hợp dữ liệu liên thông, nâng cao năng lực lãnh đạo số, quản trị sự thay đổi, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin và dữ liệu cá nhân trong nhà trường. Đây là những yếu tố quyết định tính bền vững và hiệu quả của quá trình chuyển đổi số.
Giáo dục trong kỷ nguyên số không thể tách rời thị trường lao động, mà phải hướng tới hình thành năng lực thích ứng, sáng tạo và làm việc thực tiễn cho người học. Đáp ứng yêu cầu về giáo dục mở và học tập suốt đời, các ý kiến nhấn mạnh đến việc phát triển năng lực số cho giáo viên và học sinh; xây dựng học liệu mở, thư viện số và các mô hình học tập linh hoạt, kết nối giữa nhà trường với gia đình và xã hội. Đồng thời cần hình thành văn hóa số, kỹ năng sử dụng công nghệ an toàn, cũng như mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho mọi đối tượng, đặc biệt là các nhóm yếu thế, không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số. Bối cảnh đó, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng không chỉ là một nội dung trong chuyển đổi số, mà chính là yếu tố có tính quyết định, bảo đảm cho quá trình chuyển đổi số trong giáo dục được triển khai đúng hướng, hiệu quả và bền vững./.
