Vải chín sớm Tân Yên có đặc trưng về màu sắc, hình dáng và hương vị; được tiêu thụ tại nhiều hệ thống phân phối hiện đại, sàn thương mại điện tử và chợ đầu mối lớn trong nước.
Ngày 30/9, tại xã Phúc Hòa, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Bắc Ninh tổ chức Hội nghị công bố chỉ dẫn địa lý “Tân Yên” cho sản phẩm vải chín sớm, tạo cơ sở pháp lý để quản lý, bảo vệ danh tiếng và nâng cao giá trị sản phẩm.
Tham dự có đại diện Cục Sở hữu trí tuệ, các sở, ngành thành phố Bắc Ninh, lãnh đạo các xã Phúc Hòa, Nhã Nam, Tân Yên cùng doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất, kinh doanh vải chín sớm.
Việc xây dựng chỉ dẫn địa lý “Tân Yên” được triển khai trong nhiều năm, thuộc nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia “Đăng ký bảo hộ, quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm vải thiều chín sớm Tân Yên”, được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt năm 2021.
Trong quá trình xây dựng hồ sơ, các đơn vị đã tiến hành nghiên cứu, thẩm định, chỉnh sửa, bổ sung nhiều lần nhằm xác định các đặc tính, chất lượng, danh tiếng đặc thù của sản phẩm, làm cơ sở nhận diện nguồn gốc và kiểm soát sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý.
Ngày 8/9/2026, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Bắc Ninh hoàn thiện, nộp hồ sơ lần cuối. Ngày 18/9/2026, Cục Sở hữu trí tuệ ban hành Quyết định số 530/QĐ-SHTT cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý “Tân Yên” số 00157 cho Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Bắc Ninh.
Theo đơn vị tư vấn xây dựng chỉ dẫn địa lý, vải chín sớm Tân Yên có lịch sử lâu đời, được phát triển thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung từ những năm 2000. Diện tích vải chín sớm tăng bình quân khoảng 10%/năm, từ 1.170ha (năm 2023) lên khoảng 1.250ha (trong các năm 2024 – 2026).
Vải chín sớm Tân Yên có đặc trưng về màu sắc, hình dáng và hương vị; được tiêu thụ tại nhiều hệ thống phân phối hiện đại, sàn thương mại điện tử và chợ đầu mối lớn trong nước. Sản phẩm đã được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu sang các thị trường có yêu cầu cao như: Nhật Bản, Hoa Kỳ, Australia, Liên minh châu Âu, bên cạnh các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Thái Lan.
Khu vực địa lý mang chỉ dẫn địa lý “Tân Yên” hiện gồm các xã: Phúc Hòa, Nhã Nam và Tân Yên. Trong đó, Phúc Hòa là vùng lõi, nơi có cây vải tổ hơn 100 năm tuổi. Toàn xã Phúc Hòa hiện có khoảng 850ha trồng vải, trong đó có 845ha vải chín sớm. Diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP khoảng 391ha; trong đó 57,6ha được chứng nhận VietGAP và 17ha được chứng nhận GlobalGAP.
Năm 2026, thời tiết diễn biến bất thường ảnh hưởng đến quá trình phân hóa mầm hoa và tỷ lệ ra hoa, song sản lượng vải của xã vẫn đạt khoảng 7.500 tấn. Khoảng 60% sản lượng được tiêu thụ trong nước, 15% xuất khẩu sang các thị trường EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Canada và 25% xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Việc được bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Tân Yên” tạo cơ sở pháp lý để nhận diện nguồn gốc, bảo vệ danh tiếng, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm. Tuy nhiên, đây cũng là yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý và kiểm soát chất lượng. Các địa phương, hợp tác xã, doanh nghiệp và người sản xuất cần tuân thủ quy trình sản xuất, kiểm soát nguồn gốc, chất lượng và việc sử dụng chỉ dẫn địa lý; tăng cường liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế./.
