Xã hội

80 năm Hội Chữ thập đỏ Việt Nam: Kết nối rộng hơn, trợ giúp sâu hơn

Việc ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống thông tin và tăng cường kết nối nguồn lực sẽ giúp các cấp Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp, điều phối hoạt động có hệ thống hơn.

Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lạng Sơn tổ chức tiếp nhận 10 tấn hàng của tỉnh Quảng Trị sau siêu bão Yagi năm 2024.
   Ảnh: TTXVN phát

Từ một tổ chức có quy mô ban đầu chỉ vài chục người, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam sau 80 năm hoạt động (1946-2026) đã hình thành mạng lưới rộng khắp, triển khai hoạt động trên nhiều lĩnh vực, kết nối sự tham gia của đông đảo tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Khi quy mô hoạt động và nhu cầu trợ giúp ngày càng mở rộng, Hội đứng trước yêu cầu đổi mới phương thức tổ chức: từ cách làm dựa nhiều vào hoạt động trực tiếp của từng cấp Hội sang quản lý thông tin, kết nối và điều phối nguồn lực có hệ thống hơn. Trong quá trình đó, cơ sở vẫn giữ vai trò trực tiếp nắm bắt hoàn cảnh và tổ chức trợ giúp tại cộng đồng.

Ra đời ngày 23/11/1946, do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và là Chủ tịch danh dự đầu tiên, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam khởi đầu với Ban Trị sự chỉ có 12 người, phần lớn làm việc kiêm nhiệm, chưa có văn phòng chuyên trách; gần 1.000 hội viên tập trung tại một số thành phố lớn. Những hoạt động đầu tiên chủ yếu hướng vào cứu thương, cứu đói, trợ giúp thương binh, bệnh binh và người dân bị ảnh hưởng bởi chiến tranh.

Qua các giai đoạn phát triển, phạm vi hoạt động của Hội ngày càng mở rộng, từ cứu trợ khẩn cấp đến chăm sóc sức khỏe cộng đồng, hiến máu tình nguyện, sơ cấp cứu, phòng ngừa và ứng phó thiên tai, hỗ trợ sinh kế, phục hồi sau thảm họa. Đến cuối nhiệm kỳ XI, toàn Hội có hơn 5,6 triệu hội viên, thanh thiếu niên và tình nguyện viên Chữ thập đỏ. Riêng nhiệm kỳ 2022-2027, tổng giá trị hoạt động nhân đạo toàn Hội đạt trên 21.100 tỷ đồng, trợ giúp hơn 52 triệu lượt người có hoàn cảnh khó khăn và dễ bị tổn thương.

*Đưa công nghệ vào kết nối hoạt động nhân đạo

Theo Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Quảng Ninh Lý Văn Thành, việc ứng dụng công nghệ thông tin đang được Hội Chữ thập đỏ địa phương triển khai trong cả hoạt động điều hành và kết nối các nguồn lực nhân đạo. Văn bản điện tử, họp trực tuyến được sử dụng trong trao đổi công việc; website, fanpage của Hội trở thành kênh cập nhật hoạt động, thông tin các trường hợp cần trợ giúp và kết nối với người dân, tình nguyện viên, nhà hảo tâm, doanh nghiệp.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin mới là bước đầu trong quá trình chuyển đổi số của Hội. Với mạng lưới hoạt động rộng, nhu cầu trợ giúp thường xuyên thay đổi và nguồn lực được huy động từ nhiều tổ chức, cá nhân, nếu thông tin chỉ được quản lý riêng lẻ tại từng cấp, việc tổng hợp nhu cầu, xác định mức độ ưu tiên và điều phối hỗ trợ trên diện rộng sẽ gặp khó khăn. Vì vậy, Hội cần một hệ thống dữ liệu có khả năng kết nối thông tin từ cơ sở đến Trung ương, giúp các cấp cùng nắm bắt tình hình, phối hợp huy động và phân bổ nguồn lực, theo dõi quá trình trợ giúp. Đây là cơ sở để chuyển từ việc xử lý từng hoạt động riêng lẻ sang quản lý các hoạt động nhân đạo trên một hệ thống thống nhất hơn.

Lễ ký Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và Tổng công ty Công nghệ - Viễn thông Toàn cầu (GTEL, Bộ Công an).
Ảnh: Hạnh Quyên - TTXVN

Từ yêu cầu đó, ngày 17/8/2026, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Tổng công ty Công nghệ - Viễn thông Toàn cầu (GTEL) về phối hợp nghiên cứu, xây dựng Nền tảng Nhân đạo số quốc gia – hệ thống dùng chung. Theo nội dung hợp tác, Trung ương Hội đảm nhiệm việc xác định yêu cầu, quy trình và nghiệp vụ nhân đạo; GTEL phối hợp khảo sát, phân tích, nghiên cứu kiến trúc, mô hình dữ liệu, giải pháp công nghệ và phương án triển khai.

Nền tảng dự kiến tích hợp các nhóm nghiệp vụ như quản trị tổ chức, hội viên; quản lý người cần trợ giúp, địa chỉ nhân đạo; cứu trợ khẩn cấp, ứng phó thảm họa; quản lý chương trình, dự án, nguồn lực, tình nguyện viên và nhà tài trợ; kết nối nhu cầu với nguồn lực, theo dõi và đánh giá kết quả hoạt động. Một số giải pháp như hồ sơ nhân đạo số, bản đồ nhân đạo số, hệ thống quản lý tình nguyện viên và trung tâm điều hành nhân đạo số cũng được đưa vào nghiên cứu. Dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và bản đồ số có thể được xem xét ứng dụng trong phân tích thông tin, dự báo và cảnh báo.

Quá trình nghiên cứu cũng phải tính đến việc bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm an toàn thông tin và khả năng kết nối giữa các cấp Hội. Đây là vấn đề cần được chú trọng khi nền tảng dự kiến quản lý thông tin về hoàn cảnh, nhu cầu trợ giúp và các nguồn lực xã hội. Trước mắt, Trung ương Hội và GTEL sẽ khảo sát hiện trạng hoạt động, xác định nhu cầu chuyển đổi số, nghiên cứu kiến trúc tổng thể, mô hình nghiệp vụ, dữ liệu và lựa chọn các chức năng ưu tiên để xây dựng sản phẩm thử nghiệm.

*Bám sát cơ sở, trợ giúp đúng nhu cầu

Quản lý thông tin và điều phối nguồn lực trên phạm vi rộng không có nghĩa hoạt động nhân đạo được thực hiện từ cấp trên xuống. Cơ sở vẫn là nơi trực tiếp tiếp xúc với người dân, phát hiện những hoàn cảnh cần trợ giúp, xác minh nhu cầu và tổ chức hỗ trợ. Bởi vậy, cùng với đổi mới phương thức quản lý, việc củng cố tổ chức Hội tại địa phương và duy trì hoạt động đến từng cộng đồng có ý nghĩa quan trọng. Thực tiễn tại Hải Phòng cho thấy, yêu cầu này càng rõ khi tổ chức Hội phải sắp xếp lại sau hợp nhất và hoạt động trên địa bàn rộng hơn.

Người lao động nghèo Thành phố Hồ Chí Minh được khám mắt miễn phí trong tháng Nhân đạo năm 2026 do Hội Chữ thập đỏ phát động.
 Ảnh minh họa: TTXVN phát

Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ thành phố Hải Phòng Bùi Mạnh Phúc cho biết, sau khi hợp nhất Hội Chữ thập đỏ thành phố Hải Phòng và Hội Chữ thập đỏ tỉnh Hải Dương, tổ chức Hội phải tiến hành kiện toàn, sắp xếp để duy trì hoạt động trên địa bàn rộng hơn. Yêu cầu đặt ra là bảo đảm công việc không bị gián đoạn, nhất là các hoạt động tiếp nhận thông tin, vận động nguồn lực và trợ giúp những trường hợp khó khăn tại địa phương. Trong nhiệm kỳ 2022-2027, các cấp Hội tại Hải Phòng đã vận động được 511,1 tỷ đồng, tăng 20% so với nhiệm kỳ trước. Tổng giá trị hoạt động của các phong trào, cuộc vận động đạt trên 474,3 tỷ đồng, hỗ trợ khoảng 800.000 lượt người. Trong đợt vận động hỗ trợ đồng bào khắc phục thiệt hại do bão số 3 (Yagi) và mưa lũ, Hội Chữ thập đỏ thành phố huy động tổng nguồn lực 18,977 tỷ đồng.

Từ thực tiễn tại địa phương, có thể thấy việc duy trì tổ chức và huy động nguồn lực mới là điều kiện ban đầu. Để hoạt động nhân đạo phát huy hiệu quả, các cấp Hội cần xác định đúng đối tượng, nắm sát nhu cầu và lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào việc trao tặng, cứu trợ trước mắt.

Tháng Nhân đạo năm 2026, toàn Hội đã vận động được 761,988 tỷ đồng, đạt 152% chỉ tiêu đề ra, trợ giúp 578.812 lượt người có hoàn cảnh khó khăn, yếu thế. Trong đó, 5.701 hộ gia đình được hỗ trợ sinh kế; gần 110.000 lượt người được khám bệnh, tư vấn sức khỏe; trên 156.000 đơn vị máu được tiếp nhận. Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Hội xác định cần tiếp tục thay đổi cách thức trợ giúp, kết hợp hỗ trợ khẩn cấp với các giải pháp lâu dài, giúp người dân không chỉ vượt qua khó khăn trước mắt mà còn từng bước ổn định cuộc sống.

Theo Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Nguyễn Sỹ Trường, thời gian tới, Hội xác định đổi mới phương thức trợ giúp theo hướng kết hợp giữa hỗ trợ khẩn cấp và hỗ trợ phát triển, giữa cứu trợ trước mắt với đầu tư cho sinh kế, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và phát triển cộng đồng. Hội chú trọng xây dựng, nhân rộng các mô hình trợ giúp phù hợp với điều kiện từng địa phương, ưu tiên vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu.

Ngoài ra, chương trình ‘Cộng đồng an toàn, sẵn sàng trước thiên tai, thảm họa’ sẽ được triển khai gắn với các hoạt động phòng ngừa, chuẩn bị, ứng phó và phục hồi sau thiên tai. Hội phấn đấu 100% xã, phường, đặc khu xây dựng và duy trì ít nhất một mô hình nhân đạo bền vững hoặc mô hình cộng đồng an toàn.

Sau 80 năm hoạt động, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện phương thức tổ chức và trợ giúp nhân đạo. Việc ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống thông tin và tăng cường kết nối nguồn lực sẽ giúp các cấp Hội phối hợp, điều phối hoạt động có hệ thống hơn. Cùng với đó, hoạt động trợ giúp cần vượt ra khỏi phạm vi cứu trợ trước mắt, hướng tới phục hồi sinh kế và nâng cao khả năng tự vươn lên của người dân. Dù phương thức tổ chức và hình thức hỗ trợ có thay đổi, cơ sở vẫn là nơi trực tiếp nắm bắt hoàn cảnh, xác định nhu cầu và đưa hoạt động nhân đạo đến với từng cộng đồng./.


Hạnh Quyên

Xem thêm