Ngoài các hoạt động theo chương trình chính khóa, giáo dục tăng cường nhằm bổ sung, mở rộng nội dung dạy học chính khóa có định hướng, đã được chỉ rõ và phải thiết kế trong chương trình giáo dục.
Nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước về đổi mới giáo dục và đào tạo, quy định của pháp luật, yêu cầu thực tiễn trong tổ chức các hoạt động giáo dục tại cơ sở giáo dục phổ thông theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT quy định về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông.
*Không để học sinh ở vùng sâu, vùng xa bị hạn chế cơ hội học tập
Theo quy định của Thông tư số 85, hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức ngoài thời lượng hoạt động giáo dục chính khóa, trong thời gian dạy học 02 buổi/ngày hoặc theo lộ trình dạy học 02 buổi/ngày đối với cơ sở giáo dục chưa đủ điều kiện. Hoạt động nhằm bổ sung nội dung giáo dục cần thiết, tăng cường thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức và phát triển phẩm chất, năng lực người học theo mục tiêu Chương trình giáo dục phổ thông.
Nội dung giáo dục tăng cường là những nội dung cơ bản, nền tảng, cần thiết mà mọi người học đều được tiếp cận; không làm phát sinh môn học mới, không làm tăng yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông; không dạy trước, dạy lại nội dung chương trình các môn học, không ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức như hoạt động dạy thêm, học thêm.
Làm rõ nội dung giáo dục tăng cường, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, ngoài các hoạt động theo chương trình chính khóa, hoạt động giáo dục tăng cường nhằm bổ sung, mở rộng nội dung dạy học chính khóa một cách có định hướng, đã được chỉ rõ và phải thiết kế trong chương trình giáo dục, triển khai theo Nghị quyết số 71-NQ/TW như nội dung về giáo dục trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, năng lực số, kĩ năng sinh tồn.
Những nội dung giáo dục cần thiết để hình thành năng lực cho học sinh nếu chỉ tổ chức theo nhu cầu đăng ký có thu phí, học sinh có điều kiện kinh tế sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận hơn, trong khi học sinh ở vùng sâu, vùng xa có thể bị hạn chế cơ hội học tập.
Do đó, thông điệp xuyên suốt của Thông tư số 85 định hình lại các hoạt động tăng cường nhằm đảm bảo tất cả học sinh được thụ hưởng điều kiện giáo dục như nhau, qua đó đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW. Tuy nhiên, nội dung này có thể triển khai không giống nhau giữa các nhà trường, mỗi đơn vị dựa theo điều kiện thực tế để xác định nội dung phù hợp.
Về kinh phí thực hiện, hoạt động giáo dục tăng cường không thu tiền của người học. Kinh phí thực hiện được bảo đảm theo quy định của pháp luật. Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định rõ, không được chuyển, tách nội dung thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước hoặc nội dung hoạt động giáo dục tăng cường sang hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học để thu kinh phí.
“Nguồn kinh phí này sẽ không chi trả cho giáo viên được giao nhiệm vụ tăng cường nhưng số tiết vẫn chưa bảo đảm định mức. Nếu giáo viên đã đủ số tiết theo định mức mà được giao nhiệm vụ tham gia hoạt động giáo dục tăng cường thì giáo viên sẽ được tính theo tiết phụ trội. Nếu nhà trường không đủ giáo viên triển khai hoạt động giáo dục tăng cường thì có thể mời những cá nhân bên ngoài thực hiện và sẽ được chi trả theo định mức theo quy định của nhà nước”, ông Thái Văn Tài khẳng định.
*Đáp ứng nhu cầu học nâng cao, chuyên sâu
Bên cạnh hoạt động giáo dục tăng cường, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng quy định rõ về hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học nhằm đáp ứng nhu cầu mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu, sở thích, năng khiếu và định hướng phát triển cá nhân của học sinh.
Hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học được tổ chức ngoài thời gian thực hiện hoạt động giáo dục chính khóa và hoạt động giáo dục tăng cường, nhằm đáp ứng nhu cầu, năng khiếu, sở thích và định hướng phát triển cá nhân của người học. Nội dung có thể là các hoạt động mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu về văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao, hướng nghiệp, khởi nghiệp, năng lực số, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, kỹ năng và các lĩnh vực phù hợp khác theo quy định của Thông tư.
Ông Thái Văn Tài cho biết, hoạt động giáo dục theo nhu cầu được tổ chức trên cơ sở tự nguyện. Việc tham gia hay không tham gia không được trở thành căn cứ để gây áp lực, phân biệt đối xử hoặc ảnh hưởng đến việc đánh giá kết quả học tập của học sinh. Việc thu kinh phí phải tuân thủ các quy định tương ứng. Nhà trường không thể chỉ đổi tên một chương trình tăng cường thành hoạt động theo nhu cầu để thu tiền.
Khác với hoạt động tăng cường, nhà trường cần bảo đảm cơ hội tiếp cận những nội dung cần thiết cho mọi học sinh theo kế hoạch thì hoạt động theo nhu cầu, sự công bằng còn thể hiện ở việc tôn trọng lựa chọn thực chất của từng người học. Ví dụ, việc học sinh lựa chọn 2/4 hay 3/4 môn theo đúng nguyện vọng hoàn toàn không vi phạm nguyên tắc công bằng.
Theo đó, học sinh có thể lựa chọn những nội dung phù hợp với nguyện vọng, năng lực và điều kiện của mình, miễn là việc tổ chức đáp ứng đúng quy định và không ảnh hưởng đến quyền lợi của những học sinh khác.
Ông Thái Văn Tài cũng làm rõ, đối với cơ sở giáo dục công lập, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học được thu kinh phí theo danh mục và không vượt quá mức thu do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định. Việc thu, chi phải công khai, minh bạch và thực hiện theo quy định của pháp luật.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tao, hoạt động dạy thêm, học thêm thực hiện theo quy định của pháp luật về dạy thêm, học thêm và không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư này. Việc xác định một hoạt động là hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học hay hoạt động dạy thêm, học thêm căn cứ vào mục tiêu, đối tượng, nội dung, mức độ yêu cầu, thời gian và cách thức tổ chức, không căn cứ vào tên gọi của hoạt động.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng nghiêm cấm lợi dụng hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức dạy thêm, học thêm trái quy định; đồng thời nghiêm cấm thu tiền đối với hoạt động giáo dục tăng cường hoặc chuyển nội dung giáo dục thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước sang hoạt động theo nhu cầu người học để thu kinh phí.
Theo Ông Thái Văn Tài, Thông tư số 85 là cụ thể hóa các quy định về các nội dung, hoạt động giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, ông Tài cũng lưu ý trong triển khai, đặc biệt với các địa phương đang thực hiện nhiều chương trình, đề án có tính ổn định trong những năm qua, cần rà soát, xác định rõ nội dung nào đưa vào hoạt động tăng cường, ngân sách nhà nước miễn phí; nội dung nào là hoạt động theo nhu cầu người học, được thu phí. Trong quá trình triển khai, các cơ sở giáo dục phải nâng cao trách nhiệm giải trình của hiệu trưởng, triển khai mềm dẻo, linh hoạt, phù hợp điều kiện thực tế./.
