Thành công của chuyển đổi số không đo bằng số lượng phần mềm hay nền tảng được xây dựng, mà bằng việc phụ nữ được tiếp cận cơ hội tốt hơn, được bảo vệ an toàn hơn, tham gia xã hội số tự tin hơn và đóng góp nhiều hơn cho gia đình, cộng đồng và đất nước.
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước, chuyển đổi số là cơ hội lớn để phụ nữ nắm bắt thông tin, tiếp cận với các mô hình kinh doanh mới, thị trường, tạo ra các giá trị mới.
Một trong những nhiệm vụ đặt ra đối với các cấp hội phụ nữ trong nhiệm kỳ này là việc "thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong kinh tế số là một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong lĩnh vực kinh tế.
* Vượt khó, làm giàu từ tài nguyên bản địa
Với suy nghĩ "người phụ nữ hôm nay không thể chỉ làm nông nghiệp theo kinh nghiệm truyền thống, phải biết ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất và mạnh dạn tham gia vào kinh tế thị trường", chị Thạch Thị Chal Thi, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Trà Vinh Farm, tỉnh Vĩnh Long đã kết hợp tri thức bản địa với công nghệ thực phẩm hiện đại, tạo ra thương hiệu mật hoa dừa Sokfarm. Từ chỗ chỉ bán những trái dừa thô với giá trị thấp, Công ty từng bước phát triển các dòng sản phẩm chế biến sâu, như: mật hoa dừa cô đặc, đường hoa dừa, nước tương mật hoa dừa và nhiều sản phẩm hữu cơ khác. Đến nay, Sokfarm đã có 4 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia. Các sản phẩm đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Phú Quốc và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế, góp phần nâng giá trị kinh tế của cây dừa lên gấp 3 đến 5 lần so với trước đây.
Mỗi sản phẩm đạt OCOP không chỉ là một chứng nhận chất lượng, mà còn là sự ghi nhận cho nỗ lực nâng tầm tài nguyên bản địa Việt Nam bằng tri thức và sự sáng tạo của người phụ nữ. Hiện nay, Trà Vinh Farm đã liên kết với hơn 150 hộ nông dân, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 300 lao động địa phương tham gia thu mật hoa dừa và chế biến sản phẩm; trong đó phần lớn là phụ nữ và đồng bào dân tộc Khmer. Thu nhập bình quân của người lao động đạt từ 8 đến 20 triệu đồng mỗi tháng tùy vị trí công việc. Thời gian tới, Sokfarm sẽ mở rộng vùng nguyên liệu hữu cơ lên 100 ha và từng bước đưa thương hiệu mật hoa dừa Việt Nam có mặt tại nhiều quốc gia trên thế giới; đồng thời định hướng phát triển mô hình du lịch trải nghiệm gắn với văn hóa Khmer Nam Bộ, để du khách khi đến với Vĩnh Long không chỉ thưởng thức sản phẩm từ mật hoa dừa, còn được trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa, hiểu hơn về sự cần cù và sáng tạo của người phụ nữ miền Tây.
Hay câu chuyện về chị Chảo Thị Yến, dân tộc Dao ở xã Nậm Chạc, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai đã vượt qua nhiều khó khăn, định kiến thực hiện kinh doanh với homestay du lịch cộng đồng, bảo tồn văn hóa và tạo giá trị kinh tế. Thông qua mạng xã hội, chị Chảo Thị Yến sản xuất các video kể lại nhiều câu chuyện thú vị của cộng đồng người Dao Tuyển về ẩm thực, trang phục, phong tục tập quán, cuộc sống hàng ngày của miền sơn cước… để quảng bá những nét văn hóa truyền thống của dân tộc; đồng thời quảng bá nông sản của quê hương.
Đây là những câu chuyện tiêu biểu nhờ có công nghệ số, các sản phẩm của hội viên, phụ nữ được đi xa hơn, từ đó, giá trị của sản phẩm được nâng cao, kinh tế gia đình cải thiện. Đây cũng là cách thức giúp nhiều hội viên Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khởi nghiệp thành công.
Theo ông Trần Kiên, Cục Chuyển đổi số quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ: Chuyển đổi số có thể bắt đầu từ việc một phụ nữ ở nông thôn biết dùng điện thoại để bán chai mật ong, bó rau của gia đình cho khách ở mọi miền Tổ quốc; một nữ công nhân biết tra cứu thông tin bảo hiểm trên mạng mà không phải xin nghỉ làm; hay một người mẹ biết nhận diện tin nhắn lừa đảo để bảo vệ con mình. Từ những việc rất nhỏ như vậy có thể thấy chuyển đổi số không chỉ là chuyện của máy tính hay phần mềm. Chuyển đổi số trước hết là chuyện của con người, làm cho cuộc sống thuận tiện hơn, an toàn hơn, minh bạch hơn và tạo thêm cơ hội cho mỗi người dân, trong đó có phụ nữ. Thành công của chuyển đổi số không đo bằng số lượng phần mềm hay nền tảng được xây dựng, mà bằng việc phụ nữ được tiếp cận cơ hội tốt hơn, được bảo vệ an toàn hơn, tham gia xã hội số tự tin hơn và đóng góp nhiều hơn cho gia đình, cộng đồng và đất nước.
* Hỗ trợ phụ nữ nâng cao quyền năng kinh tế
Bà Phạm Thị Hương Giang, Trưởng ban Hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cho biết: Thời gian qua, các cấp Hội đã tổ chức nhiều chương trình đa dạng hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh do nữ làm chủ nâng cao năng lực; hỗ trợ tiếp cận tín dụng, thị trường, thông tin, công nghệ, tác động chính sách; tổ chức nhiều hoạt động liên kết, hợp tác, nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh như quản trị kinh doanh; kết nối tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử, thông qua phối hợp với Bưu điện Việt Nam, sàn thương mại điện tử…
Để hỗ trợ phát triển tư duy và nâng cao kỹ năng thời kinh tế số cho hội viên, phụ nữ, nhiều chương trình tập huấn, hỗ trợ nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi tư duy thời kinh tế số đã được thực hiện tại các địa phương. Các cấp Hội tập trung hỗ trợ phụ nữ tiếp cận kinh tế số gắn với phát triển kinh tế hộ gia đình, bán hàng trên nền tảng công nghệ số, kết nối, xúc tiến thương mại điện tử nhằm quảng bá, giới thiệu, kết nối tiêu thụ sản phẩm do phụ nữ làm ra, cung ứng trong và ngoài địa phương.
Chiến lược phát triển Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035 đã xác định: Phát triển bền vững tổ chức Hội bao hàm sự phát triển, đổi mới sáng tạo, lấy việc ứng dụng công nghệ làm cơ sở, điều kiện, tiền đề để Hội đổi mới mạnh mẽ tổ chức, hoạt động. Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIII cũng đề ra mục tiêu: "Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động Hội" là khâu đột phá quan trọng nhằm giúp hội viên, phụ nữ và tổ chức Hội tận dụng được cơ hội của chuyển đổi số, tích cực tham gia vào công cuộc chuyển đổi số quốc gia.
Ông Trần Kiên khẳng định: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội và đưa đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới. Đối với Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, chuyển đổi số không chỉ là hiện đại hóa hoạt động của tổ chức Hội, mà là đổi mới cách Hội đến với hội viên - phụ nữ, lắng nghe phụ nữ, hỗ trợ phụ nữ và phát huy vai trò trong gia đình, cộng đồng và xã hội. Ba cốt lõi cần được xác định là: Chuyển đổi số không phải là làm cho công việc cũ có thêm máy tính, mà là thay đổi cách làm để phục vụ người dân tốt hơn. Chuyển đổi số là nhiệm vụ chính trị của cả tổ chức, không phải việc riêng của bộ phận công nghệ. Chuyển đổi số phải lấy phụ nữ, hội viên và người dân làm trung tâm. Từ ba nhận thức đó, các tổ chức chính trị - xã hội nói chung, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nói riêng, có ba vai trò quan trọng. Một là "dịch" những chủ trương lớn thành ngôn ngữ đời sống, dịch vụ công trực tuyến giúp giảm đi lại, thanh toán không tiền mặt giúp an toàn hơn, kiểm tra đường link giúp tránh bị lừa, bán hàng qua mạng giúp mở rộng khách hàng. Hai là tổ chức phong trào và phổ cập kỹ năng số ở cơ sở, từ dùng định danh điện tử, thanh toán tại chợ, đưa sản phẩm lên mạng đến nhận diện lừa đảo trực tuyến. Ba là lắng nghe, phản ánh, bảo vệ quyền lợi của người dân trong môi trường số.
Từ những mô hình khởi nghiệp thành công đến các hoạt động hỗ trợ thiết thực của tổ chức Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, có thể khẳng định chuyển đổi số đang mở ra không gian phát triển mới, giúp phụ nữ phát huy tiềm năng, nâng cao quyền năng kinh tế và chủ động thích ứng với những thay đổi của thời đại. Khi công nghệ được kết nối với tri thức, bản lĩnh và sức sáng tạo của phụ nữ, mỗi sản phẩm, mỗi mô hình kinh doanh không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, còn góp phần bảo tồn văn hóa, phát triển sinh kế bền vững, thúc đẩy bình đẳng giới. Với vai trò đồng hành, kết nối và dẫn dắt, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam sẽ tiếp tục đưa kỹ năng số đến gần hơn với hội viên, phụ nữ, để "không ai bị bỏ lại phía sau" và mỗi phụ nữ đều có cơ hội trở thành chủ thể tích cực trong nền kinh tế số, đóng góp vào sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước./.
