Giải phóng mặt bằng không chỉ nhằm tạo quỹ đất cho dự án mà còn mở ra cơ hội chuyển đổi sinh kế, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân trong dài hạn.
Trong quá trình xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, công tác giải phóng mặt bằng đang trở thành một trong những nhiệm vụ then chốt, quyết định tiến độ nhiều dự án trọng điểm của Thủ đô.
Với quan điểm lấy người dân làm trung tâm, Hà Nội không chỉ tập trung tạo quỹ đất sạch phục vụ đầu tư mà còn chú trọng bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân sau khi bàn giao đất, tạo sự đồng thuận xã hội và nền tảng phát triển bền vững. Tại phường Phú Diễn, địa phương đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng Dự án Khu Công viên công nghệ số và hỗn hợp – một trong những dự án động lực của khu vực phía Tây Hà Nội.
* Ứng dụng chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả giải phóng mặt bằng
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, UBND phường Phú Diễn, trên địa bàn hiện đang triển khai nhiều dự án trọng điểm của thành phố như hầm chui Hoàng Quốc Việt, các dự án thành phần 1.1, 1.2 đường Hoàng Quốc Việt kéo dài, khu đô thị thành phố Giao Lưu và đặc biệt là Dự án Công viên công nghệ số và hỗn hợp tại hai phường Phú Diễn và Tây Tựu. Đây là những dự án có ý nghĩa quan trọng trong phát triển hạ tầng và tạo động lực phát triển đô thị phía Tây Thủ đô.
Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập phục vụ Dự án Khu Công viên công nghệ số và hỗn hợp có tổng diện tích thu hồi hơn 410.000 m², trong đó gần 390.200 m² là đất nông nghiệp, liên quan khoảng 1.100 thửa đất của 534 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hơn 962 tỷ đồng; mục tiêu cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 30/9/2026. Xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, Đảng ủy, UBND phường đã huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị; thành lập Ban Chỉ đạo, phân công rõ trách nhiệm cho từng đơn vị, cán bộ và duy trì giao ban hằng tuần nhằm kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh.
Một trong những điểm mới trong triển khai công tác giải phóng mặt bằng tại phường Phú Diễn là đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số vào toàn bộ quy trình quản lý. Đại diện UBND phường Phú Diễn cho biết, trong quá trình triển khai, việc xây dựng nhà điều hành ngay tại hiện trường theo mô hình "một đầu mối chỉ huy - nhiều lực lượng phối hợp", tăng cường cơ chế phối hợp liên thông giữa các đơn vị chuyên môn, đồng thời đưa vào sử dụng phần mềm quản lý giải phóng mặt bằng nhằm số hóa toàn bộ quy trình điều tra, kiểm đếm, lập phương án bồi thường sẽ giúp tăng tính minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, góp phần tạo niềm tin và sự đồng thuận của người dân trong quá trình thực hiện dự án. Song song với đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường và các tổ chức chính trị - xã hội tăng cường tuyên truyền, vận động, trực tiếp đối thoại với người dân để giải đáp các kiến nghị ngay từ cơ sở, tạo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện dự án. Đến hết ngày 31/7/2026, địa phương đã ban hành toàn bộ 534 thông báo thu hồi đất; hoàn thành điều tra, kiểm đếm đối với 305 trường hợp; công khai 125 phương án bồi thường trên diện tích hơn 112.300 m² với tổng giá trị khoảng 225 tỷ đồng. Đã có 96 phương án được chi trả với tổng kinh phí gần 187,3 tỷ đồng và khoảng 9 ha mặt bằng được bàn giao cho chủ đầu tư.
Ông Ngô Lý Năng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - Hạ tầng phường Phú Diễn cho biết, trong tháng 8, địa phương sẽ hoàn thành điều tra, ứng dụng chuyển đổi số, kiểm đếm đối với khoảng 230 trường hợp còn lại; hoàn thiện xác nhận nguồn gốc đất, nhân khẩu; tổ chức chi trả khoảng 300 tỷ đồng trên diện tích khoảng 13,5 ha và ban hành quyết định thu hồi đất đối với các trường hợp đã nhận tiền, bàn giao mặt bằng. Sang tháng 9, các phương án còn lại sẽ được phê duyệt và chi trả khoảng 343,7 tỷ đồng, phấn đấu hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 30/9 theo chỉ đạo của UBND thành phố.
* Bảo đảm sinh kế, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng
Bên cạnh yêu cầu bảo đảm tiến độ, phường Phú Diễn xác định việc ổn định đời sống và tạo sinh kế bền vững cho người dân sau thu hồi đất là yếu tố quyết định để công tác giải phóng mặt bằng đạt hiệu quả lâu dài. Do phần lớn diện tích thu hồi là đất nông nghiệp, ngoài việc thực hiện đầy đủ chính sách bồi thường, hỗ trợ theo quy định, địa phương đang phối hợp với các sở, ngành nghiên cứu giải pháp hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, đào tạo nghề, tư vấn việc làm và tạo điều kiện để người dân tiếp cận các hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp. Đối với cây bưởi Diễn là sản phẩm đặc trưng của địa phương, phường đã báo cáo thành phố và các sở, ngành xây dựng đơn giá bồi thường phù hợp nhằm bảo đảm quyền lợi của người dân. Đồng thời, do dự án thuộc nhóm công trình trọng điểm, người dân được áp dụng hệ số hỗ trợ K=2 và được hỗ trợ ổn định đời sống bằng 5 lần đơn giá đất nông nghiệp theo quy định.
Ông Nguyễn Tuấn Anh cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay là một số trường hợp có sự sai lệch giữa hiện trạng sử dụng đất với hồ sơ địa chính hoặc phát sinh từ việc chuyển nhượng, đổi đất bằng giấy viết tay từ nhiều năm trước. Để xử lý, UBND phường đã thành lập các tổ công tác chuyên trách, phân công rõ trách nhiệm từng đơn vị nhằm giải quyết dứt điểm từng trường hợp, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.
Thực tế triển khai cho thấy, đa số người dân đồng thuận với chủ trương thu hồi đất để thực hiện dự án. Ông Vũ Đức Xương (54 tuổi, trú tại phường Phú Diễn), có hơn 900 m² đất thuộc diện thu hồi cho biết, gia đình đã phối hợp kiểm đếm, nhận bồi thường và bàn giao mặt bằng đúng tiến độ. Theo ông, việc thực hiện đầy đủ các chính sách bồi thường đối với đất và cây trồng hợp lý đã giúp gia đình ổn định cuộc sống sau khi bàn giao đất.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Thu Hằng (trú tại Tổ dân phố 1, phường Phú Diễn) bày tỏ mong muốn các cơ quan chức năng tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến các trường hợp chuyển nhượng đất bằng giấy viết tay từ nhiều năm trước để bảo đảm quyền lợi cho người đang trực tiếp sử dụng các thửa đất trong diện thu hồi. “Nhà tôi có 3 mảnh với hơn 4 sào ruộng trong diện thu hồi, người dân chúng tôi đồng thuận bàn giao mặt bằng để dự án được hoàn thành đúng tiến độ. Sau khi thu hồi đất, cũng mong chính quyền quan tâm hơn đến đào tạo nghề và tạo việc làm cho người dân, nhất là con em các hộ bị thu hồi đất nông nghiệp”, bà Hằng chia sẻ.
Theo lãnh đạo UBND phường Phú Diễn, khi Khu Công viên công nghệ số và hỗn hợp đi vào hoạt động sẽ hình thành không gian phát triển mới, thu hút các doanh nghiệp công nghệ và dịch vụ chất lượng cao, tạo thêm nhiều việc làm ngay trên địa bàn. Vì vậy, giải phóng mặt bằng không chỉ nhằm tạo quỹ đất cho dự án mà còn mở ra cơ hội chuyển đổi sinh kế, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân trong dài hạn.
Việc đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng gắn với bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, công khai, minh bạch trong thực hiện chính sách và chủ động tháo gỡ các khó khăn đang tạo nền tảng quan trọng để Dự án Khu Công viên công nghệ số và hỗn hợp được triển khai đúng kế hoạch. Đây cũng là tiền đề để hình thành một trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ số của khu vực phía Tây Hà Nội, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại./.
