Đối với một cơ sở đào tạo sư phạm nghệ thuật, hoạt động sáng tác có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là nền tảng nâng cao chất lượng giảng dạy.
Chiều 5/11, tại Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương khai mạc Triển lãm Mỹ thuật quốc tế lần thứ II năm 2026 với chủ đề “Hòa sắc hội nhập”, quy tụ các họa sĩ, giảng viên, nhà nghiên cứu và người học trong nước, quốc tế. Đây là hoạt động góp phần thúc đẩy giao lưu nghệ thuật, kết nối hoạt động sáng tác với đào tạo và mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực mỹ thuật.
Phát biểu khai mạc, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương Đào Đăng Phượng cho biết, tiếp nối kết quả của lần tổ chức trước, triển lãm năm nay được mở rộng quy mô với sự tham gia của nhiều tác giả và đối tác quốc tế, tạo không gian để các thế hệ nghệ sĩ, nhà giáo và người học giới thiệu tác phẩm, trao đổi kinh nghiệm sáng tác và tiếp cận những xu hướng mới của mỹ thuật đương đại.
Theo Hiệu trưởng Đào Đăng Phượng, đối với một cơ sở đào tạo sư phạm nghệ thuật, hoạt động sáng tác có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là nền tảng nâng cao chất lượng giảng dạy. Người thầy có tác phẩm, có trải nghiệm sáng tạo thực tiễn sẽ mang đến những bài giảng có sức thuyết phục hơn. Đồng thời, người học cần được tiếp cận đời sống mỹ thuật đương đại ngay trong quá trình đào tạo, qua đó hình thành tư duy sáng tạo, năng lực chuyên môn và bản sắc nghệ thuật riêng. Vì vậy, triển lãm không chỉ là hoạt động giới thiệu tác phẩm mà còn là một phần trong công tác đào tạo của nhà trường, góp phần gắn kết lý thuyết với thực hành, tạo cơ hội để sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh học hỏi trực tiếp từ các nghệ sĩ, giảng viên có kinh nghiệm.
Lý giải chủ đề “Hòa sắc hội nhập”, Hiệu trưởng Đào Đăng Phượng cho biết, trong ngôn ngữ hội họa, hòa sắc là nghệ thuật kết hợp các màu sắc để tạo nên một chỉnh thể thống nhất. Đó còn là sự giao thoa giữa chất liệu truyền thống và phương pháp sáng tạo đương đại, giữa các trường phái tạo hình phương Đông và phương Tây. Hội nhập thể hiện tâm thế của nghệ sĩ Việt Nam khi tham gia đối thoại với thế giới bằng bản sắc riêng, tiếp thu những giá trị mới nhưng không xa rời cội nguồn văn hóa dân tộc. Tinh thần này cũng phù hợp với định hướng phát triển văn hóa và công nghiệp văn hóa Việt Nam theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Triển lãm giới thiệu các tác phẩm được Hội đồng thẩm định tuyển chọn trên cơ sở giá trị chuyên môn, chất lượng tạo hình và mức độ thể hiện chủ đề. Nhiều tác phẩm từng tham gia các cuộc thi, triển lãm mỹ thuật có uy tín trong nước và quốc tế.
Điểm đáng chú ý là tác phẩm của các giảng viên, nghệ sĩ giàu kinh nghiệm được trưng bày cùng tác phẩm của học viên, nghiên cứu sinh và sinh viên. Theo Hiệu trưởng Đào Đăng Phượng, sự hiện diện của nhiều thế hệ sáng tác trong cùng một không gian thể hiện tinh thần kế thừa, tiếp nối và đổi mới, đồng thời khuyến khích người học tự tin tham gia các hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp.
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông ghi nhận những đóng góp của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương trong đào tạo nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật.
Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, việc triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam đang đặt ra những yêu cầu mới đối với các cơ sở đào tạo văn hóa, nghệ thuật.
Thứ trưởng đề nghị nhà trường xác định mục tiêu chiến lược trở thành cơ sở dẫn đầu trong khối các trường đào tạo văn hóa, nghệ thuật; tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên âm nhạc, mỹ thuật đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời phát triển nguồn nhân lực nghệ thuật phục vụ công nghiệp văn hóa. Nhà trường cần đẩy mạnh nghiên cứu về giáo dục nghệ thuật, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc, tăng cường công bố quốc tế. Với vai trò chủ trì Câu lạc bộ Khối các trường đào tạo Văn hóa - Nghệ thuật, trường cần phát huy vai trò kết nối, chia sẻ chương trình, học liệu và đội ngũ nhằm nâng cao chất lượng đào tạo trong toàn hệ thống.
Thứ trưởng Tạ Quang Đông khẳng định, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẵn sàng phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, tạo điều kiện để giảng viên, sinh viên tham gia các triển lãm, liên hoan nghệ thuật, dự án di sản; thúc đẩy liên kết giữa nhà trường với các bảo tàng, nhà hát và đơn vị nghệ thuật.
Họa sĩ Đào Quốc Huy, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam đánh giá, qua các tác phẩm trưng bày, những chất liệu truyền thống như sơn dầu, sơn mài, lụa tiếp tục giữ vai trò nổi bật; đồ họa, tranh in duy trì sự phát triển, bên cạnh những thử nghiệm với vật liệu mới và nghệ thuật số. Việc các nghệ sĩ trẻ tiếp tục theo đuổi chất liệu truyền thống bằng tư duy sáng tác đương đại cho thấy khả năng kế thừa và phát triển những giá trị đặc trưng của mỹ thuật Việt Nam.
Đề cập tác động của công nghệ đối với sáng tạo nghệ thuật, họa sĩ Đào Quốc Huy nhấn mạnh, chất liệu, công nghệ hay đề tài chỉ là phương tiện, không phải mục tiêu cuối cùng của nghệ thuật. Giá trị tác phẩm vẫn nằm ở cảm xúc, ý tưởng, ngôn ngữ tạo hình và góc nhìn riêng của người nghệ sĩ. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tạo ra hình ảnh và nội dung trong thời gian rất ngắn, việc gìn giữ cảm xúc, cá tính và tư duy sáng tạo độc lập càng trở nên quan trọng. Đây là những yếu tố tạo nên sự khác biệt của tác phẩm nghệ thuật do con người sáng tạo.
Đại diện Hội Mỹ thuật Việt Nam khuyến khích các tác giả trẻ, đặc biệt là sinh viên, quan tâm sâu hơn đến đời sống đương đại, phản ánh những chuyển động mới của xã hội, qua đó tạo nên những tác phẩm mang hơi thở thời đại. Hội sẵn sàng phối hợp với nhà trường tổ chức triển lãm, trại sáng tác và các hoạt động bồi dưỡng tài năng trẻ./.
