Thành phố Hồ Chí Minh sẽ phát triển đồng bộ y tế chuyên sâu, y tế dự phòng và y tế cơ sở; phân bổ nguồn lực phù hợp với quy mô dân số, đặc điểm địa bàn và nhu cầu chăm sóc sức khỏe.
Với thách thức chăm sóc sức khỏe cho một siêu đô thị có quy mô hơn 14 triệu dân sau hợp nhất địa giới hành chính, Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước xây dựng hệ thống y tế đa tầng, đa cực, đa trung tâm nhằm đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân. Trong hệ thống đó, y tế cơ sở được xem là “người gác cổng”, nơi chăm sóc sức khỏe ban đầu gần dân nhất. Do đó, nhiều giải pháp nâng cao chất lượng y tế cơ sở, trong đó có việc bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao đã và đang được ngành Y tế Thành phố Hồ Chí Minh triển khai.
* Tiếp tục đưa bác sĩ về trạm y tế
Ngày 28/10, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Lễ triển khai Chương trình luân phiên bác sĩ đến công tác tại các trạm y tế xã, phường, đặc khu đợt 1 năm 2026. Theo đó, 79 bác sĩ từ các bệnh viện tuyến trên và các trung tâm y tế khu vực được phân công công tác luân phiên tại 37 trạm y tế xã, phường, đặc khu đang gặp khó khăn, thiếu hụt về nhân sự.
Háo hức và hồi hộp, lo lắng là tâm trạng của nhiều bác sĩ khi nhận quyết định luân phiên công tác tại các trạm y tế xã, phường. Được phân công về công tác tại Trạm y tế xã Châu Pha, bác sĩ Phan Trung Việt (Bệnh viện Nhân dân Gia Định) cho biết, dù xác định sẽ gặp một số khó khăn nhất định khi công tác tại trạm y tế như điều kiện làm việc không có đầy đủ trang thiết bị máy móc cũng như sự chưa tin tưởng của người dân nhưng bác sĩ kỳ vọng sẽ góp sức mình chăm sóc tốt sức khỏe người dân địa phương và nâng cao chuyên môn cho trạm y tế.
Bác sĩ trẻ Thân Trọng Tường Nguyên (Bệnh viện Nhân dân Gia Định) lại cho rằng đây là cơ hội để anh và các đồng nghiệp hiểu hơn về chăm sóc sức khỏe ban đầu, được tiếp xúc với nhiều bệnh, những tình huống lâm sàng mà ở bệnh viện không có. “Tôi kỳ vọng khi về công tác tại trạm y tế sẽ vừa chăm sóc tốt cho sức khỏe người dân vừa nâng cao kinh nghiệm, kiến thức, tay nghề để trở thành một bác sĩ giỏi”.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, Chương trình đưa bác sĩ từ tuyến trên về tăng cường cho các trạm y tế là một trong những giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn cho tuyến y tế cơ sở. Đây không đơn thuần là việc tăng cường nhân lực cho tuyến cơ sở, mà còn là sự chuyển giao kinh nghiệm, nâng cao năng lực chuyên môn, đổi mới phương thức hoạt động và tiếp thêm niềm tin cho đội ngũ nhân viên y tế đang ngày đêm gắn bó với cộng đồng. Thời gian tới, Sở Y tế tiếp tục triển khai các đợt luân phiên bác sĩ về công tác tại các trạm y tế xã, phường, đặc khu trên toàn địa bàn.
Theo thống kê của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, hệ thống 168 trạm y tế xã, phường, đặc khu hiện có 1.415 bác sĩ đang công tác; trong đó 1.073 bác sĩ đã được cấp giấy phép hành nghề. Tuy nhiên, nhu cầu được hỗ trợ luân phiên của các trạm y tế lên đến 1.046 lượt bác sĩ, thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau. Yêu cầu tăng cường nhân lực không chỉ đặt ra về số lượng mà còn về cơ cấu chuyên môn, đặc biệt là các chuyên ngành nội, ngoại, sản, nhi, y học cổ truyền, răng hàm mặt, mắt, tai mũi họng và các chuyên khoa thiết yếu khác. Để các bác sĩ yên tâm nhận công tác tại các trạm y tế, ngày 22/9/2026, HĐND Thành phố Hồ Chí Minh đã thông qua Nghị quyết số 51/2026/NQ-HĐND hỗ trợ đối với các bác sĩ luân phiên công tác về trạm y tế xã, phường, đặc khu từ 12 - 20 triệu đồng/người/tháng. Riêng các trường hợp luân phiên đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập cấp cơ bản hoặc trạm y tế trên địa bàn xã đảo Thạnh An được hưởng mức hỗ trợ bằng 1,2 lần mức hỗ trợ tương ứng, đặc khu Côn Đảo được hưởng mức hỗ trợ bằng 1,5 lần mức hỗ trợ tương ứng.
* Từng bước xây dựng mạng lưới chăm sóc sức khỏe tại cơ sở
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, Chương trình luân phiên bác sĩ về y tế cơ sở đã được đơn vị thực hiện trong nhiều năm qua. Hàng trăm bác sĩ tạm xa gia đình, rời môi trường làm việc quen thuộc tại các bệnh viện lớn để đến những nơi còn khó khăn về nhân lực, trang thiết bị và điều kiện chuyên môn như Côn Đảo, Hồ Tràm, Thạnh An và các địa bàn khác. Từ đó, nhiều ca cấp cứu được xử trí kịp thời, nhiều kỹ thuật mới được triển khai ngay tại y tế cơ sở. Nhờ đó, người bệnh không còn phải chuyển viện xa như trước đây và niềm tin vào y tế cơ sở từ đó được nhân lên.
Không chỉ luân phiên bác sĩ, thời gian qua, Sở Y tế đã triển khai đồng bộ nhiều chương trình nhằm củng cố hoạt động của 168 trạm y tế phường, xã, đặc khu. Mới nhất là Chương trình kết nối các bệnh viện với 168 trạm y tế. Theo đó, các bệnh viện được phân công đồng hành, hỗ trợ chuyên môn, đào tạo, hội chẩn, chuyển giao kỹ thuật và phối hợp giải quyết những khó khăn phát sinh trong quá trình hoạt động của trạm y tế. Bên cạnh đó, các bệnh viện tuyến trên còn tích cực tham gia Chương trình khám sức khỏe toàn dân, tổ chức các điểm khám cố định, các đội khám lưu động, phối hợp với chính quyền địa phương và trạm y tế để đưa dịch vụ khám sức khỏe đến gần người dân hơn, nhất là người cao tuổi, người khuyết tật và những người có hoàn cảnh khó khăn.
Đặc biệt, việc triển khai mô hình Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư đang mở ra một phương thức hoạt động mới cho trạm y tế. Từ quản lý bệnh không lây nhiễm, theo dõi sức khỏe người cao tuổi, chăm sóc bà mẹ và trẻ em, tiêm chủng, phát hiện sớm nguy cơ dịch bệnh đến chăm sóc người bệnh sau xuất viện, tất cả đều cần sự kết nối chặt chẽ giữa bệnh viện và trạm y tế. Lãnh đạo Sở Y tế cho biết, thời gian tới, các trạm y tế còn được phân công nhiệm vụ triển khai hiệu quả các điểm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng. “Chúng ta đang từng bước chuyển từ mô hình bệnh viện chủ yếu tiếp nhận người bệnh đến khám và điều trị sang mô hình bệnh viện chủ động đồng hành cùng y tế cơ sở để chăm sóc sức khỏe người dân ngay tại cộng đồng. Đó là một sự chuyển đổi rất quan trọng”.
Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Phước Lộc yêu cầu, bên cạnh việc tăng cường bác sĩ, các trạm y tế cần được củng cố đồng bộ về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và năng lực thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn. Các địa phương đẩy mạnh mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng gắn với trạm y tế; phát huy vai trò của y tế cơ sở trong quản lý sức khỏe, phòng, chống dịch bệnh và hướng dẫn người dân tiếp cận các dịch vụ chuyên môn phù hợp. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế nhanh hơn, gần hơn và liên tục hơn, không để khoảng cách địa lý hay điều kiện đi lại trở thành rào cản khiến người dân không được chăm sóc sức khỏe kịp thời.
Về lâu dài, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ phát triển đồng bộ y tế chuyên sâu, y tế dự phòng và y tế cơ sở; phân bổ nguồn lực phù hợp với quy mô dân số, đặc điểm địa bàn và nhu cầu chăm sóc sức khỏe. “Khi năng lực y tế được nâng lên ở các khu vực, người dân sẽ có thêm cơ hội được điều trị tại nơi sinh sống, góp phần giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến cuối; đồng thời y tế cơ sở cũng trở thành địa chỉ chăm sóc sức khỏe đáng tin cậy đối với người dân”, ông Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh./.
