Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp, kết quả thi làm căn cứ đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân; đồng thời nghiêm cấm việc gây sức ép, can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp hoặc làm sai lệch kết quả học tập.
Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp, kết quả thi làm căn cứ đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân; đồng thời nghiêm cấm việc gây sức ép, can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp hoặc làm sai lệch kết quả học tập. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm khắc phục bệnh thành tích, tăng cường phòng, chống gian lận trong thi cử, kiểm tra, đánh giá.
Nội dung trên được nêu tại Quyết định số 3209/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Kế hoạch triển khai Chỉ thị số 37/CT-TTg ngày 20/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo.
Theo Kế hoạch, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định đổi mới công tác thi đua, khen thưởng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm phòng ngừa gian lận, khắc phục tình trạng chạy theo thành tích trong giáo dục. Việc đánh giá, xếp loại, khen thưởng phải bảo đảm khách quan, thực chất, không tạo áp lực về điểm số, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi đối với các cơ sở giáo dục.
Bộ nghiêm cấm các hành vi chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm. Vụ Tổ chức cán bộ được giao chủ trì rà soát, sửa đổi các tiêu chí thi đua, khen thưởng theo hướng không khuyến khích chạy theo thành tích, dự kiến hoàn thành trước ngày 30/11/2026.
Cùng với đổi mới công tác thi đua, khen thưởng, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu rà soát, hoàn thiện các quy chế, quy định về thi, kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kỳ, cuối khóa ở tất cả các cấp học và trình độ đào tạo.
Các quy định phải bổ sung nội dung nhận diện những phương thức gian lận mới, nhất là việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), thiết bị công nghệ cao để gian lận; xác định rõ những hành vi bị nghiêm cấm, quy trình kiểm soát, cơ chế kiểm soát chéo, lưu vết và trách nhiệm giải trình.
Đáng chú ý, Bộ sẽ hướng dẫn sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại và các giải pháp kỹ thuật tại những khâu có nguy cơ cao, trước hết đối với kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông và kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia.
Cục Quản lý chất lượng được giao chủ trì xây dựng hướng dẫn, dự kiến hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Cùng thời hạn này, Bộ triển khai xây dựng lộ trình, hướng dẫn tổ chức kiểm tra, đánh giá và thi trên máy tính, hướng dẫn xây dựng ngân hàng câu hỏi phục vụ đổi mới phương thức đánh giá.
Bộ cũng yêu cầu xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích, đối sánh kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi nhằm phát hiện, cảnh báo kịp thời những dấu hiệu bất thường, nguy cơ gian lận. Công tác kiểm tra, giám sát các kỳ thi và việc thực hiện quy chế tại địa phương, cơ sở giáo dục tiếp tục được tăng cường, gắn với cơ chế tiếp nhận phản ánh, tố giác vi phạm.
Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện gian lận trong thi cử.
Đối với giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, Kế hoạch yêu cầu các cơ sở đào tạo hoàn thiện quy định về liêm chính học thuật, tăng cường phòng ngừa và xử lý các hành vi đạo văn, sao chép, thuê làm bài, học thay, thi hộ, gian lận trong nghiên cứu khoa học và sử dụng AI trái quy định trong học tập, nghiên cứu, bảo vệ luận văn, luận án.
Các cơ sở đào tạo phải đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá theo hướng coi trọng quá trình học tập và chất lượng sản phẩm nghiên cứu; triển khai các giải pháp phòng, chống gian lận trong thi kết thúc học phần, thi cuối khóa và bảo vệ luận văn, luận án.
Bên cạnh các giải pháp quản lý và kỹ thuật, Bộ yêu cầu tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, văn hóa liêm chính đối với nhà giáo, cán bộ quản lý và ý thức trung thực của người học. Nội dung phòng, chống gian lận phải được phổ biến ngay từ đầu năm học, trước các kỳ kiểm tra, thi và bảo vệ luận văn, luận án.
Kế hoạch được triển khai theo hướng chuyển mạnh từ phát hiện, xử lý vi phạm sang chủ động quản trị rủi ro, phòng ngừa sớm; thực hiện nhất quán phương châm “học thật, thi thật, đánh giá thật”. Đây cũng là yêu cầu gắn với triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, nhằm bảo đảm tính trung thực, khách quan trong kiểm tra, đánh giá và nâng cao chất lượng thực chất của giáo dục./.

