Tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình, không gian trưng bày về Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là nơi lưu giữ những mảnh ký ức thiêng liêng mà còn là cầu nối tinh thần, thắp lên ngọn lửa lòng yêu nước và lý tưởng sống cho thế hệ trẻ hôm nay.
Mỗi kỷ vật lịch sử là một câu chuyện vô giá về quá khứ. Tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình, không gian trưng bày về Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là nơi lưu giữ những mảnh ký ức thiêng liêng mà còn là cầu nối tinh thần, thắp lên ngọn lửa lòng yêu nước và lý tưởng sống cho thế hệ trẻ hôm nay. Với gần 200 tài liệu, hiện vật quý giá, Bảo tàng Ninh Bình thực hiện chuyên đề "Ninh Bình in dấu chân Người" cùng chuỗi hoạt động trải nghiệm liên hoàn "Hành trình theo chân Bác" đã mang đến một phương pháp tiếp cận lịch sử đổi mới, sinh động và đầy sức lan tỏa với thế hệ trẻ.
Nơi lưu giữ những kỷ vật thiêng liêng
Bảo tàng tỉnh Ninh Bình đang lưu giữ trên 92.500 tài liệu, hiện vật, trong đó, có gần 200 tài liệu, hiện vật - kỷ niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh với quê hương Ninh Bình. Những tài liệu, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh có thể chia thành 3 nhóm chính gồm tài liệu, hiện vật phản ánh quá trình Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo cách mạng Việt Nam, trong đó có phong trào cách mạng của tỉnh Ninh Bình; tài liệu, hiện vật ghi lại dấu ấn trong những lần Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm và làm việc tại Ninh Bình và tài liệu, hiện vật thể hiện tình cảm của nhân dân Ninh Bình với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Mỗi một tài liệu, hiện vật gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh đều chứa đựng một câu chuyện cảm động về tư tưởng, đạo đức cao đẹp, nhân cách lớn lao mà bình dị của một vị lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam.
Chị Dương Thị Ngọc, cán bộ Phòng Giáo dục - Truyền thông, Bảo tàng Ninh Bình cho biết, một trong số những hiện vật quý giá tại Bảo tàng là "Bút tích của Bác Hồ" trong lần Người về thăm và dự Hội nghị sản xuất Đông Xuân tỉnh Ninh Bình ngày 16/10/1959. Hiện vật là những dòng ghi chép ngắn gọn bằng chữ Hán được Bác viết trên phần lề của một tờ báo cũ để chuẩn bị nội dung phát biểu tại hội nghị. Nội dung ghi chép gồm những vấn đề thiết thực gắn với sản xuất nông nghiệp và công tác quản lý lúc bấy giờ. Từ những gạch đầu dòng giản dị ấy, bằng trí tuệ uyên bác và sự am hiểu sâu sắc tình hình thực tế địa phương, Bác đã triển khai thành một bài phát biểu gần gũi và có ý nghĩa to lớn đối với cán bộ, nhân dân Ninh Bình.
Bảo tàng Ninh Bình luôn dành sự trân trọng và cẩn trọng tối đa trong công tác giữ gìn, bảo quản của hiện vật. Do đặc tính chất liệu giấy báo cũ rất dễ bị hư hại theo thời gian, hiện vật luôn được đặt trong tủ lưu giữ để hạn chế tối đa tác động trực tiếp từ môi trường bên ngoài. Việc nâng niu, gìn giữ nguyên vẹn từng nét chữ và mảnh giấy báo năm xưa của Người không chỉ là trách nhiệm nghiệp vụ chuyên môn của cán bộ bảo tàng mà còn là tình cảm kính yêu của đội ngũ cán bộ đối với Người nhằm lưu giữ lâu dài những di vật của Người.
Để di sản của Bác tiếp cận thế hệ trẻ một cách tự nhiên và hiệu quả nhất, trong tháng 5 lịch sử, Bảo tàng Ninh Bình đã tổ chức chuyên đề "In dấu chân Người" nhằm giúp học sinh tìm hiểu khái quát về cuộc đời và quá trình hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh; đồng thời giúp học sinh có thêm những kiến thức về những lần Bác Hồ về thăm và làm việc tại địa phương. Những câu chuyện về sự tiết kiệm, lòng tận tụy và tinh thần đại đoàn kết của Bác trở thành bài học thực tế, thấm sâu vào tâm thức của học sinh, sinh viên.
Tận mắt nhìn ngắm những kỷ vật đi cùng năm tháng, hiểu về tình yêu thương bao la của Bác dành cho quê hương, nhiều học sinh đã nghẹn ngào xúc động. Lịch sử lúc này không còn nằm trên trang giấy mà đã trở thành những thước phim sống động làm lay động người xem. Ngắm nhìn cuốn sổ da bọc vải đỏ lưu bút tích của Người, em Nguyễn Hương Giang, học sinh Trường Trung học cơ sở Đinh Tiên Hoàng bộc bạch, đứng trước tủ kính, nhìn từng nét chữ mộc mạc và lời căn dặn của Bác mỗi lần về thăm Ninh Bình, em cảm giác như đang được lắng nghe lời bảo ban trực tiếp từ Người. Là thế hệ trẻ được sống trong hòa bình, chúng em tự nhủ phải ra sức học tập, rèn luyện để xứng đáng với kỳ vọng của Bác, chung tay xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Sôi động tiếng cười qua các "trò chơi lịch sử"
Qua khoảng lặng đầy xúc động khi được tham quan những kỷ vật về Bác, các em lại được trải nghiệm trò chơi chủ đề "Hành trình theo chân Bác" qua 3 chặng: Khởi hành - Ra đi tìm đường cứu nước, Hành trình tìm đường cứu nước và Hành trình giải phóng dân tộc. Học sinh được chia làm các nhóm, nhập vai và nhận vé tàu Amiral Latouche-Tréville sau đó được nghe giới thiệu khái quát về cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh và sự kiện tiêu biểu trong hành trình hoạt động cách mạng; thực hiện nhiệm vụ theo phiếu học tập và hoàn thành để nhận "Hộ chiếu hành trình theo chân Bác". Tiếp tục vào chặng 2, học sinh được chơi các trò chơi trí tuệ theo nhóm: Truyền tin thông điệp lịch sử; giải mã mật thư (mã chữ, ký hiệu, hình ảnh); sắp xếp lại các sự kiện theo hành trình hoạt động của Bác Hồ qua các quốc gia. Ở chặng cuối, các em tham gia trò chơi vận động tái hiện mốc thắng lợi tiêu biểu của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Bà Vũ Thị Thu, Phó Giám đốc Bảo tàng Ninh Bình cho biết: "Để bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, chúng tôi xác định phải chủ động đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Không thể bắt các em tiếp cận lịch sử một cách thụ động qua những tủ kính trưng bày tĩnh lặng. Thay vào đó, bảo tàng đang nỗ lực đa dạng hóa các hoạt động, từ việc lồng ghép trò chơi tương tác, trải nghiệm nghệ thuật truyền thống đến ứng dụng công nghệ số hóa. Khi lịch sử được chạm vào cảm xúc, tình yêu quê hương đất nước sẽ tự khắc được khơi dậy, nuôi dưỡng và lan tỏa một cách tự nhiên nhất".
Thời gian tới, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp mang tính đột phá nhằm nâng cao chất lượng hoạt động, biến di sản thành nguồn lực giáo dục tinh thần thế hệ trẻ. Theo đó, mở rộng thêm quy mô trải nghiệm; xây dựng chuyên đề lưu động đưa bản sao các hiện vật và bút tích quý giá của Bác đến vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo. Bảo tàng nâng cao năng lực chuyên môn cho hướng dẫn viên theo hướng trẻ hóa, đổi mới kỹ năng truyền đạt giàu cảm xúc để kết nối hiệu quả với thế hệ trẻ.
Bằng những đổi mới trong cách tiếp cận, mỗi năm, bảo tàng đón hàng chục nghìn lượt nhân dân, du khách đến tham quan và trải nghiệm. Bảo tàng tỉnh Ninh Bình giờ đây không chỉ là nơi gìn giữ quá khứ mà đang thực hiện xuất sắc sứ mệnh thắp sáng tương lai. Những tiếng cười rộn rã bên sân chơi lịch sử cùng những giọt nước mắt bồi hồi bên tủ kính kỷ vật chính là minh chứng rõ nét nhất: Di sản Hồ Chí Minh vẫn luôn sống mãi, vẹn nguyên giá trị và tiếp tục đồng hành, soi sáng cho thế hệ trẻ hôm nay./.
