Cùng với phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và hoàn thiện cơ sở hạ tầng, xã Mường Luân, tỉnh Điện Biên chú trọng xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, bảo tồn các giá trị truyền thống gắn với thực hiện tiêu chí nông thôn mới. Năm 2026, xã đăng ký xây dựng 2.800 hộ đạt danh hiệu Gia đình văn hóa, duy trì 20/21 bản đạt danh hiệu Bản văn hóa và hoạt động của 21 đội văn nghệ tại các bản.
*Duy trì đời sống văn hóa ở cơ sở
Đầu năm 2026, xã Mường Luân triển khai cho các bản đăng ký danh hiệu Gia đình văn hóa với tổng số 2.800/3.666 hộ, cao hơn chỉ tiêu 2.700 hộ đạt danh hiệu do tỉnh giao vào cuối năm. Xã đồng thời đăng ký xây dựng 11 cơ quan văn hóa, tiếp tục duy trì 20/21 bản đạt danh hiệu Bản văn hóa.
Theo Chủ tịch UBND xã Mường Luân Nguyễn Trọng Huế, để duy trì các hoạt động văn hóa tại cộng đồng, địa phương chỉ đạo 21/21 đội văn nghệ bản tiếp tục luyện tập, biểu diễn, khuyến khích người dân tham gia bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống thông qua các đội văn nghệ, câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ ở cơ sở.
Các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao được tổ chức nhân dịp lễ, tết và các sự kiện chính trị của địa phương. Trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, xã tổ chức các hoạt động mừng Đảng, mừng đất nước đổi mới; tổ chức Lễ hội Tết Té nước (Bun huột nặm) lần thứ II. Địa phương cũng tham gia Lễ hội Hoa Ban năm 2026, đạt 4 giải, gồm 2 giải A, 1 giải B và 1 giải C.
Tại Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Điện Biên lần thứ XII năm 2026, đoàn Mường Luân tham gia 6 môn thi đấu, giành 1 giải Nhì. Xã còn tổ chức giải cầu lông, kéo co chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9.
Thông qua các hoạt động này, người dân có điều kiện tham gia sinh hoạt tập thể, duy trì phong trào văn hóa, thể thao tại địa phương. Các đội văn nghệ cũng là lực lượng tham gia biểu diễn, giới thiệu những làn điệu dân ca, dân vũ, trang phục truyền thống trong các sự kiện của xã và các hoạt động giao lưu văn hóa.
*Gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch
Mường Luân là địa bàn có đông đồng bào dân tộc Thái sinh sống cùng các dân tộc khác. Bên cạnh những giá trị văn hóa của người Thái, địa phương còn lưu giữ nhiều phong tục, lễ hội và nghề truyền thống của các cộng đồng dân tộc, trong đó có nghề dệt thổ cẩm, trang phục truyền thống của người Xinh Mun cùng các lễ hội dân gian.
Xã tiếp tục triển khai các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn. Trong đó, tháp cổ Mường Luân và tháp Chiềng Sơ được trùng tu, sửa chữa; nghề dệt thổ cẩm được quan tâm bảo tồn, phát triển. Tại bản Mường Luân, địa phương thành lập câu lạc bộ văn hóa gắn với du lịch cộng đồng, tạo thêm không gian để người dân thực hành, giới thiệu các giá trị văn hóa truyền thống.
Cùng với đó, xã chú trọng bảo tồn nghề truyền dạy trang phục dân tộc Xinh Mun tại bản Hin Óng; duy trì, phát huy các lễ hội truyền thống như Lễ hội Cơm mới của người Xinh Mun, lễ hội múa Lào, lễ hội Xên bản, Xên mường của đồng bào Thái đen.
Việc duy trì các lễ hội, nghề truyền thống và hoạt động văn nghệ tại bản góp phần tạo môi trường để các thế hệ tiếp cận, thực hành những giá trị văn hóa của cộng đồng. Đây cũng là nguồn lực để địa phương nghiên cứu phát triển các hoạt động du lịch gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa, nhất là tại những khu vực có điều kiện về cảnh quan, di tích lịch sử và bản sắc dân tộc.
Để phát huy hiệu quả các giá trị này, việc bảo tồn cần gắn với sự tham gia trực tiếp của người dân, từ truyền dạy nghề truyền thống, thực hành lễ hội đến giới thiệu ẩm thực, trang phục và các sản phẩm địa phương. Qua đó, văn hóa không chỉ được duy trì trong đời sống cộng đồng mà còn có thể tạo thêm cơ hội phát triển sinh kế.
*Đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền tại cơ sở
Cùng với hoạt động văn hóa, công tác thông tin, tuyên truyền được xã Mường Luân triển khai qua hệ thống truyền thanh và các nền tảng thông tin trực tuyến. Nội dung thông tin tập trung tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới và hoạt động tại địa phương. Công tác tuyên truyền về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 cũng được triển khai nhằm phổ biến các nội dung liên quan đến người dân.
Việc duy trì thông tin qua hệ thống truyền thanh, trang thông tin và mạng xã hội giúp địa phương mở rộng các kênh tiếp cận người dân, phục vụ công tác tuyên truyền tại cơ sở. Các dịch vụ viễn thông, công nghệ thông tin và bưu chính trên địa bàn tiếp tục được bảo đảm, đáp ứng nhu cầu liên lạc, tiếp nhận thông tin của người dân.
Thời gian tới, xã Mường Luân tiếp tục duy trì các đội văn nghệ bản, vận động người dân đăng ký và thực hiện danh hiệu Gia đình văn hóa, Bản văn hóa; đồng thời bảo tồn các di tích, lễ hội, nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Việc gắn xây dựng đời sống văn hóa với giữ gìn môi trường, thực hiện nếp sống văn minh và phát huy vai trò của người dân được xác định là một trong những nội dung nhằm nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới tại địa phương./.
