Với sự đồng hành của chính quyền và các tổ chức đoàn thể, nông dân từng bước làm chủ các nền tảng số, chủ động đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng.
Chuyển đổi số đang mở ra hướng tiếp cận mới cho nông sản địa phương, từ quảng bá sản phẩm, kết nối người mua đến minh bạch nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ. Với sự đồng hành của chính quyền và các tổ chức đoàn thể, nông dân từng bước làm chủ các nền tảng số, chủ động đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng.
*Từ chợ quê lên thị trường số
Xã Biện Thượng (Thanh Hóa) là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, gắn với dòng họ 12 đời chúa Trịnh và di chỉ khảo cổ học Đa Bút. Nơi đây có nhiều nông sản đặc trưng, mang dấu ấn vùng đất xứ Thanh như, gạo nếp hạt cau Lộc Thịnh, rượu ổi, hạt sen khô, mật ong; trong đó, sâm Báo hoa vàng là sản phẩm đặc trưng từng được dùng để tiến vua. Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, những sản phẩm nông nghiệp, đặc sản địa phương có chất lượng và câu chuyện riêng nhưng việc quảng bá, tìm kiếm đầu ra vẫn còn hạn chế nhất định.
Với mục tiêu đưa nông sản địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng, UBND xã Biện Thượng đã tổ chức phiên livestream giới thiệu, quảng bá và kết nối tiêu thụ các sản phẩm đặc trưng trên mạng xã hội. Phiên phát trực tiếp đã thu hút hơn 100.000 lượt xem, các cơ sở sản xuất đã bán được hàng chục lít mật ong, hơn 100kg miến dong và gạo nếp…
Ông Trịnh Việt Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Biện Thượng cho biết, trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng phát triển, livestream bán hàng là một trong những phương thức giúp các cơ sở sản xuất chủ động tiếp cận khách hàng, giới thiệu sản phẩm trực tiếp, đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng ở khắp mọi miền đất nước và mở rộng phạm vi tiêu thụ. Qua từng phiên livestream, xã sẽ phân tích, đánh giá điểm mạnh, yếu từ đó điều chỉnh lại cách làm để có những phiên bán hàng số hiệu quả hơn.
Ở xã miền núi Đồng Lương, bưởi da xanh và cam Cara ruột đỏ là cây trồng “thoát nghèo” của nhiều hộ dân. Để nâng cao hiệu quả sản xuất, các hộ dân tích cực tham quan, học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình trong và ngoài tỉnh, đồng thời tham gia các lớp tập huấn, tiếp thu tiến bộ khoa học kỹ thuật về trồng và chăm sóc cây ăn quả. Nhờ lựa chọn hướng sản xuất phù hợp, chú trọng kỹ thuật chăm sóc, mô hình vườn cây ăn quả với 2 cây trồng chủ đạo là bưởi da xanh và cam Cara ruột đỏ đã mang lại thu nhập cho các hộ gia đình ở Đồng Lương.
Đồng hành cùng nông dân, quảng bá nông sản sạch của địa phương, lãnh đạo xã Đồng Lương đã đến tận vườn cây ăn quả của gia đình ông Phạm Văn Hùng (thôn Đồng Phúc, xã Đồng Lương) để livestream giới thiệu nông sản. Những câu chuyện về cách trồng, chăm sóc và thu hoạch được giới thiệu trực tiếp đến người mua. Sau hơn 30 phút sau, gia đình ông Hùng tiêu thụ được hơn 6 tạ nông sản.
Ông Nguyễn Xuân Hạnh, Chủ tịch UBND xã Đồng Lương cho biết, UBND xã mong muốn người dân đổi mới phương thức tuyên truyền, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm bằng cách tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số vào sản xuất, kinh doanh. Địa phương khuyến khích các hộ sản xuất chú trọng bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc, vệ sinh an toàn thực phẩm và chất lượng phục vụ khách hàng, coi đây là những yếu tố quan trọng để nông sản địa phương có thể tiếp cận thị trường rộng hơn, duy trì đầu ra ổn định.
* Làm chủ công nghệ, mở rộng thị trường nông sản
Các cấp bộ Đoàn tại tỉnh Quảng Trị đang tích cực hỗ trợ người dân số hóa sản phẩm, phát triển thương mại điện tử gắn với tiêu chí “4 đúng”: Sản phẩm thật, nguồn gốc đúng, chất lượng đúng, giá trị đúng. Hoạt động không chỉ góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản mà còn hướng đến xây dựng môi trường kinh doanh số minh bạch, văn minh và bền vững.
Tại xã Hoàn Lão, anh Hoàng Ngọc Sỹ đang phát triển mô hình chăn nuôi hươu lấy nhung, cung cấp ra thị trường sản phẩm mang tên Nhung hươu Tây Trạch. Hiện gia đình anh nuôi 9 con hươu, từng bước xây dựng mô hình chăn nuôi ổn định, tạo nguồn thu nhập từ sản phẩm nhung hươu. Nhận thấy nhu cầu thị trường ngày càng mở rộng, anh Sỹ dự kiến tiếp tục đầu tư chuồng trại, phát triển thêm 4 cặp hươu trong năm nay.
Trước đây, việc quảng bá, giới thiệu sản phẩm của gia đình chủ yếu dựa vào những phương thức truyền thống và các mối quan hệ quen biết. Khi được Đoàn Thanh niên xã Hoàn Lão hướng dẫn tiếp cận các nền tảng số, anh Sỹ bắt đầu tìm hiểu cách xây dựng thông tin sản phẩm, giới thiệu quy trình sản xuất và tiếp cận khách hàng thông qua hoạt động bán hàng trực tuyến.
Anh Hoàng Ngọc Sỹ chia sẻ, thông qua chương trình do Đoàn Thanh niên tổ chức, anh được tiếp xúc với các chuyên gia, trang bị thêm nhiều kiến thức thiết thực, nhất là kỹ năng livestream bán hàng. Theo anh, muốn giới thiệu sản phẩm hiệu quả, trước hết phải bảo đảm chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và công khai đầy đủ những thông tin cần thiết để người tiêu dùng hiểu đúng về sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để người sản xuất tạo dựng uy tín, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Không chỉ riêng mô hình nuôi hươu lấy nhung, nhiều hộ sản xuất nông nghiệp tại xã Hoàn Lão đang từng bước thay đổi cách tiếp cận thị trường. Những sản phẩm vốn quen thuộc với người dân địa phương như, mật ong, nhung hươu và các loại nông sản đặc trưng nay có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng thông qua các phiên bán hàng trực tuyến.
Ông Dương Đình Lập, một hộ nuôi ong tại xã Hoàn Lão cho biết, gia đình đã gắn bó với nghề nuôi ong từ nhiều năm nhưng chỉ gần đây mới bắt đầu tìm hiểu việc kinh doanh trên không gian mạng. Thông qua hoạt động hỗ trợ của Đoàn Thanh niên, ông có cơ hội trực tiếp giới thiệu sản phẩm mật ong của gia đình đến đông đảo người tiêu dùng.
Theo ông Lập, sản phẩm mật ong của gia đình được khai thác từ hoạt động nuôi ong tự nhiên và đã được công nhận đạt chuẩn OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm). Việc tham gia livestream không chỉ giúp giới thiệu chất lượng, đặc điểm sản phẩm mà còn tạo điều kiện để người mua trao đổi trực tiếp với người sản xuất.
Một trong những điểm đáng chú ý trong hoạt động hỗ trợ tiêu thụ nông sản tại xã Hoàn Lão là sự tham gia của chính quyền địa phương, tổ chức Đoàn và những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội trong các phiên livestream giới thiệu sản phẩm. Sự phối hợp này góp phần thu hút đông đảo người theo dõi, tạo điều kiện để những sản phẩm nông nghiệp do người dân trực tiếp sản xuất được quảng bá rộng rãi hơn.
Thông qua các phiên bán hàng trực tuyến, các hộ dân còn có điều kiện quan sát, học hỏi cách xây dựng nội dung, giới thiệu sản phẩm, tương tác với người xem và xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình bán hàng. Thay vì chỉ phụ thuộc vào các đơn vị trung gian hoặc người có kinh nghiệm, chương trình hướng đến mục tiêu giúp người dân từng bước làm chủ công nghệ, tự giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm của mình.
Bà Lê Thị Như Bông, Phó Chủ tịch UBND xã Hoàn Lão cho biết, địa phương xác định chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng hàng đầu khi triển khai các hoạt động quảng bá, tiêu thụ nông sản trên nền tảng số. Việc truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin và tuân thủ các quy định pháp luật phải được chú trọng để tạo sự tin tưởng đối với người tiêu dùng.
Lãnh đạo UBND xã Hoàn Lão kỳ vọng, thông qua những phiên bán hàng trực tuyến có sự đồng hành của chính quyền, tổ chức Đoàn và những người có kinh nghiệm, các sản phẩm nông nghiệp địa phương sẽ tiếp cận được thị trường rộng lớn hơn. Đây cũng là động lực để đoàn viên, thanh niên tiếp tục phát huy vai trò xung kích, sáng tạo trong hỗ trợ người dân ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, kinh doanh.
Hiện có 81 tổ chức Đoàn cấp xã, phường, đặc khu và Đoàn trực thuộc tại Quảng Trị tham gia hỗ trợ số hóa hơn 100 sản phẩm nông sản. Đây là kết quả bước đầu cho thấy sự hưởng ứng của các cấp bộ Đoàn trong việc đồng hành với người dân phát triển kinh tế số, nhất là tại khu vực nông thôn.
Với phương châm “Đoàn hỗ trợ - người dân làm chủ - duy trì bền vững”, chương trình không chỉ hướng đến việc tổ chức các phiên livestream giới thiệu, bán sản phẩm mà còn chú trọng chuyển giao kiến thức, kỹ năng để người dân có thể chủ động duy trì hoạt động kinh doanh sau khi được hỗ trợ.
Từ những phiên livestream trực tiếp tại vườn ở Biện Thượng, Đồng Lương đến hoạt động hỗ trợ số hóa sản phẩm tại Quảng Trị, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi cách người nông dân tiếp cận thị trường. Không chỉ mở thêm kênh tiêu thụ, những hoạt động này còn giúp người dân nâng cao kỹ năng kinh doanh, chủ động quảng bá và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. Đây là nền tảng quan trọng để gia tăng giá trị nông sản, mở rộng thị trường và phát triển kinh tế nông thôn bền vững./.
