Cục An toàn thực phẩm cũng ghi nhận tình trạng cố tình vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, buôn lậu, làm hàng giả là thực phẩm vẫn còn ở một số nơi; cần có sự vào cuộc của các lực lượng chức năng.
Chiều 29/5, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, trong Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 (từ ngày 15/4 đến 15/5/2026), các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành Trung ương và địa phương đã kiểm tra 62.052 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; phát hiện 5.749 cơ sở vi phạm, chiếm 9,26%; xử lý 3.687 cơ sở với tổng số tiền xử phạt trên 22,4 tỷ đồng.
*Thành lập 3.392 đoàn kiểm tra liên ngành và chuyên ngành
Trong dịp này, Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm đã thành lập 5 đoàn kiểm tra liên ngành, trong đó Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì 2 đoàn; Bộ Công Thương chủ trì 2 đoàn; Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) chủ trì 1 đoàn kiểm tra liên ngành tại hai tỉnh Vĩnh Long và Đồng Tháp, đồng thời phối hợp điều phối hoạt động chung.
Năm đoàn đã kiểm tra 15 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; lấy 2 mẫu sản phẩm thực phẩm để kiểm nghiệm; làm việc với Ban Chỉ đạo an toàn thực phẩm cấp tỉnh của 10 tỉnh, thành phố gồm: Vĩnh Long, Đồng Tháp, Thừa Thiên Huế, thành phố Đà Nẵng, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ngãi, Gia Lai, Thái Nguyên và Phú Thọ.
Trong quá trình kiểm tra, các đoàn đã phát hiện 2 cơ sở có một số nội dung tồn tại, hạn chế, đã thông báo và bàn giao cho cơ quan địa phương tiếp tục làm rõ và xử lý theo thẩm quyền nếu có vi phạm. Đoàn kiểm tra số 1 liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm phối hợp với Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh Vĩnh Long kiểm tra một số cơ sở trên địa bàn tỉnh, phát hiện 1 cơ sở vi phạm. Ngày 11/5/2026, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Vĩnh Long ban hành Quyết định số 403/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền phạt 16 triệu đồng. Ngày 15/5/2026, cơ sở vi phạm đã chấp hành quyết định xử phạt.
Theo báo cáo của 34 địa phương, trong Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 có 3.392 đoàn kiểm tra liên ngành và chuyên ngành vệ sinh an toàn thực phẩm được thành lập và hoạt động từ tuyến tỉnh đến tuyến xã. Các đoàn thanh tra, kiểm tra tập trung vào cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; bếp ăn tập thể; cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống; thức ăn đường phố; đầu mối sản xuất, nhập khẩu; chợ đầu mối, trung tâm thương mại, siêu thị, chợ truyền thống; cơ sở giết mổ, vận chuyển thực phẩm; đồng thời kiểm soát hoạt động buôn lậu, hàng giả, hàng không bảo đảm chất lượng, hết hạn sử dụng.
Trong tổng số 62.052 cơ sở được kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 5.749 cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm, chiếm 9,26%. Trong đó, 3.687 cơ sở bị xử lý, chiếm 64,1% số cơ sở vi phạm, với tổng số tiền xử phạt trên 22,4 tỷ đồng. Ngoài các hình thức xử phạt chính, các cơ quan chức năng còn áp dụng hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả.
Cụ thể, có 29 cơ sở bị đình chỉ hoạt động; 7 cơ sở bị tước quyền sử dụng giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; 4 sản phẩm bị đình chỉ lưu hành; 110 cơ sở có sản phẩm bị tiêu hủy. Lực lượng chức năng tịch thu 15 tấn hàng hóa gồm da bì lợn, xúc xích, bánh kẹo, thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc. Tổng trị giá sản phẩm tiêu hủy là trên 3,35 tỷ đồng, gồm thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hết hạn sử dụng như chân gà, mực đông lạnh, bánh kẹo, mì ăn liền, nước giải khát... Ngoài ra, có 17 trường hợp được chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để tiếp tục xử lý.
Bên cạnh đó, còn có 2.045 cơ sở có vi phạm nhưng không xử lý mà thực hiện nhắc nhở. Các nội dung vi phạm chủ yếu được phát hiện trong quá trình thanh tra, kiểm tra là vi phạm về điều kiện vệ sinh cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ; ngoài ra còn có vi phạm quảng cáo thực phẩm và thực phẩm không bảo đảm chất lượng.
Về công tác kiểm nghiệm mẫu, trong dịp Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026, đa số các địa phương đều lấy mẫu để kiểm nghiệm chỉ tiêu chất lượng an toàn thực phẩm. Đối với các chỉ tiêu kiểm nghiệm tại labo, trong số 1.821 mẫu được kiểm tra có 25 mẫu kết quả không đạt, chiếm 1,37%. Đối với xét nghiệm nhanh, trong số 17.419 mẫu được kiểm tra có 1.330 mẫu không đạt, chiếm 7,6%.
*Tiếp tục kiểm soát chặt chẽ nguy cơ mất an toàn thực phẩm
Theo đánh giá của Cục An toàn thực phẩm, công tác kiểm tra trong Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 đã được Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, các ngành thành viên Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nghiêm túc triển khai.
Các đoàn kiểm tra tập trung bám sát chủ đề “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”; tập trung vào bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học, cơ sở dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và người tiêu dùng. Kết quả bước đầu cho thấy hệ thống quản lý an toàn thực phẩm của địa phương đã được kích hoạt trong Tháng hành động.
Ngành Y tế đã kiểm tra các cơ sở dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học; các mẫu test nhanh về hàn the, formol, độ sạch dụng cụ ăn uống đều cho kết quả âm tính.
Ngành Nông nghiệp và Môi trường đã lấy mẫu giám sát trong lĩnh vực nông, thủy sản, kết quả các mẫu đã kiểm nghiệm đều đạt. Ngành Công Thương đã kiểm tra cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc phạm vi quản lý, phát hiện vi phạm và xử lý theo thẩm quyền. Công an tỉnh đã rà soát số lượng lớn cơ sở dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố và phát hiện vụ việc có dấu hiệu vi phạm để tiếp tục xác minh, xử lý.
Tuy nhiên, theo đánh giá số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm tại địa phương rất lớn, trong đó nhiều cơ sở nhỏ lẻ, cơ sở dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố. Số cơ sở đã được kiểm tra trong Tháng hành động mới phản ánh một phần tình hình thực tế, chưa đủ cơ sở để kết luận nguy cơ đã được kiểm soát đồng đều trên toàn địa bàn.
Một số nguy cơ vẫn cần tiếp tục được giám sát chặt chẽ gồm điều kiện vệ sinh tại cơ sở nhỏ lẻ; hồ sơ pháp lý, chứng từ nguồn gốc nguyên liệu; việc thực hiện kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn; tình trạng thực phẩm hết hạn, cận hạn, không rõ nguồn gốc; việc tự kiểm tra, tự giám sát của cơ sở; nguy cơ phát sinh từ kinh doanh thực phẩm trên môi trường mạng.
Bên cạnh đó, năng lực quản lý an toàn thực phẩm tại tuyến cơ sở còn gặp khó khăn do cán bộ chủ yếu kiêm nhiệm, lực lượng mỏng, khối lượng công việc lớn; trang thiết bị, phương tiện kiểm tra nhanh, kinh phí lấy mẫu, kiểm nghiệm và giám sát thường xuyên còn hạn chế.
Cục An toàn thực phẩm cũng ghi nhận tình trạng cố tình vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, buôn lậu, làm hàng giả là thực phẩm vẫn còn ở một số nơi; cần có sự vào cuộc của các lực lượng chức năng như Công an, Hải quan để tăng cường kiểm soát thực phẩm, nhất là các sản phẩm thực phẩm thẩm lậu qua biên giới.
Cùng đó, việc kinh doanh, quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe vi phạm pháp luật, đặc biệt trên mạng xã hội, diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng, gây bức xúc dư luận xã hội.
Tại một số địa phương, công tác thông tin, truyền thông về bảo đảm an toàn thực phẩm trong Tháng hành động còn chưa được triển khai quyết liệt và đa dạng về hình thức, phương tiện truyền thông. Việc xem xét, xử phạt vi phạm hành chính đối với các cơ sở nhỏ lẻ còn gặp nhiều khó khăn do các cơ sở thường xuyên biến động, không có địa chỉ kinh doanh cố định, rõ ràng; tỷ lệ nhắc nhở vẫn còn cao./.
