Chính sách mới

Tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý và thi hành pháp luật về hộ tịch

Ngày 26/5, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 941/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Hộ tịch (Kế hoạch).

Mục đích của Kế hoạch nhằm xác định cụ thể công việc, thời hạn, tiến độ và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan trong việc tổ chức triển khai thi hành Luật, bảo đảm kịp thời, thống nhất và hiệu quả, tránh lãng phí; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan chủ trì và cơ quan phối hợp trong việc thực hiện các hoạt động triển khai thi hành Luật; nâng cao nhận thức và trách nhiệm của Bộ, ngành và địa phương trong việc triển khai thi hành Luật; tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý và thi hành pháp luật về hộ tịch.

Tổ chức truyền thông, phổ biến nội dung của Luật

Theo Kế hoạch, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ, Tòa án nhân dân tối cao, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các cơ quan, tổ chức có liên quan xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch trước ngày 30/11/2026.

Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp Bộ Ngoại giao, Bộ Y tế, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các cơ quan, đơn vị có liên quan xây dựng Thông tư quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch trước ngày 31/12/2026.

Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Cơ quan đại diện và các cơ quan, đơn vị có liên quan xây dựng Thông tư hướng dẫn việc đăng ký, quản lý hộ tịch tại Cơ quan đại diện, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Bộ Tư pháp tổ chức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến triển khai thi hành Luật và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật cho các Bộ, ngành có liên quan; Ủy ban nhân dân các cấp, Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các sở, ban, ngành có liên quan.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức hội nghị quán triệt việc thi hành Luật và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật bằng hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến cho các cơ quan, đơn vị của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã và các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Bộ Ngoại giao tổ chức hội nghị triển khai thi hành Luật và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật cho các Cơ quan đại diện ở nước ngoài theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến.

Thời gian thực hiện: Quý III, IV/2026; Quý I/2027.

Trong Quý III, IV/2026, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các cơ quan thông tin đại chúng ở trung ương và địa phương xây dựng Kế hoạch truyền thông nhằm phổ biến rộng rãi các quy định của Luật; các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật đến người dân, các cơ quan, tổ chức. Đồng thời, Bộ Tư pháp chủ trì biên soạn và cấp phát tài liệu phục vụ công tác truyền thông, phổ biến các quy định của Luật; các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật.

Ngoài ra, Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức các hoạt động truyền thông, phổ biến rộng rãi các quy định của Luật; các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật thông qua các phương tiện truyền thông và các hình thức phù hợp. Thời gian thực hiện: Quý III, IV/2026 và các năm tiếp theo.

Rà soát văn bản quy phạm pháp luật có nội dung liên quan đến hộ tịch

Về việc rà soát và đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật có nội dung liên quan đến hộ tịch, đăng ký hộ tịch, các bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan có liên quan chủ trì rà soát đối với văn bản thuộc lĩnh vực quản lý; xây dựng Báo cáo kết quả rà soát và đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý gửi Bộ Tư pháp đối với các văn bản do các cơ quan trung ương ban hành.

Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện rà soát đối với văn bản do địa phương ban hành; báo cáo kết quả rà soát và đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật gửi Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đối với văn bản do địa phương ban hành. Thời gian hoàn thành trước ngày 1/7/2026.

Bộ Tư pháp tổng hợp kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật và đề xuất của các Bộ, ngành; xây dựng Báo cáo tổng hợp kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật và đề xuất về việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của các cơ quan trung ương trình Chính phủ trước ngày 31/10/2026.

Đối với việc xây dựng, ban hành theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật có nội dung liên quan đến hộ tịch, đăng ký hộ tịch, trước ngày 1/3/2027, các bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan có liên quan chủ trì xây dựng, ban hành theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền ban hành đối với văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý. Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp chủ trì xây dựng, ban hành theo thẩm quyền đối với văn bản do địa phương ban hành.

Nâng cấp Cơ sở dữ liệu hộ tịch thành cơ sở dữ liệu quốc gia, tiếp tục làm sạch dữ liệu hộ tịch

Bộ Tư pháp xây dựng Đề án nâng cấp Cơ sở dữ liệu hộ tịch trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong Quý III/2026.

Trước ngày 1/3/2027, Bộ Tư pháp triển khai nâng cấp Cơ sở dữ liệu hộ tịch.

Trong Quý III/2026, Bộ Tư pháp rà soát, thống kê, hướng dẫn tiếp tục cập nhật, thu thập, làm sạch dữ liệu hộ tịch lịch sử, dữ liệu hộ tịch được số hóa.

Trong Quý IV/2026 và các năm tiếp theo, Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện cập nhật, thu thập, làm sạch dữ liệu hộ tịch lịch sử, dữ liệu hộ tịch được số hóa.

Về công tác rà soát đội ngũ thực hiện công tác hộ tịch, Ủy ban nhân dân cấp xã hoàn thành việc rà soát đội ngũ thực hiện công tác hộ tịch tại địa phương trước ngày 15/6/2026, báo cáo ủy ban nhân dân cấp tỉnh kết quả rà soát và đề xuất Ủy ban nhân dân cấp tỉnh bố trí đủ người thực hiện công tác hộ tịch, bảo đảm đủ người thực hiện công tác hộ tịch theo quy định.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoàn thành việc rà soát đội ngũ thực hiện công tác hộ tịch tại địa phương, đề xuất lộ trình đào tạo, bồi dưỡng và báo cáo kết quả về Bộ Tư pháp trước ngày 1/7/2026.

Bộ Ngoại giao hoàn thành việc rà soát đội ngũ viên chức ngoại giao, viên chức lãnh sự làm công tác hộ tịch tại các Cơ quan đại diện, báo cáo kết quả về Bộ Tư pháp trước ngày 15/9/2026.

Bộ Tư pháp tổng hợp kết quả rà soát, đề xuất kế hoạch đào tạo đội ngũ thực hiện công tác hộ tịch xây dựng Báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 10/2026. Trong Quý III, IV/2026, Bộ Tư pháp xây dựng, biên soạn chương trình, tài liệu bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ hộ tịch cho người thực hiện công tác hộ tịch. Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp tổ chức hội nghị tập huấn chuyên sâu và bồi dưỡng nghiệp vụ cho người thực hiện công tác liên quan đến hộ tịch ở các cơ quan trung ương và người thực hiện công tác hộ tịch ở địa phương. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chủ trì triển khai công tác này ở địa phương. Bộ Ngoại giao tập huấn và bồi dưỡng nghiệp vụ cho người thực hiện công tác hộ tịch tại các Cơ quan đại diện ở nước ngoài.

Hình thức tổ chức: Trực tiếp hoặc trực tuyến. Thời gian thực hiện: Quý III, IV/2026 và những năm tiếp theo.

Hằng năm, Bộ Tư pháp hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc việc kiện toàn đội ngũ cán bộ thực hiện công tác hộ tịch bảo đảm đủ tiêu chuẩn được quy định trong Luật.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh kiện toàn đội ngũ thực hiện công tác hộ tịch bảo đảm đủ tiêu chuẩn quy định. Thời gian hoàn thành: Từ ngày 1/3/2027, bảo đảm 100% người thực hiện công tác hộ tịch đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định. Ủy ban nhân dân các cấp chỉ bố trí, tuyển dụng mới những người đủ tiêu chuẩn theo quy định để thực hiện công tác hộ tịch.

Triển khai thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử chủ động

Trong Quý IV/2027, Bộ Tư pháp xây dựng Đề án thí điểm đăng ký khai sinh chủ động, đăng ký khai tử chủ động; thực hiện kết nối, chia sẻ, đồng bộ giữa Cơ sở dữ liệu hộ tịch, Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và các cơ sở dữ liệu khác có liên quan phục vụ đăng ký khai sinh chủ động, đăng ký khai tử chủ động trước Quý I/2028. Tổ chức thí điểm vào năm 2028, mở rộng phạm vi thực hiện trong những năm tiếp theo, bảo đảm từ ngày 1/1/2031 thực hiện thống nhất trong phạm vi toàn quốc.

Năm 2027 và các năm tiếp theo, Bộ Tư pháp kiểm tra công tác tổ chức thi hành Luật và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật ở trong nước. Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với cơ quan đại diện, các cơ quan, đơn vị có liên quan triển khai công tác này ở nước ngoài./.

Xem thêm