Vành đai 4 – Vùng Thủ đô: Tập trung tháo gỡ vướng mắc tại các nút giao trọng điểm
Khi đường song hành Vành đai 4 – Vùng Thủ đô trên địa bàn Hà Nội đạt trên 90% sản lượng xây lắp vào đầu tháng 9/2026, việc hoàn thiện các nút giao liên thông trở thành yêu cầu quan trọng.
Cùng với thi công tuyến chính, các đơn vị tập trung xử lý công việc liên quan đến mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và các nhánh kết nối, hướng tới khai thác đồng bộ khi công trình đủ điều kiện đưa vào sử dụng.
*Nút giao quyết định hiệu quả kết nối
Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 56/2022/QH15 ngày 16/6/2022. Tuyến đường đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh, có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 85.813 tỷ đồng.
Công trình được kỳ vọng tăng khả năng kết nối các tuyến giao thông hướng tâm, quốc lộ và đường cao tốc, góp phần giảm áp lực giao thông qua khu vực trung tâm Hà Nội và mở rộng liên kết vùng. Để phát huy hiệu quả, việc hoàn thiện các đoạn tuyến phải đi cùng hệ thống nút giao liên thông, đường dẫn và nhánh kết nối.
Theo thông tin Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội công bố tháng 6/2026, công tác giải phóng mặt bằng đạt kết quả quan trọng nhưng tại một số vị trí vẫn còn công việc liên quan đến phá dỡ công trình, di chuyển hạ tầng kỹ thuật và bàn giao mặt bằng thi công. Những khu vực được đề cập gồm nút giao với cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, đường di sản tại Hưng Yên, cao tốc Hà Nội – Hải Phòng và Đại lộ Thăng Long.
Đây là thông tin phản ánh tình hình tại thời điểm tháng 6, không có nghĩa toàn bộ các vị trí trên vẫn còn vướng mắc vào cuối tháng 9. Việc xác định tình trạng thực tế của từng nút giao cần căn cứ báo cáo cập nhật từ chủ đầu tư và địa phương.
Tại nút giao với cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, các hạng mục cầu, đường dẫn và nhánh kết nối phải được tổ chức thi công phù hợp với điều kiện của tuyến cao tốc hiện hữu. Bên cạnh yêu cầu kỹ thuật, việc bảo đảm an toàn lao động, an toàn giao thông trong quá trình xây dựng là nhiệm vụ cần được thực hiện thường xuyên.
Đối với Đại lộ Thăng Long, nút giao có vai trò kết nối Vành đai 4 với trục giao thông phía Tây Hà Nội. Đây đồng thời là một trong những vị trí được xác định ưu tiên thi công các nhánh rẽ phải để tạo kết nối với đường song hành. Cần phân biệt nhiệm vụ ưu tiên thi công nhánh kết nối với thông tin về các tồn tại trong giải phóng mặt bằng, bởi đây là hai nội dung khác nhau.
Một nút giao chỉ phát huy chức năng khi các hạng mục liên quan, từ cầu vượt, đường dẫn đến biển báo và tổ chức giao thông, đáp ứng điều kiện khai thác. Vì vậy, tiến độ nút giao cần được phối hợp với tiến độ những đoạn tuyến tiếp giáp, thay vì chỉ đánh giá khối lượng xây lắp của từng công trình riêng lẻ.
*Ưu tiên nhánh kết nối khi đường song hành tăng tốc
Theo thông tin công bố ngày 7/9/2026, dự án thành phần 2.1 xây dựng đường song hành trên địa bàn Hà Nội đã thi công khoảng 40 km bê tông nhựa trong tổng chiều dài 50,76 km được báo cáo. Giá trị sản lượng đạt trên 90%; các đơn vị đặt mục tiêu hoàn thành tuyến đường song hành trong quý III/2026.
Đây là mục tiêu tại thời điểm báo cáo, không phải xác nhận công trình đã hoàn thành, được nghiệm thu hoặc đủ điều kiện đưa vào khai thác. Những hạng mục còn lại cần được thực hiện phù hợp với thiết kế và các yêu cầu kỹ thuật.
Trong khi đó, dự án thành phần 3 xây dựng đường cao tốc theo phương thức đối tác công tư tiếp tục triển khai nhiều mũi thi công. Đầu tháng 9/2026, doanh nghiệp dự án tổ chức 43 mũi thi công tại 9 gói thầu. Theo báo cáo cùng thời điểm, các đơn vị hoàn thành khoảng 1.913/1.979 cọc khoan nhồi, thi công 177 bệ trụ, 153 thân trụ, đúc 367 phiến dầm Super-T và 39 xà mũ; giá trị sản lượng đạt trên 34%.
Các số liệu phản ánh khối lượng xây lắp đã thực hiện, đồng thời cho thấy nhiều hạng mục cầu và nút giao vẫn cần tiếp tục triển khai. Tiến độ giữa đường song hành và tuyến cao tốc phải được điều phối phù hợp để bảo đảm khả năng kết nối khi từng phần công trình đủ điều kiện sử dụng.
Cùng với thi công cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở vượt sông Hồng và cầu Hoài Thượng vượt sông Đuống, các đơn vị được yêu cầu ưu tiên hoàn thành sớm các nhánh rẽ phải tại một số nút giao. Những vị trí được nêu gồm nút giao với cao tốc Nội Bài – Lào Cai, trục Mê Linh, Đại lộ Thăng Long và Quốc lộ 6.
Việc ưu tiên các nhánh rẽ phải nhằm từng bước tạo điều kiện kết nối với hệ thống đường song hành. Tuy nhiên, hoàn thành một nhánh rẽ không đồng nghĩa toàn bộ nút giao hoặc tuyến cao tốc đã hoàn thành. Phạm vi đưa vào khai thác phải căn cứ kết quả nghiệm thu và phương án tổ chức giao thông được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Dự án Vành đai 4 được chia thành các dự án thành phần với cơ chế đầu tư khác nhau. Đường song hành trên địa bàn Hà Nội được triển khai bằng vốn đầu tư công, trong khi tuyến cao tốc thực hiện theo phương thức đối tác công tư. Vì vậy, yêu cầu phối hợp về thiết kế, cao độ đấu nối, trình tự thi công và điều kiện khai thác giữa các hạng mục có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Nếu đường song hành hoàn thành trước một số công trình trên tuyến cao tốc, việc tổ chức giao thông phải căn cứ điều kiện thực tế tại từng đoạn, từng nút giao. Không thể mặc nhiên coi đường đã thi công xong là có thể khai thác toàn bộ khi các hạng mục kết nối, bảo đảm an toàn chưa hoàn chỉnh.
*Xử lý công việc còn lại, bảo đảm tiến độ chung
Theo báo cáo công bố tháng 6/2026, ba địa phương đã hoàn thành thu hồi khoảng 800,15 ha đất theo kế hoạch phục vụ dự án; 13 khu tái định cư đã được xây dựng hoàn thành. Đây là cơ sở quan trọng để tổ chức thi công trên diện rộng.
Dù vậy, hoàn thành thu hồi đất không đồng nghĩa mọi vị trí đã sẵn sàng bàn giao cho nhà thầu. Một số phạm vi còn cần xử lý vật kiến trúc, phá dỡ công trình hoặc di chuyển hạ tầng kỹ thuật. Tại các nút giao, những công việc có phạm vi không lớn vẫn có thể ảnh hưởng đến trình tự thi công cầu, đường dẫn và nhánh kết nối.
Việc rà soát cụ thể từng vị trí, xác định đơn vị chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý là yêu cầu quan trọng. Những vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương cần được phối hợp giải quyết; nội dung vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định.
Bên cạnh mặt bằng, nguồn cung và giá vật liệu xây dựng cũng ảnh hưởng đến quá trình thi công. Trước đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hà Nội kiến nghị các cơ quan liên quan kịp thời công bố giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng phù hợp diễn biến thị trường, làm cơ sở thực hiện thủ tục hợp đồng theo quy định.
Trong quá trình đẩy nhanh tiến độ, chủ đầu tư, doanh nghiệp dự án và các nhà thầu cần bảo đảm yêu cầu chất lượng xây dựng, an toàn lao động và an toàn giao thông. Các hạng mục cầu, đường dẫn, nút giao chỉ được đưa vào sử dụng khi đáp ứng điều kiện nghiệm thu và tổ chức khai thác theo quy định.
Hiệu quả của Vành đai 4 – Vùng Thủ đô phụ thuộc vào sự đồng bộ giữa tuyến cao tốc, đường song hành và mạng lưới giao thông hiện hữu. Vì vậy, cùng với tăng tốc thi công, việc hoàn thiện nút giao và giải quyết các công việc còn lại về mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật cần được thực hiện theo tiến độ phối hợp giữa các dự án thành phần, góp phần phát huy hiệu quả đầu tư của công trình giao thông liên vùng./.
