Triển khai đồng bộ chế độ trợ cấp thất nghiệp, tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo nghề góp phần bảo vệ quyền lợi, chia sẻ rủi ro với người lao động khi không may mất việc.
Khi mất việc làm, người lao động không chỉ mất đi nguồn thu nhập thường xuyên mà còn phải đối mặt với nhiều áp lực trong duy trì cuộc sống và tìm kiếm công việc mới. Thông qua các chế độ trợ cấp, tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo nghề, bảo hiểm thất nghiệp đang trở thành điểm tựa an sinh, giúp người lao động giảm bớt khó khăn trước mắt và có thêm cơ hội quay trở lại thị trường lao động. Tại Ninh Bình, việc triển khai đồng bộ các chế độ này đang góp phần bảo vệ quyền lợi, chia sẻ rủi ro với người lao động khi không may mất việc.
Hỗ trợ kịp thời khi người lao động mất việc
Đến làm thủ tục đề nghị hưởng bảo hiểm thất nghiệp tại cơ sở 2 Nam Định của Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Ninh Bình, chị Nguyễn Thị Nga, phường Trường Thi cho biết, chị đã có 5 năm làm việc tại một công ty với mức thu nhập khoảng 9 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, cuối tháng 10/2026, do vấn đề sức khỏe, chị buộc phải nghỉ việc. Không còn nguồn thu nhập ổn định trong khi phải điều trị bệnh, kinh tế gia đình chị gặp nhiều khó khăn.
Được cán bộ trung tâm hướng dẫn, chị Nga đã hoàn thiện hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Chị mong muốn hồ sơ sớm được giải quyết để khoản trợ cấp giúp gia đình giảm bớt áp lực tài chính, có thêm điều kiện chăm sóc sức khỏe trước khi tìm kiếm công việc mới.
Theo số liệu của Trung tâm Dịch vụ việc làm Ninh Bình (Sở Nội vụ), trong 10 tháng năm 2026, đơn vị tiếp nhận gần 15.600 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, trong đó trên 15.000 trường hợp được ban hành quyết định hưởng theo quy định, với tổng số tiền chi trả hơn 368 tỷ đồng.
Đối với người lao động phải nghỉ việc do sức khỏe, biến động sản xuất, kinh doanh hoặc những nguyên nhân khách quan khác, trợ cấp thất nghiệp là nguồn hỗ trợ tài chính quan trọng trong thời gian chưa có việc làm. Dù không thể bù đắp hoàn toàn khoản thu nhập bị mất song chính sách giúp người lao động trang trải một phần chi phí sinh hoạt, giảm áp lực kinh tế và có thêm thời gian tìm kiếm công việc phù hợp.
Theo Luật Việc làm, bảo hiểm thất nghiệp là loại hình bảo hiểm bắt buộc do Nhà nước tổ chức, có sự đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động. Chính sách không chỉ thực hiện chi trả trợ cấp khi người lao động mất việc mà còn bao gồm các hoạt động hỗ trợ duy trì việc làm, đào tạo, tư vấn và giới thiệu việc làm, góp phần giúp người lao động thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động.
Điều 38 Luật Việc làm quy định người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đáp ứng đủ các điều kiện: chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc hợp pháp, không thuộc trường hợp nghỉ việc trái luật hoặc đã đủ điều kiện hưởng lương hưu; có thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trong 24 tháng trước khi nghỉ việc. Riêng hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng đến dưới 12 tháng, thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp phải đạt từ đủ 12 tháng trong 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng. Người lao động phải nộp đủ hồ sơ trong vòng 3 tháng kể từ ngày nghỉ việc.
Mức trợ cấp hằng tháng bằng 60% bình quân tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc, nhưng không vượt quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng. Người đóng từ đủ 12 đến 36 tháng được hưởng 3 tháng trợ cấp; cứ đóng thêm đủ 12 tháng được hưởng thêm 1 tháng, tối đa 12 tháng. Theo quy định mới, trợ cấp được tính hưởng từ ngày làm việc thứ 11 kể từ khi nộp đủ hồ sơ. Trong thời gian hưởng trợ cấp, người lao động còn được đóng bảo hiểm y tế từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp, bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe khi chưa có việc làm ổn định.
Các chế độ này tạo thành mạng lưới hỗ trợ thiết thực, giúp người lao động giảm bớt những xáo trộn trong cuộc sống khi mất việc, đồng thời duy trì các điều kiện cần thiết để tìm kiếm cơ hội việc làm mới.
Tăng cơ hội trở lại thị trường lao động
Điểm quan trọng của chính sách bảo hiểm thất nghiệp là không dừng lại ở việc hỗ trợ một phần thu nhập mà còn chú trọng kết nối cung - cầu lao động, tư vấn và nâng cao kỹ năng nghề. Qua đó, người lao động có thêm thông tin, lựa chọn công việc phù hợp và rút ngắn thời gian thất nghiệp.
Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Ninh Bình, từ đầu năm 2026 đến nay, Trung tâm đã tư vấn, giới thiệu việc làm cho hơn 10.000 lượt người lao động thuộc diện thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp; trong đó, gần 2.000 người được giới thiệu việc làm. Thông qua hoạt động này, người lao động được tiếp cận thông tin về nhu cầu tuyển dụng, điều kiện làm việc, mức thu nhập, đồng thời được tư vấn lựa chọn vị trí phù hợp với trình độ, kỹ năng và nguyện vọng.
Bên cạnh việc hỗ trợ người lao động tìm kiếm việc làm, công tác quản lý, giám sát quá trình hưởng trợ cấp tại Ninh Bình được tăng cường nhằm bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng, đúng quy định. Từ đầu năm 2026 đến nay, Trung tâm đã ban hành 261 quyết định hủy quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp, 498 quyết định tạm dừng hưởng và 1.619 quyết định chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp. Đồng thời, Trung tâm ban hành 22 quyết định thu hồi tiền trợ cấp do hưởng sai quy định, với tổng số tiền hơn 87,6 triệu đồng.
Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Ninh Bình Lã Thanh Tùng cho biết, quản lý chặt chẽ quá trình hưởng trợ cấp là yêu cầu cần thiết để hạn chế tình trạng trục lợi chính sách, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động và bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
Trong thời gian hưởng trợ cấp, người lao động có trách nhiệm thông báo định kỳ về tình hình tìm kiếm việc làm. Trường hợp đã có việc làm thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc phát sinh các trường hợp phải chấm dứt hưởng theo quy định, chế độ sẽ được điều chỉnh tương ứng. Việc giám sát, kiểm soát chặt chẽ quá trình chi trả vừa góp phần ngăn ngừa sai phạm, vừa bảo đảm nguồn Quỹ được sử dụng đúng mục đích, phục vụ những người thực sự đủ điều kiện thụ hưởng.
Với các chế độ hỗ trợ đa dạng, bảo hiểm thất nghiệp ngày càng phát huy vai trò trong hệ thống an sinh xã hội. Hiệu quả thực hiện chính sách không chỉ được thể hiện qua số người được giải quyết hưởng trợ cấp mà còn ở khả năng giúp họ sớm tìm được việc làm, ổn định cuộc sống và tiếp tục tham gia thị trường lao động./.
