Từ những suất cơm nóng giữa giờ làm, ngày càng nhiều doanh nghiệp tại Tây Ninh quan tâm hơn đến chất lượng bữa ăn ca cho người lao động.
Tuy nhiên, phía sau những chuyển biến tích cực ấy vẫn còn không ít trăn trở về dinh dưỡng, sức khỏe và điều kiện bảo đảm bữa ăn cho công nhân.
* Bếp ăn của doanh nghiệp
Công ty cổ phần Dệt Trần Hiệp Thành (Khu công nghiệp Trảng Bàng) hoạt động trong lĩnh vực nhuộm và hoàn thiện sản phẩm vải, với hơn 1.000 lao động, chủ yếu là công nhân trực tiếp sản xuất.
Theo ông Nguyễn Qui Hoàng, Chủ tịch Công đoàn cơ sở công ty, đặc thù ngành dệt nhuộm có cường độ làm việc cao, làm theo ca liên tục nên doanh nghiệp luôn xác định chăm lo bữa ăn ca là nhiệm vụ quan trọng bên cạnh thu nhập và phúc lợi cho người lao động. Những năm qua, công ty không ngừng cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao đời sống công nhân, trong đó bữa ăn ca góp phần giữ chân lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Hiện công ty tổ chức bữa ăn theo mô hình nhà ăn do doanh nghiệp trực tiếp quản lý và phục vụ, với mức 35.000 đồng/người/suất. Doanh nghiệp tự đầu tư cơ sở vật chất, bố trí bếp ăn, nhà ăn tập thể và nhân sự phục vụ nhằm chủ động kiểm soát chất lượng suất ăn, từ xây dựng thực đơn, lựa chọn nguyên liệu đến bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Đội ngũ nhân viên bếp được đào tạo chuyên môn và thường xuyên kiểm tra quy trình chế biến để bảo đảm dinh dưỡng, an toàn cho người lao động.
Ông Hoàng cho biết, trong bối cảnh ngành dệt may gặp nhiều khó khăn do giá nguyên liệu, nhân công, vận chuyển và thực phẩm tăng cao, cùng áp lực cạnh tranh và biến động đơn hàng, việc nâng mức chi cho bữa ăn ca cũng đối mặt nhiều thách thức. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn nỗ lực duy trì và từng bước cải thiện chất lượng bữa ăn nhằm bảo đảm sức khỏe cho người lao động.
Tương tự, Công ty trách nhiệm hữu hạn dệt sợi Continental (Khu công nghiệp Phước Đông) là doanh nghiệp dệt sợi có số lượng lớn công nhân làm việc theo ca với cường độ cao. Theo ông Trần Văn Tùng, Chủ tịch Công đoàn cơ sở công ty, thời gian qua doanh nghiệp liên tục cải tiến mô hình phục vụ nhằm nâng cao chất lượng bữa ăn và sự hài lòng của người lao động.
Hiện nhà ăn công ty phục vụ khoảng 3.750 suất ăn mỗi ngày cho công nhân Việt Nam theo nhiều khung giờ khác nhau, phù hợp đặc thù sản xuất theo ca. Dù số lượng lớn, doanh nghiệp vẫn duy trì phục vụ đúng giờ, bảo đảm món ăn nóng, vệ sinh và ổn định chất lượng.
Công ty áp dụng mô hình ăn tự chọn, giúp người lao động chủ động lựa chọn món phù hợp khẩu vị và nhu cầu thực tế. Thực đơn được thay đổi thường xuyên, cân đối giữa món mặn, rau xanh, canh và trái cây để bảo đảm dinh dưỡng, hạn chế nhàm chán. Ngoài ra, doanh nghiệp còn luân phiên bổ sung trái cây, món ăn theo mùa, đồng thời hỗ trợ miễn phí nước suối, nước đá cho công nhân trong điều kiện thời tiết nắng nóng và cường độ làm việc cao.
* Công đoàn giám sát bữa ăn ca
Một trong những vấn đề khiến nhiều người lao động băn khoăn hiện nay là chất lượng và mức độ an toàn của suất ăn giữa ca. Theo ông Bùi Duy Trường, Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Tây Ninh, thời gian qua công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể doanh nghiệp đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn một số doanh nghiệp chưa thật sự xem an toàn thực phẩm là khoản đầu tư lâu dài; cơ sở vật chất tại một số bếp ăn chưa đồng bộ; việc truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đôi lúc còn mang tính hình thức; công tác tự kiểm tra nội bộ và tập huấn cho người trực tiếp chế biến chưa được duy trì thường xuyên.
Theo thống kê, quý I/2026, Tây Ninh tiếp tục là điểm sáng trong thu hút đầu tư với 48 khu công nghiệp, khu kinh tế và hơn 2.521 doanh nghiệp hoạt động ổn định, trong đó có 1.173 doanh nghiệp nước ngoài. Các ngành chủ lực như dệt may, da giày, hóa chất, nhựa, cơ khí, logistics… đang giải quyết việc làm cho khoảng 368.000 lao động.
Ông Trần Lê Duy, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Tây Ninh cho biết, cùng với sự phát triển doanh nghiệp là áp lực ngày càng lớn về đời sống, việc làm và chất lượng bữa ăn giữa ca của người lao động. Khảo sát tại 1.045 công đoàn cơ sở cho thấy mô hình bữa ăn ca khá đa dạng, từ bếp ăn tập thể, suất ăn công nghiệp đến hỗ trợ tiền mặt, nhưng mức chi và chất lượng dinh dưỡng vẫn chưa đồng đều giữa các doanh nghiệp.
Hiện mức chi phổ biến dao động từ 18.000 - 35.000 đồng/suất, trong đó 6,6% doanh nghiệp dưới 18.000 đồng; 33,78% từ 18.000 - 25.000 đồng; gần 50% từ 25.000 - 35.000 đồng. Thực tế cho thấy nhiều khẩu phần vẫn thiên về “ăn no” hơn “ăn đủ chất”, thiếu cân đối dinh dưỡng và chưa phù hợp với đặc thù lao động cường độ cao ở các ngành may mặc, da giày. Công tác an toàn thực phẩm tại một số nơi còn tiềm ẩn rủi ro do việc truy xuất nguồn gốc nguyên liệu chưa chặt chẽ.
Ông Trần Lê Duy nhấn mạnh, dù thu nhập công nhân đã cải thiện theo mức lương tối thiểu vùng, phần lớn người lao động vẫn chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cơ bản, chưa có tích lũy nên bữa ăn ca càng có ý nghĩa quan trọng trong việc tái tạo sức lao động và bảo đảm sức khỏe lâu dài. Trong bối cảnh chi phí thực phẩm gia tăng, nâng cao chất lượng bữa ăn ca không chỉ là hoạt động phúc lợi mà còn là chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Theo ông Trần Lê Duy, phần lớn công nhân lao động tại tỉnh làm việc trong các ngành sản xuất công nghiệp, may mặc và da giày. Đây là lực lượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chất lượng bữa ăn ca do đặc thù làm việc cường độ cao. Đặc biệt, thời gian qua, công đoàn cơ sở từng bước khẳng định vai trò đại diện người lao động trong việc thương lượng, giám sát và nâng cao chất lượng bữa ăn ca. Nhiều doanh nghiệp đã nâng giá trị suất ăn lên bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu, bổ sung thêm sữa chua, trái cây, sữa tươi và đa dạng món ăn. Chương trình “Bữa cơm Công đoàn” với mức chi bình quân 65.000 đồng/suất cũng tạo hiệu ứng tích cực, góp phần cải thiện phúc lợi cho công nhân.
Tuy nhiên, vai trò của một số công đoàn cơ sở vẫn chưa phát huy đầy đủ; việc thương lượng nâng giá trị bữa ăn ở nhiều nơi còn hình thức, thiếu căn cứ về nhu cầu dinh dưỡng và đặc thù lao động. Công tác giám sát chất lượng bữa ăn, lấy ý kiến người lao động chưa được duy trì thường xuyên.
Để nâng cao chất lượng bữa ăn ca, Liên đoàn Lao động tỉnh đề xuất nhiều giải pháp như xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, truy xuất được nguồn gốc; nâng mức chi phù hợp với biến động giá cả và cường độ lao động; tăng cường năng lực thương lượng, giám sát của công đoàn cơ sở; đồng thời đầu tư, cải tạo nhà ăn, bếp ăn đạt chuẩn, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm cho người lao động./.
