Người cao tuổi không chỉ là đối tượng cần được quan tâm chăm sóc, mà còn là lực lượng có nhiều đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội.
Hiện thực hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, Hà Nội đang triển khai chiến lược “phủ sóng” y tế lão khoa từ thành phố xuống đến tận các trạm y tế xã, phường. Từ việc khởi công các dự án, chuyển đổi tổ chức bệnh viện hay các mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, thành phố Hà Nội đang triển khai các giải pháp nhằm thích ứng với già hóa dân số, hướng tới mục tiêu 100% người cao tuổi được chăm sóc toàn diện vào năm 2030.
* Hình thành mạng lưới y tế lão khoa đồng bộ
Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật của cả nước mà còn là nơi tập trung số lượng lớn người cao tuổi với nhu cầu chăm sóc sức khỏe chất lượng cao ngày càng tăng. Hiện nay, tỷ lệ người cao tuổi của Hà Nội chiếm khoảng 16,8% dân số Thủ đô với gần 10.000 người cao tuổi là chủ doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh, chủ trang trại có đăng ký pháp lý, đóng góp tích cực trong các hoạt động kinh tế.
Bên cạnh đó, thành phố còn có hơn 16.000 người cao tuổi đạt danh hiệu làm kinh tế giỏi, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ và du lịch. Các hoạt động sản xuất, kinh doanh của người cao tuổi đã tạo việc làm cho khoảng 76.000 lao động. Chính vì vậy, người cao tuổi không chỉ là đối tượng cần được quan tâm chăm sóc, mà còn là lực lượng có nhiều đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Mới đây, Dự án Khu phức hợp Y tế - Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi Đại học Y Hà Nội đã được khởi công tại phường Hoàng Mai với quy mô 16 ha, nguồn vốn đầu tư 16.000 tỷ đồng, được thiết kế theo những trụ cột ưu tiên: đào tạo - nghiên cứu khoa học - khám chữa bệnh và khu nhà ở dưỡng cư cho người cao tuổi, hướng tới một mô hình điểm mang tầm vóc quốc tế. Dự án là hành động cụ thể nhằm hiện thực hóa các chủ trương, nghị quyết lớn của Đảng và Nhà nước trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng y tế và bảo đảm an sinh xã hội trong bối cảnh già hóa dân số.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đây là mô hình lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam với ba mức chăm sóc dựa trên cá thể hóa người cao tuổi: Những người hoàn toàn phụ thuộc vào hỗ trợ chăm sóc sẽ được điều trị theo mô hình “ICU tại nhà”; nhóm thứ hai là người khuyết tật, sẽ được sống trong các ngôi nhà thiết kế chuyên biệt; nhóm còn lại là những người cao tuổi còn khả năng tự lập, sẽ được sống trong môi trường an toàn tuyệt đối với sự theo dõi, giám sát của công nghệ như AI và Big Data.
Bước đi tiếp theo của thành phố là tổ chức lại Bệnh viện Nam Thăng Long thành Bệnh viện Lão khoa Hà Nội - bệnh viện chuyên khoa hạng II với quy mô 350 giường bệnh, trong đó trụ sở chính đặt tại phường Tây Tựu có 250 giường và cơ sở 2 tại phường Đông Ngạc có 100 giường. Bệnh viện có chức năng khám, chữa bệnh chuyên ngành Lão khoa cho nhân dân trên địa bàn thành phố Hà Nội và các vùng lân cận; chỉ đạo, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn, kỹ thuật về lão khoa trên địa bàn thành phố; tổ chức thực hiện các dịch vụ công về y tế theo quy định của pháp luật.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà, thời gian qua, thành phố đã tập trung triển khai nhiều nhóm nhiệm vụ nhằm chăm sóc và phát huy vai trò của người cao tuổi. Không chỉ xây dựng, tổ chức các mô hình chăm sóc sức khỏe đặc thù cho người cao tuổi, thành phố đang thí điểm mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi tại các xã, phường. Các địa phương được giao lựa chọn thí điểm sẽ cung cấp các dịch vụ như chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, tư vấn tâm lý, dinh dưỡng, tổ chức sinh hoạt văn hóa, thể dục thể thao và các hoạt động cộng đồng…
Song song với đó, Hà Nội đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, phối hợp với các đơn vị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo để phát triển các sản phẩm công nghệ phục vụ quản lý và theo dõi sức khỏe. Một số nhóm bệnh mãn tính phổ biến ở người cao tuổi như huyết áp, tim mạch, alzheimer, loãng xương... được lựa chọn để theo dõi. Thành phố dự kiến thí điểm hỗ trợ miễn phí việc theo dõi sức khỏe cho khoảng 500 đến 1.000 người cao tuổi, sau đó sẽ đánh giá và nhân rộng mô hình.
* Chủ động thích ứng già hóa dân số
Song song với phát triển y tế chuyên sâu, Hà Nội cũng chú trọng củng cố y tế cơ sở. Từ năm 2026, thành phố phấn đấu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc theo chuyên đề ít nhất một lần mỗi năm. Các mô hình, chương trình, hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại các xã, phường của Hà Nội đã minh chứng cho việc đưa y tế đến gần dân, coi việc chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người cao tuổi là nhiệm vụ quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Một trong những mô hình được người dân đánh giá cao là “Câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi” tại phường Cầu Giấy. Với định hướng lấy "phòng bệnh là chính", câu lạc bộ giúp người cao tuổi tiếp cận các dịch vụ y tế toàn diện, bền vững và chủ động hơn ngay tại cộng đồng dân cư. Các hội viên sẽ được hỗ trợ theo dõi, quản lý sức khỏe thường xuyên, đặc biệt là phát hiện sớm và xử lý hiệu quả những các bệnh mãn tính không lây nhiễm.
Trạm Y tế phường Cửa Nam (Hà Nội) cũng thường xuyên triển khai các hoạt động khám, chữa bệnh, tư vấn sức khỏe cho người cao tuổi. Các chương trình khám sức khỏe tại phường Cửa Nam luôn thu hút hàng trăm người cao tuổi tham gia. Ngày 11/5 vừa qua, nhân kỷ niệm 85 năm Ngày Người cao tuổi Việt Nam (6/6/1941 - 6/6/2026), hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống tăng huyết áp 17/5, UBND phường Cửa Nam đã phối hợp cùng các bệnh viện chuyên khoa hàng đầu Thủ đô tổ chức chương trình khám, tư vấn và quản lý sức khỏe miễn phí cho người cao tuổi trên địa bàn.
“Chương trình không chỉ giúp phát hiện sớm, quản lý, điều trị kịp thời các bệnh không lây nhiễm và các bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi, mà còn là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội đối với thế hệ đi trước, cũng là dịp để cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, tăng cường quản lý sức khỏe liên tục cho người dân theo định hướng chuyển đổi số ngành Y tế và chăm sóc sức khỏe toàn dân", Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam Trịnh Ngọc Trâm chia sẻ.
Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân” đã thể hiện bước chuyển quan trọng về tư duy, từ “khám, chữa bệnh” sang “quản lý sức khỏe và phòng bệnh chủ động”; từ “chăm sóc theo từng giai đoạn” sang “theo dõi sức khỏe suốt vòng đời”; từ “tập trung vào bệnh viện tuyến trên” sang “củng cố y tế cơ sở”.
Với Hà Nội, địa bàn có quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh và hệ thống y tế phát triển, việc triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đang được cụ thể hóa bằng những bước đi bài bản, đồng bộ. Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra ngày càng nhanh, việc Hà Nội chủ động xây dựng mạng lưới chăm sóc sức khỏe người cao tuổi từ cơ sở không chỉ giúp giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên, mà còn từng bước hình thành mô hình y tế dự phòng, quản lý sức khỏe liên tục và toàn diện cho người dân. Từ những chương trình khám sức khỏe cộng đồng, các câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi đến việc ứng dụng công nghệ trong quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, thành phố Hà Nội đang cho thấy quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu để mọi người cao tuổi đều được chăm sóc sức khỏe kịp thời, chất lượng, thích ứng với xu thế già hóa dân số và hướng tới một đô thị phát triển bền vững, nhân văn./.
