Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam Nguyễn Thị Doan nhấn mạnh, học tập suốt đời không chỉ là yêu cầu nâng cao trình độ mà còn gắn trực tiếp với mức độ hài lòng và hạnh phúc của người dân.
Từ “xóa mù chữ” đến “xóa mù số”, học tập suốt đời đang được nhìn nhận như một điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc của người dân trong bối cảnh chuyển đổi số. Đây là nội dung được nhiều chuyên gia, nhà khoa học đề cập tại Hội thảo “Vai trò của học tập suốt đời với việc nâng cao chỉ số hạnh phúc của nhân dân – Nhiệm vụ của các cấp, các ngành, tổ chức xã hội và Hội Khuyến học Việt Nam” do Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức sáng 22/5 tại Hà Nội.
Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam Nguyễn Thị Doan cho biết, sau thành công của Đại hội XIV của Đảng, mục tiêu nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân tiếp tục được xác định là trung tâm của chiến lược phát triển đất nước. Trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cạnh tranh tri thức ngày càng mạnh mẽ, học tập suốt đời cần trở thành nền tảng để nâng cao năng lực phục vụ nhân dân, chất lượng sống và khả năng thích ứng của xã hội.
Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam nhấn mạnh, lòng yêu nước và tinh thần cống hiến là điều kiện cần, nhưng tri thức, sự hiểu biết và năng lực hành động mới là điều kiện đủ để đội ngũ cán bộ, công chức cũng như mỗi người dân phục vụ xã hội hiệu quả hơn. Vì vậy, học tập suốt đời không chỉ là yêu cầu nâng cao trình độ mà còn gắn trực tiếp với mức độ hài lòng và hạnh phúc của người dân.
Theo Ban tổ chức, hội thảo đã nhận được 54 tham luận từ các bộ, ngành, trường đại học, tổ chức xã hội và hệ thống Hội Khuyến học các cấp. Các tham luận tập trung làm rõ mối quan hệ giữa học tập suốt đời với chỉ số hạnh phúc, yêu cầu xây dựng xã hội học tập trong kỷ nguyên số và các giải pháp tháo gỡ những điểm nghẽn hiện nay trong hoạt động học tập cộng đồng.
Cho ý kiến tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, học tập là một nội dung quan trọng trong “bảng giá trị hạnh phúc” của con người hiện đại. Tri thức không chỉ là công cụ mưu sinh, còn giúp con người hiểu mình, mở rộng nhận thức, nâng cao năng lực lựa chọn và sống có mục tiêu hơn.
Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Vũ Minh Giang cũng chia sẻ, yêu cầu hiện nay không chỉ dừng ở xóa mù chữ mà phải tiến tới “xóa mù số”. Theo ông, phong trào “Bình dân học vụ số” cần được xem là bước phát triển tiếp nối tinh thần “Bình dân học vụ”, nhằm phổ cập kỹ năng số, giúp người dân thích ứng với nền kinh tế số và xã hội số.
Ở góc độ công tác khuyến học, Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Tất Dong nhấn mạnh, giai đoạn 2026-2030 đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ mô hình “công dân học tập truyền thống” sang “công dân số” và “công dân toàn cầu”. Hoạt động khuyến học thời gian tới cần gắn với xây dựng năng lực số, kỹ năng xanh và khả năng thích ứng xã hội của người dân.
Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Tất Dong cũng đề xuất lồng ghép các chỉ số hạnh phúc vào hệ thống đánh giá “gia đình học tập”, “cộng đồng học tập”, hướng tới xây dựng “xã hạnh phúc”, “đô thị học tập” và tham gia mạng lưới “Thành phố học tập toàn cầu” của UNESCO.
Nhiều tham luận tại hội thảo cũng chỉ ra những điểm nghẽn đang ảnh hưởng tới việc xây dựng xã hội học tập như tư duy học vì bằng cấp, chạy theo thành tích; sự chênh lệch trong tiếp cận tài nguyên giáo dục số; thiếu môi trường học tập mở và cơ chế hỗ trợ học tập suốt đời cho người dân. Một số ý kiến cho rằng nếu không tháo gỡ các rào cản này, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chỉ số hạnh phúc sẽ gặp nhiều hạn chế.
Tại hội thảo, nhiều đại biểu đề xuất Quốc hội sớm ban hành Luật Học tập suốt đời; xây dựng bộ tiêu chí quốc gia về chỉ số hạnh phúc; hoàn thiện chính sách khuyến khích học tập suốt đời; đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục và mở rộng hệ thống học liệu mở, trung tâm học tập cộng đồng. Các ý kiến cho rằng trong bối cảnh già hóa dân số, chuyển đổi số và cạnh tranh tri thức toàn cầu, học tập suốt đời không chỉ là yêu cầu phát triển nguồn nhân lực mà đang trở thành nền tảng để xây dựng xã hội thích ứng, nâng cao chất lượng sống và hướng tới mục tiêu phát triển quốc gia hạnh phúc./.
