Từ những thành tích nổi bật tại các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh đến dấu ấn ở các sân chơi trí tuệ quốc gia và quốc tế, Trường Trung học cơ sở Nam Cao (xã Vĩnh Trụ, tỉnh Ninh Bình) đang khẳng định chất lượng giáo dục và truyền thống dạy tốt, học tốt.
Đằng sau những kết quả ấy là nỗ lực của thầy và trò, cùng cách làm chú trọng phát hiện năng lực, khơi dậy niềm đam mê và phát huy tính chủ động của học sinh.
*Khẳng định chất lượng giáo dục
Năm học 2025–2026, học sinh Trường Trung học cơ sở Nam Cao đạt kết quả đáng ghi nhận tại kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh. Trong số 55 học sinh dự thi, có 50 em đoạt giải, gồm 4 giải Nhất, 18 giải Nhì, 24 giải Ba và 4 giải Khuyến khích.
Tại các sân chơi trí tuệ về Hóa học và khoa học tự nhiên, học sinh nhà trường tiếp tục ghi dấu ấn. Trong đó, 4 em giành Huy chương Vàng tại Vòng Quốc tế Olympic Tài năng Hóa học trẻ thế giới WYCTO 2026. Các học sinh đạt giải gồm Nguyễn Chí Tâm, Trần Minh Nhật ở cấp độ Junior; Dương Minh Huy và Nguyễn Trần Minh Vương ở cấp độ Intermediate. Thành tích này góp phần vào kết quả chung của đoàn Ninh Bình với 8 Huy chương Vàng, 18 Huy chương Bạc, 43 Huy chương Đồng và 19 giải Khuyến khích.
Thầy Nguyễn Văn Tuấn, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Nam Cao cho biết, những kết quả trên là sự ghi nhận quá trình nỗ lực của thầy và trò. Nhà trường xác định nâng cao chất lượng giáo dục, chú trọng bồi dưỡng học sinh giỏi và tạo thêm cơ hội để học sinh tham gia các sân chơi học thuật là những nhiệm vụ trọng tâm.
Thành tích của nhà trường cũng góp phần vào kết quả chung của ngành Giáo dục Ninh Bình. Năm học 2025–2026, tỉnh có 238/310 học sinh dự thi học sinh giỏi quốc gia đoạt giải, xếp thứ hai toàn quốc về tổng số giải. Kết quả này cho thấy chất lượng giáo dục mũi nhọn của tỉnh tiếp tục được duy trì và phát triển.
*Khơi dậy niềm đam mê, phát huy năng lực tự học
Điểm đáng chú ý trong cách làm của Trường Trung học cơ sở Nam Cao là không chỉ tập trung truyền đạt kiến thức hay luyện giải các dạng bài thi. Nhà trường chú trọng phát hiện sở trường, khơi dậy hứng thú và hình thành động lực học tập cho từng học sinh. Việc bồi dưỡng học sinh có năng khiếu được gắn với quá trình học tập thường xuyên, khuyến khích sự tự giác và khả năng tìm tòi của các em.
Câu chuyện từ đội tuyển Hóa học và khoa học tự nhiên là một ví dụ. Cô giáo Trần Thị Thanh Huyền, giáo viên trực tiếp hướng dẫn học sinh tham gia các kỳ thi cho rằng, điều quan trọng trước hết là giúp học sinh biết tự học, tự tìm hiểu những vấn đề gần gũi trong cuộc sống. Kiến thức khoa học tự nhiên gắn liền với đời sống, tạo nhiều cơ hội để các em quan sát, đặt câu hỏi và khám phá. Khi được thầy cô định hướng, giải đáp và khuyến khích, sự tò mò ban đầu có thể phát triển thành niềm yêu thích môn học. Từ đó, học sinh chủ động tìm tài liệu, làm bài tập và đào sâu kiến thức.
Thực tế học tập của các thành viên đội tuyển cũng cho thấy vai trò của phương pháp này. Em Nguyễn Trần Minh Vương, học sinh lớp 9A2, người đạt hai Huy chương Vàng Olympic khoa học cấp quốc gia và một Huy chương Vàng Olympic khoa học cấp quốc tế, chia sẻ: Để học tốt, ngoài kiến thức trên lớp và sự hướng dẫn của giáo viên, em chủ động tìm hiểu thêm qua tài liệu, video khoa học trên các nền tảng trực tuyến. Khi chuẩn bị tham gia sân chơi quốc tế, em dành thời gian bổ sung tiếng Anh và các thuật ngữ chuyên ngành để hiểu nội dung câu hỏi.
Với Dương Minh Huy, học sinh lớp 9A1 niềm yêu thích môn Hóa học là động lực để em kiên trì học tập, tìm hiểu các hiện tượng và phản ứng hóa học. Những kiến thức được tiếp cận không chỉ phục vụ các kỳ thi mà còn gợi mở ước mơ nghiên cứu, ứng dụng khoa học vào cuộc sống.
Từ thực tế này, việc khơi gợi hứng thú và giúp học sinh nhận ra ý nghĩa của kiến thức đối với đời sống là một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình dạy học. Cùng với đó, giáo viên hướng dẫn các em phương pháp tự học, kỹ năng tìm kiếm, chọn lọc thông tin và đọc hiểu tài liệu ngoại ngữ. Đây là những năng lực cần thiết để học sinh chủ động tiếp cận tri thức và đáp ứng yêu cầu học tập ngày càng cao. Bên cạnh đó, nhà trường chú trọng mở rộng các sân chơi học thuật để học sinh có cơ hội cọ xát, đánh giá năng lực và nuôi dưỡng khát vọng chinh phục tri thức. Thầy Nguyễn Văn Tuấn cho biết, nhà trường khuyến khích, động viên học sinh và phụ huynh lựa chọn những cuộc thi trong nước, quốc tế phù hợp với năng lực, sở trường của từng em. Nhà trường cũng quan tâm tổ chức hoạt động trải nghiệm, định hướng nghề nghiệp và từng bước phát triển các câu lạc bộ, tạo môi trường học tập đa dạng.
Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình Ngô Quang Tuệ, những kết quả của Trường Trung học cơ sở Nam Cao góp phần phản ánh chất lượng giáo dục phổ thông và yêu cầu đổi mới giáo dục của tỉnh. Nhà trường là một trong những cơ sở thực hiện tốt việc chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; chú trọng ngoại ngữ, tin học và đổi mới phương pháp dạy học. Đây cũng là định hướng để các trường tiếp tục đổi mới hoạt động chuyên môn, phát huy tính chủ động và khả năng sáng tạo của người học, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục của tỉnh Ninh Bình.
Sau một năm triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 281/NQ-CP của Chính phủ, ngành Giáo dục Ninh Bình đã có những chuyển biến tích cực. Tỉnh cũng ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 30/1/2026, đặt mục tiêu xây dựng Ninh Bình trở thành trung tâm giáo dục chất lượng cao của vùng Đồng bằng sông Hồng, đạt trình độ tiên tiến trong khu vực và quốc tế. Trong đó, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển giáo dục mũi nhọn, đổi mới quản trị và xây dựng đội ngũ nhà giáo là những nhiệm vụ trọng tâm.
Năm học 2026–2027 là năm đầu tiên Trường Trung học cơ sở Nam Cao hoạt động sau sắp xếp, với quy mô và địa bàn phục vụ rộng hơn. Nhà trường đứng trước yêu cầu tiếp tục phát huy những kinh nghiệm trong dạy và học, đồng thời bảo đảm chất lượng giáo dục đồng đều giữa các cơ sở. Những kết quả đã đạt được cho thấy vai trò của sự tận tâm từ đội ngũ giáo viên, tinh thần tự học của học sinh và phương thức tổ chức dạy học phù hợp. Đây cũng là nền tảng để nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, góp phần vào bước phát triển của giáo dục Ninh Bình trong giai đoạn mới./.
