Khơi dậy tinh thần sáng tạo, khát vọng lập thân, lập nghiệp của thanh niên dân tộc thiểu số
Tây Ninh tập trung khơi dậy tinh thần sáng tạo, khát vọng lập thân, lập nghiệp của thanh niên dân tộc thiểu số thông qua giáo dục, đào tạo.
Thực hiện chiến lược phát triển nguồn nhân lực gắn với bảo đảm an sinh xã hội, tỉnh Tây Ninh tập trung khơi dậy tinh thần sáng tạo, khát vọng lập thân, lập nghiệp của thanh niên dân tộc thiểu số thông qua giáo dục, đào tạo nghề và hỗ trợ khởi nghiệp gắn với sinh kế truyền thống, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng trong tỉnh.
* Phát triển toàn diện thanh niên dân tộc thiểu số
Theo UBND tỉnh Tây Ninh, toàn tỉnh hiện có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, chiếm 1,12% dân số. Các cộng đồng chủ yếu cư trú đan xen với người Kinh; giai đoạn 2020 – 2025 có 18 ấp, khu phố vùng đồng bào dân tộc thiểu số và một xã khu vực 1 vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Những năm qua, đời sống kinh tế, xã hội của đồng bào dân tộc thiểu số cơ bản ổn định. Trọng tâm các chính sách, chương trình, dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai đồng bộ, giúp sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, trồng trọt phát triển theo hướng bền vững. Công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần được chú trọng; các dịp lễ, Tết cổ truyền tổ chức an toàn, tiết kiệm; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững.
Song song đó, hạ tầng giáo dục và đào tạo tiếp tục được củng cố. Toàn tỉnh có 74 trường Trung học phổ thông; 21 cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang hoạt động (5 trường cao đẳng, 9 trường trung cấp, 3 trung tâm giáo dục nghề nghiệp, 4 đơn vị tham gia giáo dục nghề nghiệp) cùng 1 Trường Cao đẳng Sư phạm tham gia đào tạo nghề. Hiện có 910 học sinh dân tộc thiểu số học trung học phổ thông và 23 học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và Trường Cao đẳng Sư phạm. Đây được xem là nguồn lực trẻ quan trọng cho phát triển lâu dài trên địa bàn tỉnh.
Cùng các chủ trương của Trung ương, tỉnh đã trình HĐND tỉnh Tây Ninh ban hành nghị quyết phát triển thanh niên đến năm 2030. Mục tiêu hướng đến xây dựng thế hệ thanh niên phát triển toàn diện: giàu lòng yêu nước, có lý tưởng, khát vọng vươn lên; có đạo đức, ý thức công dân, sức khỏe, lối sống lành mạnh; có tri thức, kỹ năng nghề nghiệp, việc làm bền vững; năng động, sáng tạo và sẵn sàng cống hiến.
Cũng theo UBND tỉnh Tây Ninh, dù chưa có chính sách đặc thù riêng cho khởi nghiệp sáng tạo của thanh niên dân tộc thiểu số, nhưng các nội dung hỗ trợ đã được lồng ghép trong Nghị quyết số 63/NQ-HĐND với các mục tiêu: Tuyên truyền pháp luật; nâng cao kiến thức, kỹ năng và cơ hội học tập; đào tạo nghề, tạo việc làm bền vững; nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu 80% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ Trung học phổ thông và tương đương; 70% thanh niên dân tộc thiểu số đạt trình độ Trung học cơ sở; tạo việc làm ổn định cho trên 50% thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Trong triển khai, theo Tỉnh đoàn Tây Ninh, đơn vị đã cụ thể hóa chủ trương bằng nhiều hoạt động thiết thực như: Lồng ghép an sinh xã hội với chương trình công tác Đoàn; huy động hiệu quả nguồn lực xã hội hóa; hỗ trợ thanh niên ổn định đời sống để yên tâm học nghề, lao động và khởi nghiệp. Chương trình phổ cập kỹ năng số giúp thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao năng lực tiếp cận công nghệ, mở rộng thị trường, dịch vụ công và mô hình sản xuất mới. Tiêu biểu năm 2025, Đoàn Thanh niên xã Ninh Điền đã phổ cập kỹ năng số cho 100 người dân tộc Khmer.
Các “Ngày hội Thanh niên dân tộc, tôn giáo tỉnh Tây Ninh” được tổ chức định kỳ, tích hợp tư vấn hướng nghiệp, hỗ trợ khởi nghiệp, kết nối việc làm; tập huấn kiến thức, tuyên truyền chính sách; trao học bổng cho thanh niên khó khăn. 96/96 xã, phường chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn, Hội, Đội là người dân tộc thiểu số. Các sân chơi nâng cao ngoại ngữ, kỹ năng số như hội thi ngoại ngữ, “Rung chuông vàng”, tin học trẻ… góp phần mở rộng cơ hội lập nghiệp trong bối cảnh hội nhập.
* Trọng tâm là khởi nghiệp tại chỗ
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Đoàn Trung Kiên, định hướng trọng tâm của tỉnh nhằm đẩy mạnh phong trào sáng tạo khởi nghiệp thanh niên dân tộc thiểu số là xuất phát từ thực tiễn cư trú xen kẽ, trình độ không đồng đều, quy mô sản xuất nhỏ lẻ; đồng thời khai thác lợi thế so sánh của tỉnh về nông nghiệp đặc thù, kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới, du lịch văn hóa – tâm linh và làng nghề truyền thống. Theo đó, trọng tâm là khởi nghiệp tại chỗ, khởi nghiệp từ sinh kế truyền thống; ưu tiên mô hình nhỏ và vừa, dễ triển khai, rủi ro thấp, có khả năng nhân rộng; gắn chặt với Chương trình mục tiêu quốc gia, OCOP, xây dựng nông thôn mới, chuyển đổi số nông nghiệp và phát triển du lịch, bảo đảm đồng bộ, tránh dàn trải, hình thức.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, tỉnh ưu tiên hỗ trợ thanh niên dân tộc thiểu số khởi nghiệp trong các lĩnh vực có lợi thế rõ rệt tại địa phương, gồm: Sản xuất, chế biến nông sản đặc trưng (mía, mì, cao su, mãng cầu, rau màu, dược liệu bản địa); chăn nuôi quy mô hộ, bán chăn thả gắn với an toàn sinh học; phát triển sản phẩm OCOP, thủ công truyền thống của đồng bào Khmer, Chăm; du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa – tâm linh gắn với Núi Bà Đen, di tích lịch sử, lễ hội dân tộc; dịch vụ thương mại nhỏ, logistics nông sản và dịch vụ hỗ trợ sản xuất tại nông thôn, vùng biên giới. Định hướng không chạy theo mô hình công nghệ cao phức tạp, mà tập trung đổi mới quy trình, bao bì, thương hiệu và kênh tiêu thụ—phù hợp trình độ, năng lực của thanh niên dân tộc thiểu số.
Cùng với đó, tỉnh tổ chức các hoạt động truyền cảm hứng khởi nghiệp tại cộng đồng; xây dựng và nhân rộng mô hình thanh niên dân tộc thiểu số khởi nghiệp tiêu biểu làm “hạt nhân lan tỏa”. Đào tạo, kèm cặp “cầm tay chỉ việc” tập trung vào khóa ngắn hạn, linh hoạt: lập kế hoạch kinh doanh đơn giản; quản lý chi phí, dòng tiền hộ kinh doanh; kỹ năng bán hàng trực tiếp và trực tuyến; đăng ký hộ kinh doanh, nhãn hiệu, tem truy xuất nguồn gốc; áp dụng mô hình “mỗi dự án - một cán bộ hướng dẫn”, kết nối thanh niên với khuyến nông, khuyến công, cán bộ Đoàn và doanh nghiệp địa phương để hỗ trợ thường xuyên.
Mặt khác, tỉnh cũng hỗ trợ vốn theo hướng phù hợp khả năng hoàn trả vốn vay nhỏ, lãi suất ưu đãi, thủ tục đơn giản; hỗ trợ một phần chi phí giống, vật tư, máy móc; hỗ trợ bao bì, nhãn hiệu, chứng nhận OCOP; lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội và Quỹ quốc gia về việc làm, qua đó giúp tránh chồng chéo, dàn trải. Tỉnh cũng hỗ trợ kết nối thị trường qua hội chợ, phiên chợ nông sản, tuần lễ OCOP; liên kết siêu thị, chợ đầu mối, điểm du lịch, khu cửa khẩu; đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử của tỉnh và các nền tảng số, gắn quảng bá với câu chuyện văn hóa dân tộc và nguồn gốc địa phương…
Với cách làm bài bản, sát thực, phong trào sáng tạo khởi nghiệp của thanh niên dân tộc thiểu số tại Tây Ninh hứa hẹn sẽ trở thành động lực quan trọng cho phát triển bền vững địa phương./.
