Khái niệm “trải nghiệm nghề nghiệp tại doanh nghiệp”, nhấn mạnh việc nhà giáo tham gia trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ để cập nhật công nghệ, thiết bị, quy trình và kĩ năng nghề thực tế.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư quy định khung chương trình bồi dưỡng năng lực thực hành nghề cho giáo viên, giảng viên giáo dục nghề nghiệp dạy thực hành. Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa quy định của Luật Giáo dục 2019, Luật sửa đổi một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp trong bối cảnh đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
Dự thảo Thông tư quy định thống nhất về mục tiêu, nội dung, cấu trúc, thời lượng, yêu cầu chương trình, điều kiện tổ chức bồi dưỡng và đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực thực hành nghề cho nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.
Dự thảo Thông tư này áp dụng đối với nhà giáo giáo dục nghề nghiệp dạy thực hành hoặc vừa dạy lý thuyết vừa dạy thực hành, không có văn bằng quy định trình độ chuẩn được đào tạo để dạy thực hành hoặc chưa có năng lực thực hành nghề để dạy trình độ cao đẳng, trình độ trung cấp, chương trình giáo dục trung học nghề tại các cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp theo quy định; cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo giáo dục nghề nghiệp và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Dự thảo quy định cụ thể các yêu cầu mà người học phải đạt được sau khi hoàn thành chương trình bồi dưỡng. Theo đó, nhà giáo phải thực hiện thành thạo các kĩ năng cốt lõi của ngành, nghề; hướng dẫn đúng quy trình kĩ thuật; xử lí được các tình huống phát sinh trong quá trình giảng dạy thực hành; thiết kế được bài thực hành và công cụ đánh giá kĩ năng nghề cho người học.
Ngoài năng lực chuyên môn, theo dự thảo, chương trình còn yêu cầu nhà giáo tuân thủ quy định về an toàn lao động, bảo đảm tác phong công nghiệp và đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động giảng dạy thực hành.
Dự thảo yêu cầu chương trình bồi dưỡng phải tích hợp các nội dung về công nghệ mới, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, phần mềm chuyên dụng và nền tảng số trong hoạt động nghề nghiệp và tổ chức đào tạo. Chương trình chú trọng các kĩ năng xử lí tình huống nghề nghiệp thực tế, kiểm soát chất lượng, bảo vệ môi trường, phát triển xanh và phát triển bền vững.
Đồng thời, dự thảo cũng yêu cầu tăng cường nội dung thực hành tổng hợp gắn với điều kiện sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và môi trường làm việc thực tế tại doanh nghiệp hoặc cơ sở sử dụng lao động. Ngoài ra, xác định rõ nguyên tắc tổ chức bồi dưỡng theo hướng tăng cường thực hành nghề, trải nghiệm nghề nghiệp và ưu tiên thực hành, thực tập tại doanh nghiệp hoặc cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phù hợp. Trong quá trình tổ chức bồi dưỡng, cơ sở đào tạo được khuyến khích phối hợp với doanh nghiệp trong giảng dạy, hướng dẫn thực hành và đánh giá kết quả học tập của người học.
Đáng chú ý, đây cũng lần đầu, dự thảo Thông tư đưa ra khái niệm “trải nghiệm nghề nghiệp tại doanh nghiệp”, nhấn mạnh việc nhà giáo tham gia trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ để cập nhật công nghệ, thiết bị, quy trình và kĩ năng nghề thực tế.
Dự thảo Thông tư quy định thời lượng thực hành đối với các kĩ năng trong chương trình bồi dưỡng tối thiểu bằng 50% thời lượng thực hành của các kĩ năng cốt lõi tương ứng trong chương trình đào tạo trình độ cao đẳng. Quy định này nhằm bảo đảm người học có đủ thời gian rèn luyện kĩ năng nghề thực tế, đáp ứng yêu cầu giảng dạy thực hành trong giáo dục nghề nghiệp.
Bên cạnh đó, dự thảo Thông tư cũng quy định rõ các tiêu chuẩn đối với cơ sở đào tạo, bồi dưỡng bao gồm yêu cầu về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị và học liệu. Trong đó, giảng viên tham gia giảng dạy phải có năng lực thực hành nghề, có ít nhất 3 năm kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy thực hành hoặc tham gia hoạt động thực tế trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tương ứng.
Theo dự thảo, kết quả bồi dưỡng được đánh giá thông qua bài tập thực hành, sản phẩm thực hành hoặc các hình thức phù hợp khác nhằm đánh giá đúng năng lực nghề nghiệp của người học. Bên cạnh đó, khuyến khích sự tham gia đánh giá của chuyên gia, cán bộ kĩ thuật, thợ bậc cao, nghệ nhân tại doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Dự thảo Thông tư còn quy định, người học hoàn thành chương trình và đạt yêu cầu sẽ được cấp chứng chỉ bồi dưỡng năng lực thực hành nghề theo quy định./.
