Ba trường Trung học phổ thông tại Tây Ninh được đầu tư Phòng thực hành giáo dục STEM là bước đi kịp thời, góp phần thúc đẩy đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục phổ thông.
Ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào đời sống đã trở thành xu thế tất yếu của thời đại và là nhiệm vụ trọng tâm trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Với kỳ vọng giúp người học “học đi đôi với hành”, trong đó “hành” là bằng khoa học, bằng tri thức sáng tạo và khát vọng cống hiến, việc đẩy mạnh giáo dục STEM trong nhà trường phổ thông chính là nền tảng để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước trong tương lai.
Tại Tây Ninh, việc ba trường Trung học phổ thông được đầu tư Phòng thực hành giáo dục STEM trong khuôn khổ chương trình “STEM Innovation Petrovietnam” là bước đi kịp thời, góp phần thúc đẩy đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục phổ thông.
* Đổi mới phương pháp dạy học
Thời gian gần đây, PetroVietnam đã tài trợ xây dựng Phòng thực hành giáo dục STEM cho ba trường Trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Tây Ninh gồm: Trung học phổ thông Tân An, Hậu Nghĩa và Lê Duẩn. Việc khánh thành và đưa vào sử dụng các phòng STEM đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa cơ sở vật chất giáo dục, tạo điều kiện để học sinh được học tập trong môi trường thực hành, trải nghiệm gắn với thực tiễn sản xuất và đời sống.
Tại Trường Trung học phổ thông Tân An, với phòng STEM được đầu tư đồng bộ, hiện đại, giáo viên, học sinh kỳ vọng có một không gian học tập hoàn toàn mới – nơi học sinh không chỉ “nghe giảng” mà được trực tiếp quan sát, thử nghiệm, thiết kế, chế tạo và ứng dụng kiến thức liên môn vào thực tiễn. Từ những bài toán, định luật vật lý, phản ứng hóa học đến lập trình, tự động hóa, tất cả đều được kết nối trong các hoạt động học tập trải nghiệm.
Theo nhiều giáo viên, đây chính là điều mà giáo dục phổ thông còn thiếu trong nhiều năm qua, đó là không gian để học sinh “làm khoa học” một cách thực thụ. Việc có phòng học STEM giúp giảm tình trạng dạy học nặng về lý thuyết, tạo điều kiện để thầy và trò đổi mới phương pháp dạy - học theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất người học.
Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Tân An Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, những năm gần đây, nhà trường đã chủ động triển khai giáo dục STEM/STEAM thông qua việc lồng ghép vào các môn học và hoạt động trải nghiệm. Tuy nhiên, khi chưa có không gian thực hành chuyên biệt, hiệu quả chưa thực sự như mong muốn. “Phòng thực hành giáo dục STEM được đưa vào sử dụng sẽ là nền tảng vững chắc để nhà trường tiếp tục đẩy mạnh dạy học gắn với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, hướng nghiệp và chuyển đổi số”, bà Ngân nhấn mạnh.
Thực tế tại Trường Trung học phổ thông Tân An cho thấy, khi giáo dục STEM được tổ chức bài bản, học sinh không chỉ hứng thú hơn với việc học mà còn hình thành rõ nét tư duy khoa học và kỹ năng giải quyết vấn đề. Nhà trường đã thành lập Câu lạc bộ STEM – Khoa học kỹ thuật, tổ chức các cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp trường, tham gia các sân chơi cấp tỉnh và liên kết với các trường đại học, doanh nghiệp để tổ chức Ngày hội STEM.
Các sản phẩm nghiên cứu của học sinh ngày càng tiệm cận thực tiễn đời sống. Tại Ngày hội STEM tỉnh lần thứ I năm 2024, sản phẩm “Steel Waste Hunter” của học sinh Trung học phổ thông Tân An đã giành giải Nhất. Những thành tích tiếp theo tại các ngày hội STEM, STEAM cấp cụm, cấp tỉnh không chỉ là kết quả của phong trào mà phản ánh sự trưởng thành về tư duy và kỹ năng nghiên cứu của học sinh.
Em Nguyễn Nhật Huy, học sinh lớp 10A1, Trường Trung học phổ thông Tân An chia sẻ, trước đây, việc học STEM chủ yếu dừng lại ở các buổi hướng dẫn ngắn. “Khi có Phòng thực hành giáo dục STEM, chúng em được học song song lý thuyết và thực hành, từ đó hiểu bài sâu hơn và dễ dàng định hướng ngành học trong tương lai, đặc biệt là các ngành khoa học – kỹ thuật”, Huy nói.
* Sự đồng hành của doanh nghiệp tạo động lực cho đổi mới giáo dục
Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Hậu Nghĩa Trần Văn Truyến cho biết, trong kế hoạch giáo dục năm học 2025–2026, STEM được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Việc được PetroVietnam tài trợ và đã khánh thành đưa vào sử dụng Phòng thực hành giáo dục STEM tạo điều kiện quan trọng để nhà trường nâng cao chất lượng dạy học, đẩy mạnh giáo dục hướng nghiệp, chuyển đổi số và phát triển năng lực học sinh một cách bền vững.
Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Tây Ninh Nguyễn Văn Phước, thời gian qua, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh đã chủ động đưa giáo dục STEM vào chương trình giảng dạy, song vẫn gặp không ít khó khăn do hạn chế về kinh phí và cơ sở vật chất. Việc PetroVietnam hỗ trợ xây dựng Phòng thực hành giáo dục STEM không chỉ góp phần bổ sung cơ sở vật chất cho các nhà trường, mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho đổi mới phương pháp giảng dạy theo định hướng phát triển năng lực học sinh.
“Đây là không gian để học sinh được tự tay thiết kế, chế tạo, lập trình và thử nghiệm, chuyển hóa kiến thức sách vở thành sản phẩm thực tế. Qua đó, các em được rèn luyện tư duy sáng tạo, tinh thần dám nghĩ, dám làm – những phẩm chất cốt lõi của nguồn nhân lực trong thời đại số”, ông Nguyễn Văn Phước khẳng định.
Có thể khẳng định, việc đầu tư Phòng thực hành giáo dục STEM bước đầu tại một số trường Trung học phổ thông trên địa bàn là giải pháp thiết thực, góp phần khắc phục tình trạng dạy học nặng về lý thuyết, thiếu không gian thực hành, từ đó đào tạo nguồn nhân lực có năng lực khoa học, công nghệ và sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới./.
