Cần Thơ nhận diện rào cản, thúc đẩy kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới
Thành phố cần chuyển mạnh từ ban hành chính sách sang tổ chức thực thi, sớm ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế tầm thấp, sàn giao dịch dữ liệu; mở rộng vùng phủ sóng 5G/6G,...
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Quyết định số 1033/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thành phố Cần Thơ đặt mục tiêu đưa tỷ trọng kinh tế số đạt tối thiểu 30% tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) vào năm 2030 theo định hướng của Trung ương. Để đạt đạt mục tiêu đề ra, thành phố đang khẩn trương nhận diện các "điểm nghẽn" cốt lõi và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chiến lược. Trọng tâm của địa phương là chuyển từ ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang liên kết toàn diện các nguồn lực số, qua đó bảo toàn giá trị gia tăng nội địa và tạo động lực phát triển bền vững cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
*Nhìn thẳng vào khoảng cách và những "điểm nghẽn" cốt lõi
Theo số liệu từ Cục Thống kê tại Hội nghị chuyên đề phát triển kinh tế số thành phố Cần Thơ, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của thành phố Cần Thơ giai đoạn 2021–2025 ghi nhận đà tăng trưởng tích cực, tăng từ 5,98% lên ước đạt 7,38% vào năm 2025 (tương đương quy mô khoảng 22.595 tỷ đồng trên tổng GRDP 306.170 tỷ đồng). Tuy nhiên, Cần Thơ chỉ đứng thứ 23 trong tổng số 34 tỉnh, thành cả nước và xếp thứ 6 trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương, cho thấy mức tăng trưởng có cải thiện nhưng vị trí thứ hạng chưa tương xứng với tiềm năng của "thủ phủ" miền Tây.
Phân tích nguyên nhân của thực trạng này, ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhận định, khoảng cách phát triển kinh tế số của Cần Thơ so với bình quân cả nước và các đô thị lớn còn lớn; kinh tế số chưa thực sự thẩm thấu, phát huy hiệu quả, tạo động lực phát triển cho các lĩnh vực kinh tế tại địa phương. Hệ sinh thái công nghệ số của thành phố còn mỏng về hàm lượng giá trị gia tăng, phần lớn doanh nghiệp tập trung ở khâu phân phối thương mại, còn thiếu các doanh nghiệp đầu đàn dẫn dắt trong các ngành công nghệ cao như AI, bán dẫn, dữ liệu hay logistics số liên vùng.
Từ góc độ thống kê doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Huyền, Ban Hệ thống Tài khoản Quốc gia, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) chỉ rõ 3 ngành kinh tế số lõi của Cần Thơ đang có sự lệch pha rõ rệt. Trong khi ngành Lập trình máy vi tính và dịch vụ công nghệ thông tin chiếm tới 72,0% tổng doanh thu nhưng tỷ lệ doanh nghiệp phát sinh doanh thu mới đạt 57,0%, thì ngành Sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học chỉ chiếm 3,4% tổng doanh thu và có tới một nửa số doanh nghiệp chưa phát sinh doanh thu.
Thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế nội tại, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi đánh giá, bên cạnh kết quả bước đầu về hạ tầng và chính quyền số, thành phố vẫn đối mặt với các tồn tại lớn như số lượng doanh nghiệp công nghệ số còn ít, năng lực cạnh tranh chưa cao, ứng dụng công nghệ trong các ngành cốt lõi còn tự phát, công tác đo lường kinh tế số theo ngành còn lúng túng và thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực số chất lượng cao.
Đáng chú ý, phân tích về cơ chế dịch chuyển dòng tiền trong kinh tế số, ông Ngô Anh Tín, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ cho rằng, khi người dân địa phương đặt mua hàng hóa qua sàn thương mại điện tử hoặc sử dụng ứng dụng gọi xe công nghệ, phần giá trị chiết khấu nền tảng và nguồn thu thuế lại tập trung về các đô thị lớn đặt trụ sở chính như Hà Nội hay TP. Hồ Chí Minh. Địa phương tiêu dùng chỉ nhận được sự tiện ích, trong khi giá trị gia tăng không được giữ lại tại chỗ, thậm chí có nguy cơ làm sụt giảm chỉ số GRDP nếu thành phố không kịp thời hỗ trợ các doanh nghiệp số nội địa phát triển.
*Đồng bộ giải pháp chiến lược bứt phá giai đoạn 2026 - 2030
Để công nghệ số thực sự chuyển hóa thành năng suất và giá trị gia tăng đo đếm được, ông Nguyễn Hữu Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ đã đề xuất 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Theo đó, thành phố cần chuyển mạnh từ ban hành chính sách sang tổ chức thực thi, sớm ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế tầm thấp, sàn giao dịch dữ liệu; mở rộng vùng phủ sóng 5G/6G, phát triển hạ tầng điện toán đám mây và gắn ứng dụng AI với các bài toán thực tế của doanh nghiệp.
Gợi mở hướng đi cho giai đoạn 2026–2030, ông Nguyễn Phú Tiến (Bộ Khoa học và Công nghệ) đề xuất Cần Thơ tập trung nguồn lực vào ba trụ cột thế mạnh gồm nông nghiệp, thương mại điện tử và du lịch. Trong đó, nông nghiệp cần chuyển từ các mô hình thí điểm nhỏ lẻ sang số hóa toàn trình chuỗi giá trị lúa gạo, thủy sản, trái cây, phổ cập mã số vùng trồng và ứng dụng cảm biến IoT giám sát môi trường. Đánh giá cao tiềm năng thu hút đầu tư của địa phương, ông Lâm Nguyễn Hải Long, Chủ tịch Hiệp hội Tin học TP. Hồ Chí Minh khẳng định, với lợi thế nông nghiệp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, khi doanh nghiệp đầu tư vào Cần Thơ cần tập trung vào các mũi nhọn như hệ thống thông tin, công nghệ nông nghiệp, công nghệ thực phẩm; đồng thời cần sự hỗ trợ mạnh mẽ từ phía Nhà nước để kết nối cung - cầu hiệu quả, phát huy vai trò hạt nhân của Khu công nghệ số Hậu Giang và Khu công nghệ cao Cần Thơ (quy mô 200 ha tại Ô Môn).
Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi khẳng định, kinh tế số là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Lãnh đạo thành phố yêu cầu Sở Khoa học và Công nghệ khẩn trương phối hợp với các sở, ngành và cơ quan thống kê xây dựng phương pháp đo lường tỷ trọng kinh tế số theo từng ngành, lĩnh vực; tham mưu ban hành cơ chế, chính sách giai đoạn 2026–2030 với chỉ tiêu, lộ trình rõ ràng; đồng thời gắn nhiệm vụ phát triển kinh tế số với trách nhiệm người đứng đầu các đơn vị, địa phương nhằm tạo động lực bứt phá bền vững cho Cần Thơ và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long./.
- Từ khóa:
- Cần Thơ
- rào cản
- thúc đẩy
- kinh tế số
- động lực
- tăng trưởng mới



