Việc doanh nghiệp cung cấp thiết bị, chia sẻ nhu cầu công nghệ và phối hợp đào tạo là những bước cụ thể để tăng cường liên kết giữa đơn vị nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp theo Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Đại học Quốc gia Hà Nội đang mở rộng hợp tác với doanh nghiệp và các đại học nghiên cứu nước ngoài. Mới đây, việc tiếp nhận hệ thống robot tự động hóa của Pegatron Việt Nam và thúc đẩy hợp tác với Đại học Montréal (Canada) góp phần mở ra cơ hội đưa các bài toán sản xuất vào nghiên cứu, đồng thời phát triển đội ngũ trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược.
*Đưa bài toán sản xuất vào nghiên cứu
Công ty trách nhiệm hữu hạn Pegatron Việt Nam đã bàn giao hệ thống robot tự động hóa cho Viện Công nghệ thông tin, Đại học Quốc gia Hà Nội để phục vụ nghiên cứu, đào tạo và thực hành. Trên cơ sở thỏa thuận hợp tác đã ký, hai bên hướng tới phối hợp giải quyết các vấn đề kỹ thuật trong dây chuyền sản xuất, đào tạo nâng cao năng lực cho kỹ sư và xem xét xây dựng phòng nghiên cứu chung tại Hòa Lạc. Các lĩnh vực hợp tác tập trung vào trí tuệ nhân tạo (AI), thị giác máy tính, robot và tự động hóa.
Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Nguyễn Hiệu cho rằng, việc tiếp nhận thiết bị hiện đại tạo điều kiện để giảng viên, người học và các nhóm nghiên cứu tiếp cận công nghệ đang được sử dụng trong sản xuất. Đại học Quốc gia Hà Nội đang tập trung nguồn lực cho một số lĩnh vực công nghệ chiến lược, trong đó có AI, công nghệ bán dẫn, tự động hóa và robot. Đây là những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực trình độ cao, đồng thời có nhiều cơ hội gắn hoạt động nghiên cứu, đào tạo của nhà trường với nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp.
Theo ông Nguyễn Hiệu, hai bên cần tiếp tục trao đổi về các yêu cầu cụ thể của nhà máy, nhất là những bài toán liên quan đến cải tiến dây chuyền, tự động hóa và ứng dụng AI trong sản xuất. Khi doanh nghiệp chia sẻ những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành, các nhà khoa học, nhóm nghiên cứu và sinh viên có cơ sở xác định yêu cầu kỹ thuật, lựa chọn hướng tiếp cận và phát triển giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế. Những vấn đề đặt ra tại nhà máy cũng có thể trở thành nội dung thực hành cho người học và bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ kỹ sư.
Từ góc độ đơn vị tiếp nhận và khai thác thiết bị, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Xuân Tú, Viện trưởng Viện Công nghệ thông tin cho rằng, hệ thống robot do Pegatron Việt Nam trao tặng có giá trị nghiên cứu liên ngành, kết hợp robot, thị giác máy tính và AI. Viện đã có kinh nghiệm triển khai các giải pháp công nghệ phục vụ doanh nghiệp. Đây là cơ sở để các nhóm nghiên cứu tiếp tục tham gia giải quyết những yêu cầu kỹ thuật có tính ứng dụng cao do các đối tác công nghiệp đặt ra.
Việc doanh nghiệp cung cấp thiết bị, chia sẻ nhu cầu công nghệ và phối hợp đào tạo kỹ sư là những bước cụ thể để tăng cường liên kết giữa đơn vị nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp theo Nghị quyết số 57-NQ/TW. Hướng xây dựng phòng nghiên cứu chung tại Hòa Lạc, nếu được triển khai sẽ tạo thêm điều kiện để hai bên tổ chức thực hành, thử nghiệm giải pháp và duy trì hợp tác theo các bài toán kỹ thuật của doanh nghiệp.
*Hợp tác quốc tế để phát triển đội ngũ nghiên cứu
Cùng với hợp tác doanh nghiệp, Đại học Quốc gia Hà Nội chú trọng kết nối các nhóm nghiên cứu với đối tác quốc tế và phát triển đội ngũ thông qua đào tạo sau đại học. Tại buổi làm việc với Giáo sư Daniel Jutras, Hiệu trưởng Đại học Montréal, Chủ tịch Hội đồng U15 Canada, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy đề nghị ưu tiên những hoạt động có thể sớm triển khai, trước hết là đào tạo tiến sĩ, trao đổi nghiên cứu sinh và xây dựng các dự án nghiên cứu chung.
Theo hướng hợp tác được đề xuất, giảng viên, nghiên cứu sinh Đại học Quốc gia Hà Nội có thể tham gia các đợt nghiên cứu từ một đến sáu tháng hoặc lâu hơn tại Đại học Montréal. Các đợt nghiên cứu có thể gắn với dự án chung và cơ chế đồng hướng dẫn, tạo điều kiện để nghiên cứu sinh tham gia trực tiếp vào công việc của các nhóm chuyên môn. Hai bên cũng trao đổi về việc kết nối giảng viên hướng dẫn, lựa chọn lĩnh vực nghiên cứu phù hợp và khai thác các nguồn hỗ trợ hiện có, trong đó có chương trình học bổng Canada - ASEAN SEED dành cho các đợt học tập, nghiên cứu ngắn hạn.
Giáo sư Daniel Jutras cho biết, Đại học Montréal quan tâm thúc đẩy hợp tác quốc tế trong đào tạo sau đại học, nghiên cứu liên ngành và trao đổi học thuật. Phía đối tác cho biết, nhiều hoạt động nghiên cứu sau đại học, nhất là trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên, y dược và AI có thể sử dụng tiếng Anh. Đây là điều kiện thuận lợi để giảng viên và nghiên cứu sinh Đại học Quốc gia Hà Nội tham gia các nhóm nghiên cứu tại Montréal.
Hai đại học trao đổi về khả năng nghiên cứu chung trong các lĩnh vực AI, công nghệ lượng tử, vật liệu mới và đô thị thông minh. Đại học Montréal có thế mạnh về AI với Mila - viện nghiên cứu chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo và IVADO - tổ chức thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng AI và chuyển giao tri thức. Hai bên cũng xem xét khả năng kết nối Trường Đại học Y Dược thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu y khoa và hệ thống bệnh viện đại học của Montréal để trao đổi giảng viên, nghiên cứu sinh và triển khai nghiên cứu chung.
Giới thiệu định hướng phát triển của Đại học Quốc gia Hà Nội, ông Bùi Thế Duy cho biết, cơ sở Hòa Lạc đang được phát triển theo hướng gắn đào tạo với nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và hợp tác doanh nghiệp. AI, công nghệ số, 5G, tự động hóa và robot là những lĩnh vực được chú trọng. Đại học Quốc gia Hà Nội quan tâm đến kinh nghiệm tổ chức nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ của Canada trong quá trình xây dựng hạ tầng nghiên cứu tại Hòa Lạc, trong đó có định hướng phối hợp với Viettel xây dựng phòng thí nghiệm công nghệ 5G.
Trong khuôn khổ buổi làm việc, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Montréal đã ký thỏa thuận hợp tác học thuật, hướng tới triển khai các hoạt động đào tạo, nghiên cứu chung về đô thị, kiến trúc, quy hoạch và phát triển bền vững. Đây là những lĩnh vực có thể kết nối chuyên môn của nhiều nhóm nghiên cứu, phù hợp với định hướng hợp tác liên ngành của hai đại học.
Việc gắn đào tạo tiến sĩ với dự án chung, đồng hướng dẫn và trao đổi nghiên cứu sinh là một hướng cụ thể để thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển nhân lực trình độ cao. Cùng với các bài toán do doanh nghiệp đặt ra, hợp tác quốc tế tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu của Đại học Quốc gia Hà Nội tiếp cận phương pháp, hạ tầng và kinh nghiệm thử nghiệm công nghệ phục vụ những lĩnh vực đang được ưu tiên./.


