Yêu cầu thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và làm chủ các công nghệ chiến lược đặt ra nhiệm vụ quan trọng đối với các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Thông qua hợp tác với doanh nghiệp và đối tác quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội đang từng bước thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay không người lái (UAV), truyền thông lượng tử, an ninh mạng và robot. Các hoạt động này góp phần cụ thể hóa yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW.
*Đưa nghiên cứu khoa học đến gần hơn với thực tiễn
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất và đổi mới phương thức quản trị quốc gia. Trong đó, yêu cầu thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và làm chủ các công nghệ chiến lược đặt ra nhiệm vụ quan trọng đối với các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Viện Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia Hà Nội vừa phối hợp với Công ty HTI Group tổ chức chương trình thực nghiệm thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ dành cho các đơn vị nghiệp vụ thuộc Công an thành phố Hà Nội và Công an tỉnh Lào Cai. Đây là hoạt động cụ thể nhằm phát huy hiệu quả Khu thử nghiệm thiết bị bay không người lái (UAV) VNU – HTI, đồng thời tăng cường kết nối giữa nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp và nhu cầu ứng dụng thực tế.
Trong đó, có nhiều dòng UAV có đặc tính kỹ thuật và khả năng ứng dụng khác nhau như UAV vận tải có trọng lượng 194 kg, tốc độ bay 50 km/h; UAV trinh sát có trọng lượng 12 kg, tốc độ bay từ 70-100 km/h, được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ nhận diện, phát hiện và theo dõi đối tượng.
Thông qua các tình huống thực tế, lực lượng nghiệp vụ có điều kiện kiểm chứng khả năng vận hành, tính năng kỹ thuật và mức độ đáp ứng yêu cầu công tác của từng dòng thiết bị. Những ý kiến phản hồi từ người sử dụng sẽ trở thành cơ sở để các nhà khoa học và doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện thiết kế, thuật toán, tính năng và khả năng vận hành của sản phẩm.
Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy cho biết, các nhóm nghiên cứu của Đại học Quốc gia Hà Nội cần phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp để cùng giải quyết những bài toán công nghệ phát sinh từ thực tiễn. Theo đó, việc phát triển sản phẩm công nghệ phải xuất phát từ yêu cầu cụ thể của đơn vị sử dụng, qua đó nâng cao hiệu quả nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ và tăng khả năng ứng dụng của các sản phẩm.
Định hướng này cho thấy sự chuyển dịch trong cách thức tổ chức hoạt động nghiên cứu, từ chú trọng phát triển công nghệ trong phòng thí nghiệm sang tăng cường thử nghiệm, đánh giá và hoàn thiện sản phẩm trong môi trường ứng dụng thực tế. Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành các sản phẩm công nghệ có giá trị ứng dụng.
*Mở rộng hợp tác quốc tế
Việc kết hợp giữa nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và hợp tác với doanh nghiệp, đối tác quốc tế cũng góp phần tạo dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong đại học. Đây là nền tảng để nâng cao năng lực hấp thụ, làm chủ và phát triển công nghệ, đồng thời tăng cường khả năng tham gia vào chuỗi giá trị công nghệ trong nước và quốc tế.
Vừa qua, Đại học Quốc gia Hà Nội đã có buổi làm việc với Đại học Kỹ thuật Thông tin và Truyền thông Moscow (MTUCI), Liên bang Nga. Hai bên trao đổi về tiến độ triển khai chương trình liên kết đào tạo thạc sĩ trong lĩnh vực truyền thông lượng tử, đồng thời thảo luận các định hướng mở rộng hợp tác nghiên cứu trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Đại học Kỹ thuật Thông tin và Truyền thông Moscow (MTUCI), Liên bang Nga đề xuất nghiên cứu khả năng thành lập Trung tâm Nghiên cứu Lượng tử chung Việt Nam – Liên bang Nga, qua đó tăng cường kết nối đội ngũ chuyên gia, triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu và thúc đẩy ứng dụng công nghệ. Bên cạnh lĩnh vực lượng tử, hai bên cũng bày tỏ mong muốn mở rộng hợp tác trong trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, robot và thiết bị bay không người lái.
Phó Giám đốc thường trực Đại học Quốc gia Hà Nội Nguyễn Hiệu đánh giá cao kết quả hợp tác giữa hai đại học kể từ khi ký kết thỏa thuận vào tháng 10/2024. Trong đó, chương trình liên kết đào tạo thạc sĩ Mạng truyền thông lượng tử được xác định là một nội dung trọng tâm, hướng tới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ mới, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và bảo đảm an toàn thông tin.
Đến nay, Trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Kỹ thuật Thông tin và Truyền thông Moscow đã phối hợp xây dựng chương trình theo mô hình liên kết đào tạo đồng cấp bằng, kết hợp thế mạnh chuyên môn của hai cơ sở đào tạo và bảo đảm phù hợp với quy định của Việt Nam và Liên bang Nga. Hai bên đang tiếp tục trao đổi, tháo gỡ những vấn đề liên quan đến cấu trúc chương trình, công nhận tín chỉ và thủ tục triển khai, hướng tới sớm đưa chương trình vào thực tế.
Phó Giám đốc thường trực Nguyễn Hiệu thông tin, Đại học Quốc gia Hà Nội sẵn sàng phối hợp thúc đẩy những sáng kiến hợp tác có tính thực tiễn và khả năng triển khai lâu dài. Đại học Quốc gia Hà Nội định hướng phát triển tại Hòa Lạc thành đô thị đại học gắn với nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ, trong đó hệ thống phòng thí nghiệm, khu thử nghiệm và sự tham gia của doanh nghiệp sẽ tạo điều kiện kết nối đào tạo với nghiên cứu và thực hành.
Các hoạt động của Đại học Quốc gia Hà Nội ngoài trao đổi chuyên môn đã từng bước hình thành những không gian hợp tác cụ thể, từ khu thử nghiệm công nghệ, chương trình đào tạo liên kết đến định hướng xây dựng trung tâm nghiên cứu chung. Từ đó, các nhà khoa học có thêm điều kiện tiếp cận các bài toán thực tiễn; doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình nghiên cứu và phát triển sản phẩm; các đơn vị ứng dụng có cơ hội tham gia đánh giá, phản hồi và đặt hàng công nghệ.
Việc kết hợp giữa nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và hợp tác với doanh nghiệp, đối tác quốc tế cũng góp phần tạo dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong đại học. Đây là nền tảng để nâng cao năng lực hấp thụ, làm chủ và phát triển công nghệ, đồng thời tăng cường khả năng tham gia vào chuỗi giá trị công nghệ trong nước và quốc tế.
Trong bối cảnh các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, lượng tử, robot, UAV và an ninh mạng ngày càng có vai trò quan trọng, việc chủ động xây dựng năng lực nghiên cứu và phát triển các công nghệ này có ý nghĩa thiết thực đối với mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ của đất nước.
Với định hướng phát triển đô thị đại học tại Hòa Lạc gắn với nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội đang từng bước kết nối nguồn lực khoa học trong nước với tri thức, kinh nghiệm quốc tế và nhu cầu từ thực tiễn. Qua đó, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW bằng những chương trình hợp tác, nhiệm vụ nghiên cứu và sản phẩm công nghệ có địa chỉ ứng dụng rõ ràng, đóng góp vào quá trình nâng cao năng lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia./.
