Trước đó, ngày 17/5, Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc trẻ em, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp nhận bé trai N.Q.B (13 tuổi, ngụ xã Bình Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh) trong tình trạng nguy kịch.
Ngày 27/5, thông tin từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh, đơn vị này vừa cứu sống một bé trai 13 tuổi mắc não mô cầu nguy kịch. Bệnh nhi này không tiếp xúc với người mắc/nghi mắc não mô cầu và chưa từng tiêm phòng vaccine não mô cầu.
Trước đó, ngày 17/5, Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc trẻ em, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp nhận bé trai N.Q.B (13 tuổi, ngụ xã Bình Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh) trong tình trạng nguy kịch.
Theo lời kể của người nhà, trước nhập viện khoảng 17 giờ, em xuất hiện sốt cao liên tục, đau đầu dữ dội, nôn ói, đau bụng, tiêu lỏng, mệt đừ. Khi nhập viện, bé trai có nhiều dấu hiệu cảnh báo nặng của nhiễm não mô cầu như, tử ban rải rác toàn thân lan nhanh, xuất huyết kết mạc mắt phải, cổ gượng, sau đó, nhanh chóng rơi vào tình trạng ngủ gà, lơ mơ, thở chậm và nông. Đặc biệt, có thời điểm mạch của em tụt xuống chỉ còn khoảng 42 lần/phút trong khi huyết áp tăng vọt đến 220/120 mmHg - dấu hiệu báo động của tình trạng tăng áp lực nội sọ nặng và nguy cơ tụt não, tử vong cao nếu không được xử trí kịp thời.
Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc trẻ em đã khẩn trương triển khai hàng loạt biện pháp hồi sức tích cực: Điều trị kháng sinh sớm, kiểm soát đường thở, đặt nội khí quản thở máy, xử trí phù não tích cực, theo dõi huyết động và thần kinh liên tục nhằm giành lại sự sống cho bệnh nhi.
Kết quả xét nghiệm dịch não tủy ghi nhận tình trạng viêm màng não mủ điển hình với bạch cầu tăng rất cao, đạm tăng, lactate tăng mạnh. Tiến hành chụp MRI não cũng cho thấy có tụ mủ lượng ít khu trú tại sừng chẩm não thất bên trái. Đặc biệt, kết quả PCR của Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh đã xác định dương tính với vi khuẩn Neisseria meningitidis serogroup B trong cả bệnh phẩm dịch não tủy và sang thương da.
Nhờ được chẩn đoán sớm và xử trí tích cực, sau 3 ngày điều trị, bệnh nhi đã được cai máy thở và rút nội khí quản thành công. Sau 10 ngày điều trị, em tỉnh táo hoàn toàn, tiếp xúc tốt, đi lại và sinh hoạt bình thường, được xuất viện trong tình trạng ổn định. Qua khai thác dịch tễ, bệnh nhi không ghi nhận tiếp xúc với người mắc/nghi mắc não mô cầu, không đi đâu xa trong vòng 6 tháng gần đây và chưa từng tiêm phòng vaccine não mô cầu. Các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới nhận định, bệnh có thể xuất hiện rải rác ngay trong cộng đồng và tiến triển cực kỳ nhanh chóng chỉ trong vài giờ.
Theo các bác sĩ, bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể dẫn đến viêm màng não mủ, nhiễm trùng huyết tối cấp và tử vong nhanh chóng. Bệnh lây qua đường hô hấp, đặc biệt trong môi trường đông người như trường học, ký túc xá hoặc gia đình có tiếp xúc gần. Ở những nơi có bệnh lưu hành, có khoảng 5-10% người bị nhiễm não mô cầu khuẩn ở hầu họng mà không có triệu chứng lâm sàng. Đây là nhóm người lành mang trùng không chỉ không bị ảnh hưởng bởi vi khuẩn mà còn có thể sống chung với nó trong thời gian dài ở dạng "cộng sinh". Tuy nhiên, họ vẫn là nguồn lây nhiễm tiềm tàng, có thể truyền bệnh qua các giọt bắn đường hô hấp (khi nói chuyện, ho, hắt hơi) cho những người xung quanh. Vì thế, nhiễm khuẩn không triệu chứng thường gặp trong các vụ dịch, là nguồn lây nhiễm quan trọng trong cộng đồng.
Thống kê cho thấy, khoảng 50 - 70% trẻ nhập viện do viêm não mô cầu có nguy cơ tử vong. Nếu may mắn được cứu sống, vẫn có khoảng 20% trẻ bị di chứng như, bại não, chậm phát triển tâm thần vận động, suy thận cấp, tổn thương gan, đoạn chi… Bất kể trẻ em, thanh thiếu niên hay người lớn đều có nguy cơ mắc bệnh nếu hệ miễn dịch suy giảm hoặc thiếu biện pháp phòng ngừa. Tuy nhiên, trẻ nhỏ dưới 5 tuổi và thanh thiếu niên từ 16 - 23 tuổi thường là nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất.
Để phòng bệnh một cách chủ động và hiệu quả nhất, các bác sĩ khuyến cáo, tiêm ngừa vaccine vẫn là giải pháp hàng đầu. Hiện nay đã có các loại vaccine phòng não mô cầu thuộc nhiều nhóm huyết thanh khác nhau như, B, C, ACYW. Do mỗi loại vaccine chỉ có tác dụng bảo vệ đối với những nhóm huyết thanh nhất định, người dân được khuyến khích tiêm chủng đầy đủ theo tư vấn và khuyến cáo chuyên môn để tăng hiệu quả bảo vệ toàn diện trước căn bệnh có diễn tiến nhanh, khó lường này./.
