Các bệnh viện đạt tiêu chuẩn phải hoàn thành liên thông kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, góp phần hạn chế tình trạng chỉ định trùng lặp, giảm chi phí khám, chữa bệnh và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.
Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức quản lý và cung cấp dịch vụ y tế, từ xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử đến số hóa quy trình khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Chính phủ đặt mục tiêu hoàn thành tích hợp Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID cho 100% người dân trước ngày 30/6/2027. Cùng với đó, trong năm 2026, các bệnh viện đạt tiêu chuẩn phải hoàn thành liên thông kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, góp phần hạn chế tình trạng chỉ định trùng lặp, giảm chi phí khám, chữa bệnh và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành y tế đang tập trung hoàn thiện hạ tầng công nghệ, chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao năng lực nhân lực và đổi mới quy trình hoạt động. Thực tiễn triển khai tại thành phố Cần Thơ và Bệnh viện Đa khoa khu vực Đông Triều (Quảng Ninh) cho thấy những kết quả bước đầu, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục tháo gỡ khó khăn để chuyển đổi số đi vào thực chất.
* Hoàn thiện dữ liệu, đẩy nhanh tiến độ Sổ sức khỏe điện tử
Việc tạo lập Sổ sức khỏe điện tử cho người dân tại thành phố Cần Thơ đang được đẩy mạnh, song tiến độ vẫn còn khoảng cách so với mục tiêu đề ra. Đến giữa tháng 10/2026, thành phố đã khởi tạo 1.202.765 Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, tương đương 37,16% dân số. Tỷ lệ này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tăng tốc thu thập, chuẩn hóa và liên thông dữ liệu khám sức khỏe.
Theo ông Hoàng Quốc Cường, Giám đốc Sở Y tế thành phố Cần Thơ, một trong những giải pháp được ngành y tế triển khai là tạo lập hồ sơ từ dữ liệu khám sức khỏe và mã định danh công dân, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng thuộc Bộ Công an để hỗ trợ đồng bộ, tích hợp thông tin trên nền tảng VNeID.
Theo Quyết định số 1551/QĐ-BYT ngày 31/5/2026 của Bộ Y tế, việc thu thập, cập nhật và kết nối dữ liệu khám sức khỏe cần được thực hiện đồng bộ, bảo đảm thông tin được xác thực, đối soát, gắn đúng người, hạn chế trùng lặp và có thể sử dụng trong những lần khám tiếp theo. Đây cũng là yêu cầu quan trọng để Sổ sức khỏe điện tử không chỉ dừng ở việc khởi tạo hồ sơ mà thực sự trở thành công cụ quản lý sức khỏe lâu dài.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ, yêu cầu ngành y tế tăng cường kiểm tra tiến độ tại từng cơ sở, đối chiếu số lượt khám với số hồ sơ đã nhập, gửi và đồng bộ thành công; phân loại các trường hợp tồn đọng để xác định nguyên nhân và trách nhiệm xử lý. Các cơ sở y tế cần phối hợp hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng VNeID, tích hợp thẻ bảo hiểm y tế và chuẩn bị thông tin định danh khi đi khám.
Đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người không có điện thoại thông minh hoặc hạn chế kỹ năng số, chính quyền cơ sở và các tổ chức đoàn thể cần tăng cường hỗ trợ trực tiếp, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận các tiện ích y tế số.
Bên cạnh khó khăn về công nghệ và nhân lực, kinh phí, thủ tục triển khai cũng là những vấn đề cần được tháo gỡ. Theo Kế hoạch số 465/KH-UBND ngày 30/9/2026 của UBND thành phố Cần Thơ, tổng kinh phí dự kiến thực hiện nhiệm vụ trong năm 2026 là 193 tỷ đồng, từ ngân sách nhà nước, nguồn huy động và các nguồn hợp pháp khác.
Thành phố giao Sở Y tế làm đầu mối, phối hợp với Sở Tài chính rà soát nhu cầu kinh phí, hướng dẫn địa phương xử lý các khoản phát sinh, thống nhất quy trình lập dự toán, thanh toán và quyết toán. Đối với vướng mắc về tư cách pháp nhân khi ký hợp đồng, lãnh đạo thành phố yêu cầu UBND cấp xã giao đơn vị chuyên môn phù hợp đại diện ký kết đặt hàng dịch vụ công theo quy định, không để khó khăn về thủ tục làm ảnh hưởng tiến độ thực hiện.
Theo kế hoạch, đến cuối năm 2026, toàn bộ người dân thành phố được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm và kết quả được cập nhật vào Sổ sức khỏe điện tử. Đây là cơ sở để từng bước hình thành dữ liệu sức khỏe đầy đủ, phục vụ công tác quản lý, dự phòng và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
* Số hóa quy trình, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh
Song song với xây dựng dữ liệu sức khỏe điện tử, chuyển đổi số tại các cơ sở khám, chữa bệnh đang tạo ra những thay đổi trực tiếp trong quy trình tiếp đón, chẩn đoán và điều trị. Tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, việc ứng dụng đồng bộ công nghệ thông tin đang từng bước hiện thực hóa mô hình bệnh viện thông minh, hướng tới lấy người bệnh làm trung tâm.
Từ năm 2026, cùng với việc đưa tòa nhà 8 tầng sau cải tạo, mở rộng vào hoạt động và đầu tư hệ thống máy chủ hiện đại, bệnh viện triển khai số hóa toàn trình. Người bệnh có thể đăng ký khám bằng căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID, VssID tại kiosk tự phục vụ. Các thông tin, chỉ định và kết quả khám được quản lý bằng mã QR, thay thế phần lớn giấy tờ trước đây.
Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Văn Tùng, Trưởng khoa Răng Hàm Mặt - Mắt - Tai Mũi Họng, cho biết hệ thống mới giúp kết quả cận lâm sàng được tự động truyền về phòng khám, rút ngắn thời gian kê đơn từ 15-20 phút xuống còn 1-2 phút. Thời gian chờ khám trung bình của người bệnh giảm từ 22-28 phút xuống khoảng 17 phút/lượt; tỷ lệ hài lòng đạt 96,6%.
Không chỉ cải thiện quy trình hành chính, công nghệ còn được ứng dụng sâu trong hoạt động chuyên môn. Hệ thống chuyển mẫu xét nghiệm tự động giúp rút ngắn thời gian vận chuyển bệnh phẩm từ 5-10 phút xuống dưới 1 phút. Mô hình “Xe tiêm thông minh” kết nối với bệnh án điện tử, sử dụng mã định danh người bệnh và mã thuốc để đối chiếu y lệnh, đồng thời cảnh báo nguy cơ sai sót về thuốc, liều lượng và thời gian sử dụng.
Trong khi đó, hệ thống PACS cho phép lưu trữ, truyền tải và đọc hình ảnh chẩn đoán trên máy tính, thiết bị di động mà không cần in phim. Việc kết nối dữ liệu giữa các bộ phận giúp bác sĩ tiếp cận thông tin nhanh hơn, hỗ trợ quá trình chẩn đoán và theo dõi điều trị.
Hiệu quả ứng dụng công nghệ được thể hiện qua quy mô hoạt động của bệnh viện. Trong 9 tháng năm 2026, đơn vị tiếp nhận 157.669 lượt khám, đạt 122,2% kế hoạch; thực hiện 460.140 lượt xét nghiệm, 39.923 lượt siêu âm, 3.312 ca nội soi tiêu hóa, tăng 415% so với cùng kỳ; 4.531 lượt chụp CT-Scanner và 1.014 lượt chụp MRI.
Theo ông Lê Kỳ Trường, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Đông Triều, chuyển đổi số góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí in ấn, lưu trữ hồ sơ, đồng thời tăng tính minh bạch trong quản lý tài chính và y lệnh điều trị. Bệnh viện hiện duy trì hoạt động hội chẩn từ xa với các cơ sở y tế tuyến tỉnh và Trung ương, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn và giữ tỷ lệ chuyển tuyến ở mức 2,79%.
Để đáp ứng yêu cầu vận hành hệ thống mới, 100% cán bộ, y bác sĩ của bệnh viện đã được đào tạo kỹ năng số. Đơn vị cũng tổ chức các đoàn khám lưu động, khám tầm soát miễn phí cho gần 8.000 người dân tại các phường An Sinh, Bình Khê và Đông Triều, kết hợp số hóa dữ liệu sức khỏe.
* Hướng tới hệ thống y tế kết nối, lấy người dân làm trung tâm
Từ thực tiễn triển khai tại Cần Thơ và Đông Triều có thể thấy, chuyển đổi số y tế không chỉ là ứng dụng phần mềm hay thay thế hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử, mà là quá trình đổi mới toàn diện phương thức quản lý, tổ chức khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe. Trong đó, dữ liệu phải được chuẩn hóa, cập nhật thường xuyên và có khả năng kết nối, chia sẻ giữa các cơ sở y tế.
Thời gian tới, Bệnh viện Đa khoa khu vực Đông Triều định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu lớn, tăng cường liên thông thông tin giữa các tuyến, phục vụ quản lý sức khỏe người dân xuyên suốt vòng đời theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị. Cùng với đó, việc mở rộng hội chẩn từ xa, hoàn thiện bệnh án điện tử và nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ y tế tiếp tục được chú trọng.
Trong khi đó, với Cần Thơ, nhiệm vụ trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ tạo lập Sổ sức khỏe điện tử, bảo đảm dữ liệu khám sức khỏe được cập nhật đầy đủ, chính xác và đồng bộ trên VNeID; đồng thời tháo gỡ các vướng mắc về kinh phí, nhân lực, hạ tầng và cơ chế phối hợp tại tuyến cơ sở.
Để các mục tiêu chuyển đổi số đạt hiệu quả thực chất, ngành y tế, chính quyền địa phương, cơ quan công an và các đơn vị công nghệ cần có sự phối hợp chặt chẽ; xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả thực hiện ở từng khâu. Đặc biệt, thông tin cá nhân cần bảo đảm an toàn, bảo mật; những nhóm người dân còn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ cần được hỗ trợ.
Khi dữ liệu sức khỏe được kết nối thông suốt, quy trình khám, chữa bệnh được số hóa đồng bộ, người dân sẽ giảm thời gian chờ đợi, hạn chế thủ tục và chi phí không cần thiết, đồng thời được theo dõi, chăm sóc sức khỏe liên tục. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống y tế hiện đại, hiệu quả, công bằng và đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân; giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí và hướng tới xây dựng hệ thống y tế hiện đại, liên thông./.
