Chuyển đổi số đang tạo thêm cơ hội để thanh niên nông thôn đổi mới phương thức sản xuất, quảng bá và tiêu thụ nông sản.
Từ việc sử dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử đến xây dựng thương hiệu sản phẩm, nhiều đoàn viên, thanh niên đã chủ động đưa nông sản địa phương tiếp cận thị trường rộng hơn. Những cách làm này góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đồng thời mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho thanh niên trên chính quê hương mình.
*Đưa nông sản lên không gian số
Lâm Đồng có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, với nhiều sản phẩm có khả năng tham gia thị trường trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, bên cạnh yêu cầu nâng cao chất lượng sản xuất, việc xây dựng thương hiệu, tìm kiếm đầu ra và kết nối trực tiếp với người tiêu dùng cũng đặt ra nhiều thách thức đối với các cơ sở sản xuất, nhất là những mô hình kinh tế do thanh niên làm chủ.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số đang trở thành một phương thức hỗ trợ phát triển kinh tế nông nghiệp. Thay vì chỉ tập trung vào sản lượng, thanh niên được khuyến khích quan tâm hơn đến nhu cầu thị trường, giá trị sản phẩm, phương thức phân phối và khả năng xây dựng thương hiệu.
Theo Phó Bí thư Tỉnh đoàn Lâm Đồng Trần Việt Anh, chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà cần trở thành phương thức sản xuất mới, giúp thanh niên nông thôn chuyển từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, lấy giá trị gia tăng làm thước đo thay vì chỉ dựa vào sản lượng.
Để hỗ trợ quá trình chuyển đổi này, các cấp bộ Đoàn tổ chức tập huấn kỹ năng số, hướng dẫn thanh niên tiếp cận thương mại điện tử, quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội và vận hành gian hàng trực tuyến. Nội dung đào tạo tập trung vào kỹ năng xây dựng câu chuyện thương hiệu, livestream bán hàng tại vườn, giới thiệu quy trình sản xuất và kết nối với người tiêu dùng thông qua các nền tảng như TikTok Shop, Shopee, PostMart.
Cùng với kỹ năng kinh doanh trực tuyến, thanh niên được hướng dẫn tiếp cận các quy trình sản xuất an toàn, tiêu chuẩn chất lượng và quy định liên quan đến thương mại điện tử. Việc kết hợp thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất với hình ảnh, video giới thiệu sản phẩm giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở lựa chọn, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở sản xuất xây dựng uy tín trên thị trường.
Trong Tháng Thanh niên năm 2026, tại Lâm Đồng có 531 ý tưởng, sáng kiến được đề xuất; hơn 7,4 tỷ đồng vốn vay được giải ngân để hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế. Tỉnh đoàn cũng phát động đợt cao điểm phong trào “Bình dân học vụ số” trong thanh niên nông thôn, với phương châm mỗi thanh niên hỗ trợ, hướng dẫn ít nhất một người dân.
Toàn tỉnh duy trì hoạt động của 808 tổ công nghệ số cộng đồng, với 5.486 đoàn viên, thanh niên tham gia nòng cốt. Lực lượng này trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt, kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID, tiếp cận kỹ năng số và sử dụng các nền tảng thương mại điện tử. Hơn 5.500 lượt người dân đã được hỗ trợ thông qua các hoạt động này.
Từ những hoạt động trên, vai trò của đoàn viên, thanh niên không chỉ dừng ở việc sử dụng công nghệ để bán sản phẩm của gia đình hoặc cơ sở sản xuất. Họ còn trở thành lực lượng hướng dẫn người dân tiếp cận phương thức kinh doanh mới, từng bước đưa hoạt động sản xuất, tiêu thụ nông sản lên môi trường số.
Tuy nhiên, chuyển đổi số trong kinh tế nông thôn vẫn cần được hỗ trợ lâu dài. Theo Phó Bí thư Tỉnh đoàn Lâm Đồng Trần Việt Anh, cần xây dựng nền tảng học tập kỹ năng số thống nhất, với các bài giảng trực quan, dễ tiếp cận và có hỗ trợ ngôn ngữ của đồng bào dân tộc thiểu số để các địa phương có thể triển khai đồng bộ.
Bên cạnh kiến thức và kỹ năng, vốn cũng là một trong những điều kiện quan trọng để thanh niên đầu tư sản xuất, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường. Việc nghiên cứu điều chỉnh điều kiện vay, nâng hạn mức vốn đối với các dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nông nghiệp công nghệ cao sẽ giúp thanh niên có thêm nguồn lực triển khai ý tưởng. Các đội hình tình nguyện hỗ trợ chuyển đổi số cộng đồng cũng cần được bảo đảm điều kiện hoạt động để duy trì hiệu quả sau những đợt cao điểm.
*Hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ kinh tế thanh niên
Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước. Đối với khu vực nông thôn, yêu cầu này không chỉ đặt ra ở việc ứng dụng công nghệ trong canh tác mà còn bao gồm quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, kết nối thị trường và nâng cao giá trị nông sản.
Để thanh niên tham gia sâu hơn vào quá trình này, cần có hệ thống hỗ trợ đồng bộ, từ đào tạo kỹ năng, tư vấn mô hình kinh doanh đến kết nối vốn, doanh nghiệp và thị trường. Thời gian qua, Trung ương Đoàn triển khai Đề án “Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2022-2030”, tập trung hỗ trợ thanh niên phát triển ý tưởng, nâng cao năng lực quản trị và tiếp cận các nguồn lực phục vụ sản xuất, kinh doanh.
Cuộc thi “Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn” năm 2026 được tổ chức theo hướng không chỉ lựa chọn ý tưởng mà còn hỗ trợ hoàn thiện mô hình kinh doanh, kết nối nguồn lực và tiếp cận vốn. Cách tiếp cận này góp phần chuyển hoạt động khởi nghiệp từ việc phát động phong trào sang hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển dự án.
Ở cấp cơ sở, trong Tháng Thanh niên năm 2026, hơn 900 hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp được tổ chức, tiếp cận trên 26.000 đoàn viên, thanh niên. Các hình thức hỗ trợ như tập huấn kỹ năng làm kinh tế, tư vấn mô hình sản xuất, kết nối vốn vay và giới thiệu sản phẩm tạo thêm điều kiện để thanh niên thử nghiệm ý tưởng, từng bước hình thành năng lực kinh doanh.
Theo số liệu tổng hợp trong báo cáo về Đề án “Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2022-2030”, đã có hơn 20.000 dự án được hỗ trợ, gần 39.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh của thanh niên tiếp cận nguồn vốn và hơn 450.000 thanh niên được đào tạo, nâng cao năng lực khởi nghiệp, quản trị. Cùng với đó, hơn 500 mô hình, tổ hợp tác, hợp tác xã thanh niên đang hoạt động trong các lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế số, thương mại điện tử và kinh tế xanh.
Việc tham gia chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) cũng tạo thêm cơ hội để các mô hình kinh tế thanh niên nâng cao chất lượng, hoàn thiện bao bì, nhãn hiệu và mở rộng kênh phân phối. Khi kết hợp với thương mại điện tử, sản phẩm địa phương có thể tiếp cận người tiêu dùng ngoài phạm vi địa bàn, giảm phụ thuộc vào các kênh tiêu thụ truyền thống.
Thực tế cho thấy, hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế trong bối cảnh chuyển đổi số không thể chỉ tập trung vào việc hướng dẫn sử dụng các nền tảng trực tuyến. Quan trọng hơn là giúp người trẻ hiểu thị trường, làm chủ quy trình sản xuất, bảo đảm chất lượng, xây dựng thương hiệu và tổ chức hoạt động kinh doanh phù hợp. Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong một mô hình sản xuất, kinh doanh có khả năng tạo ra giá trị và duy trì lâu dài.
Với thanh niên nông thôn, trở thành “đại sứ nông sản” không đơn thuần là đưa sản phẩm lên mạng xã hội hay livestream bán hàng. Đó còn là quá trình thay đổi tư duy sản xuất, chủ động tiếp cận thị trường, ứng dụng công nghệ và kết nối các nguồn lực để nâng cao giá trị hàng hóa. Khi được hỗ trợ về kỹ năng, vốn và môi trường khởi nghiệp, thanh niên có thể trở thành lực lượng quan trọng đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào kinh tế nông thôn, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 57-NQ/TW./.
