Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú, dịch vụ căng tin trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông.
Dự thảo hướng tới chuẩn hóa toàn bộ quy trình tổ chức bữa ăn, từ lựa chọn đơn vị cung cấp, xây dựng và công khai thực đơn đến tiếp nhận, chế biến, giao nhận, lưu mẫu và ứng phó sự cố; đồng thời tăng cường vai trò giám sát của cha mẹ học sinh.
Dự thảo được xây dựng nhằm thiết lập quy trình tổ chức bữa ăn rõ ràng, minh bạch, bảo đảm an toàn thực phẩm và chất lượng dinh dưỡng; đồng thời phân định trách nhiệm của chính quyền địa phương, cơ quan quản lý giáo dục, nhà trường, đơn vị cung cấp dịch vụ và gia đình.
Theo dự thảo, quy trình tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú được quy định xuyên suốt từ xây dựng kế hoạch hằng năm, lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ, xây dựng và công khai thực đơn đến tiếp nhận, bảo quản, chế biến, vận chuyển, giao nhận, phục vụ bữa ăn, kiểm tra, giám sát và quản lý kinh phí.
Trước mỗi năm học, cơ sở giáo dục căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao và nhu cầu thực tế để xây dựng kế hoạch tổ chức bữa ăn theo từng nhóm học sinh. Trong đó, phân biệt học sinh được hưởng chính sách hỗ trợ và học sinh có nhu cầu sử dụng bữa ăn nhưng không thuộc diện hỗ trợ.
Một trong những yêu cầu đáng chú ý của dự thảo là thực đơn phải được xây dựng theo hướng dẫn chuyên môn về dinh dưỡng của Bộ Y tế và chương trình giáo dục mầm non; phù hợp với lứa tuổi, nhu cầu năng lượng, số bữa ăn và định mức suất ăn.
Thực đơn phải được công khai theo ngày hoặc tuần trước khi tổ chức bữa ăn và cập nhật kịp thời khi có thay đổi. Quy định này giúp cha mẹ học sinh có thông tin để theo dõi, giám sát chất lượng bữa ăn của con em mình.
Việc lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ phải tuân thủ quy định về đấu thầu, ngân sách, quản lý, sử dụng tài sản công và các quy định pháp luật có liên quan, phù hợp với việc phân cấp, ủy quyền, giao nhiệm vụ của chính quyền địa phương.
Các tiêu chí lựa chọn phải làm rõ năng lực cung cấp, điều kiện an toàn thực phẩm, nguồn gốc và khả năng truy xuất thực phẩm, điều kiện bảo quản, vận chuyển, chất lượng dịch vụ và phương án xử lý sự cố.
Dự thảo nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm và chất lượng dinh dưỡng trong toàn bộ quá trình tổ chức bữa ăn, đồng thời xác định trách nhiệm tương ứng với từng hình thức tổ chức.
Đối với cơ sở giáo dục tự tổ chức nấu ăn, nhà trường chủ động bố trí nhân sự, cơ sở vật chất, mua nguyên liệu, chế biến và phục vụ bữa ăn; đồng thời chịu trách nhiệm quản lý, giám sát các khâu thuộc phạm vi tổ chức của mình.
Trường hợp thuê dịch vụ nấu ăn hoặc cung cấp suất ăn, trách nhiệm của các bên được xác định trên cơ sở thẩm quyền, phân cấp và hợp đồng. Đơn vị cung cấp phải bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm, giá trị dinh dưỡng, số lượng, thực đơn và thời gian giao nhận theo thỏa thuận.
Đáng chú ý, với suất ăn được chế biến ngoài trường, đơn vị cung cấp có trách nhiệm kiểm soát an toàn thực phẩm, thực hiện kiểm thực ba bước và lưu mẫu tại nơi chế biến. Nhà trường có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra, giám sát và lưu mẫu tại nơi sử dụng theo quy định.
Việc quy định rõ từng khâu và trách nhiệm của các bên nhằm tạo căn cứ để nhà trường tổ chức, quản lý bữa ăn thống nhất; giúp cơ quan quản lý thuận lợi trong kiểm tra và xác định trách nhiệm khi xảy ra vi phạm hoặc sự cố.
Dự thảo đề cao vai trò giám sát của cha mẹ hoặc người giám hộ học sinh. Theo đó, gia đình có thể tham gia giám sát quy trình tổ chức bữa ăn bằng hình thức phù hợp; phản ánh, kiến nghị với nhà trường hoặc cơ quan có thẩm quyền về những vấn đề liên quan đến bữa ăn của học sinh.
Cha mẹ, người giám hộ cũng có trách nhiệm cung cấp kịp thời cho nhà trường những thông tin cần thiết về tình trạng sức khỏe, dị ứng thực phẩm và chế độ ăn đặc thù của học sinh để có phương án tổ chức bữa ăn phù hợp.
Bên cạnh kiểm soát thường xuyên, dự thảo yêu cầu các cơ sở giáo dục xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó sự cố về an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn hoặc lồng ghép nội dung này vào phương án bảo đảm an toàn trường học. Qua đó, tăng khả năng phát hiện sớm nguy cơ, xử lý kịp thời và hạn chế ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh.
Cùng với tăng cường kiểm soát, dự thảo định hướng không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính. Theo đó, không phát sinh thủ tục phê duyệt tổ chức bữa ăn ngoài quy định của pháp luật; không yêu cầu lập kế hoạch riêng cho từng phân hiệu, điểm trường; không yêu cầu lập thêm hồ sơ, sổ sách, phần mềm hoặc báo cáo riêng.
Thông tin phục vụ quản lý được cập nhật, khai thác trên cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành Giáo dục hoặc địa phương, qua đó vừa tăng khả năng theo dõi, giám sát, vừa hạn chế phát sinh thêm công việc hành chính cho các cơ sở giáo dục./.
