Mục tiêu lâu dài của xã Mường Lạn là xây dựng vịt cổ xanh thành sản phẩm đặc trưng, hướng tới sản phẩm OCOP, qua đó nâng cao giá trị và thu nhập cho người dân.
Gắn bó với đồng ruộng và nếp canh tác lúa nước từ bao đời nay, con vịt cổ xanh đã trở thành vật nuôi quen thuộc của đồng bào dân tộc ở xã Mường Lạn, tỉnh Điện Biên. Từ tập quán chăn nuôi truyền thống, giống vịt bản địa này đang từng bước khẳng định giá trị kinh tế, hướng tới xây dựng thương hiệu và phát triển thành sản phẩm OCOP của địa phương.
Theo người dân địa phương, vịt cổ xanh Mường Lạn có đặc điểm cổ ngắn, lông xanh ánh, sức đề kháng tốt, thích nghi với điều kiện khí hậu và môi trường vùng cao. Vịt được chăn thả tự nhiên trên ruộng lúa sau thu hoạch, ao, suối; thức ăn chủ yếu là thóc, ngô, sắn và nguồn thức ăn tự nhiên nên thịt săn chắc, thơm ngon, ít mỡ, được thị trường ưa chuộng.
Tại bản Bó, ông Lò Văn Mưới là một trong những hộ duy trì nuôi vịt cổ xanh nhiều năm nay. Thời điểm cao nhất, gia đình ông nuôi tới 135 con. Theo ông Mưới, vịt cổ xanh có thời gian nuôi khoảng 4–5 tháng mới xuất bán, song bù lại chất lượng thịt tốt, giá bán cao hơn vịt nuôi công nghiệp. Gia đình ông tận dụng sắn trồng tại địa phương, xay làm thức ăn cho vịt, giúp giảm chi phí chăn nuôi và tăng hiệu quả kinh tế.
Cũng gắn bó với giống vịt bản địa này, ông Tòng Văn Tún, bản Hua Ná cho biết, vịt cổ xanh đã được đồng bào nuôi từ nhiều thế hệ trước. Với người dân nơi đây, con vịt không chỉ gắn với bữa ăn hằng ngày mà còn theo bước người nông dân trên ruộng lúa. Có thời điểm, đàn vịt của gia đình ông lên tới hơn 120 con, mang lại nguồn thu nhập ổn định, góp phần trang trải cuộc sống.
Nhờ phù hợp với điều kiện tự nhiên, giống vịt cổ xanh được nhiều gia đình ở Mường Lạn duy trì chăn nuôi, hộ ít vài chục con, hộ nhiều lên tới hàng trăm con. Theo thống kê của địa phương, hiện toàn xã có gần 15.000 con vịt cổ xanh, phân bố tại nhiều bản. Sản phẩm được thương lái thu mua thường xuyên, tiêu thụ chủ yếu trong tỉnh và các khu vực lân cận. Vịt cổ xanh Mường Lạn có giá bán ổn định từ 100.000 - 130.000 đồng/kg.
Nhằm hỗ trợ người dân tạo dựng thương hiệu cho vịt cổ xanh, đầu năm 2024, chính quyền địa phương phối hợp với cơ quan chuyên môn triển khai dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng chăn nuôi vịt thương phẩm trên địa bàn xã Mường Lạn với 30 hộ tham gia. Sau 4 tháng thực hiện dự án, 3.000 con vịt được người dân chăm sóc đạt kết quả cao, trong đó, tỷ lệ sống gần 93%; cân nặng trên 2kg/con.
Theo ông Vũ Tiến Thặng, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Lạn, địa phương xác định vịt cổ xanh là một trong những hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế và tập quán sản xuất của đồng bào dân tộc. Thời gian qua, xã đã phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai các dự án hỗ trợ chăn nuôi vịt thương phẩm, hỗ trợ con giống, thức ăn, thuốc thú y và tập huấn kỹ thuật cho người dân.
Xã đang khuyến khích bà con mở rộng quy mô chăn nuôi theo hướng giữ gìn tập quán truyền thống, đồng thời từng bước hình thành các mô hình nuôi tập trung. Mục tiêu lâu dài là xây dựng vịt cổ xanh thành sản phẩm đặc trưng, hướng tới sản phẩm OCOP, qua đó nâng cao giá trị và thu nhập cho người dân.
Việc định hướng phát triển vịt cổ xanh theo tiêu chuẩn OCOP được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội mới cho đồng bào dân tộc xã Mường Lạn. Không chỉ giúp nâng tầm giá trị sản vật địa phương, hướng đi này còn góp phần bảo tồn giống vật nuôi bản địa, gắn phát triển kinh tế với giữ gìn bản sắc văn hóa trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở vùng cao Điện Biên./.
